Library·Kedarabhatta: Vrttaratnakara, with Sulhana's Sukavihrdayanandini·3·3.85

Kedarabhatta: Vrttaratnakara, with Sulhana's Sukavihrdayanandini 3.85

KVrk 3.85

नगणौ भगणनगणलघुगुरवश्च यत्र तद्वृत्तं प्रहरणकलिका नाम । इति शब्दस्याव्ययस्य ग्रहणात्सैव यतिः । यथा । रणभुवि भवता प्रहरणकलिता परहृतवनितास्तव नृप रिपवः । विदधति शयनं कृततृणशयना वनभुवि सततं भयचकितहृदः ॥ ८३ ॥ उक्ता वसंततिलका तभजा जगौ गः ॥ क्व्र्क् ३।८४(१) ॥ तगणभगणौ द्वौ जगणौ द्वौ गुरू च यस्य पादे तद्वृत्तं वसंततिलका नाम । यथा । भ्रातर्वसंततिलकानतिमुक्तकं च संदश्यते ऽत्र किमु मत्परमस्त्वमेतत् । ना ऽहं स यो ऽभवदनेकविधोत्सवश्रीः संप्रत्यसत्यविरहैकगृहं प्रियायाः ॥ सिंहोद्धतेयमुदिता मुनिकाश्यपेन ॥ क्व्र्क् ३।८४(२) ॥ इयमेव वसंततिलका कश्यपस्याचार्यस्य मतेन सिंहोद्धता नाम । यथा । उन्निद्रपद्मवदनः सुभगो ऽङ्गनानामारक्तपादतलपाणीरदीनसत्त्वः । सिंहोद्धता समगलः सुविशालवक्षाः स्यादीदृशो नरपतिः पुरुषः पृथिव्याः ॥ उद्धर्षिणी निगदिता मुनिसैतवेन ॥ क्व्र्क् ३।८४(३) ॥ सैव वसंततिलका सैतवमुनिना उद्धर्षिणी निगदिता उक्ता । यथा । संवत्सरे रसपयोनिधिसूर्यसंख्यैः श्रीविक्रमान्नरपते रचिता ममेयम् । उक्ता सनामभिरुदाहरण्यैरुदारैरुद्धर्षिणी भवतु चेतसि सत्कवीनाम् ॥ गोमेन सैवमुदिता मधुमाधवीति ॥ क्व्र्क् ३।८४(४) ॥ वसंततिलकामित्येके ॥ ८४ ॥ इन्दुवदना भजसनैः सगुरुयुग्मैः

nagaṇau bhagaṇanagaṇalaghuguravaśca yatra tadvṛttaṃ praharaṇakalikā nāma / iti śabdasyāvyayasya grahaṇātsaiva yatiḥ / yathā / raṇabhuvi bhavatā praharaṇakalitā parahṛtavanitāstava nṛpa ripavaḥ / vidadhati śayanaṃ kṛtatṛṇaśayanā vanabhuvi satataṃ bhayacakitahṛdaḥ || 83 || uktā vasaṃtatilakā tabhajā jagau gaḥ // KVrk 3.84(1) // tagaṇabhagaṇau dvau jagaṇau dvau gurū ca yasya pāde tadvṛttaṃ vasaṃtatilakā nāma / yathā / bhrātarvasaṃtatilakānatimuktakaṃ ca saṃdaśyate 'tra kimu matparamastvametat / nā 'haṃ sa yo 'bhavadanekavidhotsavaśrīḥ saṃpratyasatyavirahaikagṛhaṃ priyāyāḥ // siṃhoddhateyamuditā munikāśyapena // KVrk 3.84(2) // iyameva vasaṃtatilakā kaśyapasyācāryasya matena siṃhoddhatā nāma / yathā / unnidrapadmavadanaḥ subhago 'ṅganānāmāraktapādatalapāṇīradīnasattvaḥ / siṃhoddhatā samagalaḥ suviśālavakṣāḥ syādīdṛśo narapatiḥ puruṣaḥ pṛthivyāḥ // uddharṣiṇī nigaditā munisaitavena // KVrk 3.84(3) // saiva vasaṃtatilakā saitavamuninā uddharṣiṇī nigaditā uktā / yathā / saṃvatsare rasapayonidhisūryasaṃkhyaiḥ śrīvikramānnarapate racitā mameyam / uktā sanāmabhirudāharaṇyairudārairuddharṣiṇī bhavatu cetasi satkavīnām // gomena saivamuditā madhumādhavīti // KVrk 3.84(4) // vasaṃtatilakāmityeke || 84 || induvadanā bhajasanaiḥ saguruyugmaiḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/KVrk/3.85

Cite as: Kedarabhatta: Vrttaratnakara, with Sulhana's Sukavihrdayanandini 3.85, in HREEM (hreem.cc/library/KVrk/3.85), after GRETIL, Kedarabhatta: Vrttaratnakara, with Sulhana's Sukavihrdayanandini (comm.) Based on a manuscript from….

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/1_chandas/kvrtrsuu.htm — Kedarabhatta: Vrttaratnakara, with Sulhana's Sukavihrdayanandini (comm.) Based on a manuscript from Patan. Input by Dhaval Patel BOLD for mula text and catch-words in comm. METRICS: ^ = short _ = long THIS GRETIL TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY! COPYR

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text