Library·Kedarabhatta: Vrttaratnakara, with Sulhana's Sukavihrdayanandini·2·2.28

Kedarabhatta: Vrttaratnakara, with Sulhana's Sukavihrdayanandini 2.28

KVrk 2.28

सैतवस्येति निवृत्तम् । ‘चपलावक्त्रमयुजोर्नकारश्चेत्पयोराशेऽरित्यनुवर्तते । ‘यस्यां लः सप्तमो युग्मे सा युग्मविपुला मतेऽति सर्वमनुवर्तनीयम् । अयुक्पादयोः प्रथमतृतीययोश्चतुर्थ्यादक्षरात्परयो यगणं बाधित्वा भगणश्चेद्भवति तदा भेनोपलक्षिता विपुला स्यात् भविपुलेत्यर्थः । यथा । विशालाक्षी कामगजकुम्भाम्भविपुलस्तनी । मध्यक्षामा हंसगतिः कस्य न स्याद्गतिप्रदा ॥ अयुजोरिति जातिपक्षे द्वयोरपि पादयोर्ग्रहणम् व्यक्तिपक्षे पुनरेकस्य । एकपक्षे पुनः प्रथमस्य तृतीयस्य वा तथा चाहुर्महाकवयः । ‘वटे वटे वैश्रवणश्चत्वरे चत्वरे शिवऽ; इति । ‘यस्य प्रभाद्भुवनं शाश्वते पथि तिष्ठतीऽति । ‘उपस्थितं प्राञ्जलिना विनीतेन गरुत्मताऽ; इति महाकविप्रयोगाः ॥ २७ ॥ इत्थमन्या रश्चतुर्थात्

saitavasyeti nivṛttam / ‘capalāvaktramayujornakāraścetpayorāśe'rityanuvartate / ‘yasyāṃ laḥ saptamo yugme sā yugmavipulā mate'ti sarvamanuvartanīyam / ayukpādayoḥ prathamatṛtīyayoścaturthyādakṣarātparayo yagaṇaṃ bādhitvā bhagaṇaścedbhavati tadā bhenopalakṣitā vipulā syāt bhavipuletyarthaḥ / yathā / viśālākṣī kāmagajakumbhāmbhavipulastanī / madhyakṣāmā haṃsagatiḥ kasya na syādgatipradā // ayujoriti jātipakṣe dvayorapi pādayorgrahaṇam vyaktipakṣe punarekasya / ekapakṣe punaḥ prathamasya tṛtīyasya vā tathā cāhurmahākavayaḥ / ‘vaṭe vaṭe vaiśravaṇaścatvare catvare śiva'; iti / ‘yasya prabhādbhuvanaṃ śāśvate pathi tiṣṭhatī'ti / ‘upasthitaṃ prāñjalinā vinītena garutmatā'; iti mahākaviprayogāḥ || 27 || itthamanyā raścaturthāt

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/KVrk/2.28

Cite as: Kedarabhatta: Vrttaratnakara, with Sulhana's Sukavihrdayanandini 2.28, in HREEM (hreem.cc/library/KVrk/2.28), after GRETIL, Kedarabhatta: Vrttaratnakara, with Sulhana's Sukavihrdayanandini (comm.) Based on a manuscript from….

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/1_chandas/kvrtrsuu.htm — Kedarabhatta: Vrttaratnakara, with Sulhana's Sukavihrdayanandini (comm.) Based on a manuscript from Patan. Input by Dhaval Patel BOLD for mula text and catch-words in comm. METRICS: ^ = short _ = long THIS GRETIL TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY! COPYR

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text