प्रथमपादो ऽष्टाक्षरः । परे च द्वितीयतृतीयचतुर्थाः । अस्मात्प्रथमपादात्मकरालयैश्चतुर्भिश्चतुर्भिरक्षरैः क्रमाद्वृद्धा वर्धिताः । क्रमादिति को ऽर्थः । द्वितीयो द्वादशाक्षरः । तृतीयो षोडशाक्षरः । चतुर्थो विंशत्यक्षर इति क्रमाद्वृद्धिं प्राप्ताः । सततमनवरतं इति विविधैश्चतुर्विंशतिप्रकारप्रस्तारेण विचित्रैः पादैः प्राप्तसौंदर्यं तद्वृत्तं आचार्यैः पदचतुरूर्ध्वं नामोक्तम् । यथा । आक्रम्यमाकृष्य धनु- र्ये त्वया निहिता रणांगणे शरैः । रिपवः सहसा गतासवः क्षितिपते श्रुतम् । पदचतुरूर्ध्वं न चलन्ति तत्रैव निपतन्ति सशल्याः ॥ अत्र गणपादाभावात् गुरुलघू नेष्यते । अत्र च प्रस्तार्यमाणं चतुर्विंशतिधा भवति । षोडशद्वादशअष्टौ षोडशविंशतिद्वादश अष्टौ इत्यादि ॥ १ ॥ प्रथममुदितवृत्ते । विरचितविषमचरणभाजि । गुरुकयुगलनिधन इह कलित आङा । विधृतरुचिरपदविततियतिरिह भवति पीडः
prathamapādo 'ṣṭākṣaraḥ / pare ca dvitīyatṛtīyacaturthāḥ / asmātprathamapādātmakarālayaiścaturbhiścaturbhirakṣaraiḥ kramādvṛddhā vardhitāḥ / kramāditi ko 'rthaḥ / dvitīyo dvādaśākṣaraḥ / tṛtīyo ṣoḍaśākṣaraḥ / caturtho viṃśatyakṣara iti kramādvṛddhiṃ prāptāḥ / satatamanavarataṃ iti vividhaiścaturviṃśatiprakāraprastāreṇa vicitraiḥ pādaiḥ prāptasauṃdaryaṃ tadvṛttaṃ ācāryaiḥ padacaturūrdhvaṃ nāmoktam / yathā / ākramyamākṛṣya dhanu- rye tvayā nihitā raṇāṃgaṇe śaraiḥ / ripavaḥ sahasā gatāsavaḥ kṣitipate śrutam / padacaturūrdhvaṃ na calanti tatraiva nipatanti saśalyāḥ // atra gaṇapādābhāvāt gurulaghū neṣyate / atra ca prastāryamāṇaṃ caturviṃśatidhā bhavati / ṣoḍaśadvādaśaaṣṭau ṣoḍaśaviṃśatidvādaśa aṣṭau ityādi || 1 || prathamamuditavṛtte / viracitaviṣamacaraṇabhāji / gurukayugalanidhana iha kalita āṅā / vidhṛtarucirapadavitatiyatiriha bhavati pīḍaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.