गृहीत-विद्यः प्रतिग्रह-जय-क्रय-निर्वेशाधिगतैर् अर्थैर् अन्वयागतैर् उभयैर् वा गार्हस्थ्यम् अधिगम्य नागरक-वृत्तं वर्तेत।
gṛhīta-vidyaḥ pratigraha-jaya-kraya-nirveśādhigatair arthair anvayāgatair ubhayair vā gārhasthyam adhigamya nāgaraka-vṛttaṃ varteta.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नगरे पत्तने खर्वटे महति वा सज्-जनाश्रये स्थानम्। यात्रा-वशाद् वा।
nagare pattane kharvaṭe mahati vā saj-janāśraye sthānam. yātrā-vaśād vā.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र भवनम् आसन्नोदकं वृक्ष-वाटिकवद् विभक्त-कर्म-कक्षं द्वि-वास-गृहं कारयेत्।
tatra bhavanam āsannodakaṃ vṛkṣa-vāṭikavad vibhakta-karma-kakṣaṃ dvi-vāsa-gṛhaṃ kārayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाह्ये च वास-गृहे सु:श्लक्ष्णम् उभयोपधानं मध्ये विनतं शुक्लोत्तर-च्छदं शयनीयं स्यात्। प्रतिशय्यिका च। तस्य शिरो-भागे कूर्च-स्थानं वेदिका च। तत्र रात्रि-शेषम् अनुलेपनं माल्यं सिक्थ-करण्डकं सौगन्धिक-पुटिका मातुलुङ्ग-त्वचस् ताम्बूलानि च स्युः। भूमौ पतद्ग्रहः। नाग-दन्तावसक्ता वीणा। चित्र-फलकम्। वर्तिकासमुद्गकः। यः कश् चित् पुस्तकः। कुरण्टक-मालाश् च। नातिदूरे भूमौ वृत्तास्तरणं समस्तकम्। आकर्ष-फलकं द्यूत-फलकं च। तस्य बहिः क्रीडा-शकुनि पञ्जराणि। एकान्ते च तक्ष-तक्षञ-स्थानम् अन्यासां च क्रीडानाम्। स्व्:आस्तीर्णा प्रेङ्खदोला वृक्ष-वाटिकायां स:प्रच्छाया। स्थण्डिल-पीठिका च स:कुसुमेति भवन-न्यासः।
bāhye ca vāsa-gṛhe su:ślakṣṇam ubhayopadhānaṃ madhye vinataṃ śuklottara-cchadaṃ śayanīyaṃ syāt. pratiśayyikā ca. tasya śiro-bhāge kūrca-sthānaṃ vedikā ca. tatra rātri-śeṣam anulepanaṃ mālyaṃ siktha-karaṇḍakaṃ saugandhika-puṭikā mātuluṅga-tvacas tāmbūlāni ca syuḥ. bhūmau patadgrahaḥ. nāga-dantāvasaktā vīṇā. citra-phalakam. vartikāsamudgakaḥ. yaḥ kaś cit pustakaḥ. kuraṇṭaka-mālāś ca. nātidūre bhūmau vṛttāstaraṇaṃ samastakam. ākarṣa-phalakaṃ dyūta-phalakaṃ ca. tasya bahiḥ krīḍā-śakuni pañjarāṇi. ekānte ca takṣa-takṣaña-sthānam anyāsāṃ ca krīḍānām. sv:āstīrṇā preṅkhadolā vṛkṣa-vāṭikāyāṃ sa:pracchāyā. sthaṇḍila-pīṭhikā ca sa:kusumeti bhavana-nyāsaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स प्रातर् उत्थाय कृत-नियत-कृत्यः गृहीत-दन्त-धावनः मात्रयानुलेपनं धूपं स्रजम् इति च गृहीत्वा दत्त्वा सिक्थकम् अलक्तकं च दृष्ट्वादर्शे मुख्म् गृहीत-मुख-वास ताम्बूलः कार्याण्य् अनुतिष्ठेत्।
sa prātar utthāya kṛta-niyata-kṛtyaḥ gṛhīta-danta-dhāvanaḥ mātrayānulepanaṃ dhūpaṃ srajam iti ca gṛhītvā dattvā sikthakam alaktakaṃ ca dṛṣṭvādarśe mukhm gṛhīta-mukha-vāsa tāmbūlaḥ kāryāṇy anutiṣṭhet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यं स्नानम्। द्वितीयकम् उत्सादनम्। तृतीयकः फेनकः। चतुर्थकम् आयुष्यम्। पञ्चमकं दशमकं वा प्रत्यायुष्यम् इत्य् अ:हीनम्। सातत्याच् च संवृत-कक्षास्वेदापनोदः।
nityaṃ snānam. dvitīyakam utsādanam. tṛtīyakaḥ phenakaḥ. caturthakam āyuṣyam. pañcamakaṃ daśamakaṃ vā pratyāyuṣyam ity a:hīnam. sātatyāc ca saṃvṛta-kakṣāsvedāpanodaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वाह्णापराह्णयोर् भोजनम्। सायं चारायणस्य।
pūrvāhṇāparāhṇayor bhojanam. sāyaṃ cārāyaṇasya.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोजनानतरं शुक-सारिका-प्रलापन-व्यापाराः। लावक-कुक्कुट-मेष-युद्धानि तास् ताश् च कला-क्रीडाः। पीठमर्द-विट-विदूषकायत्ता व्यापाराः। दिवा-शय्या च।
bhojanānataraṃ śuka-sārikā-pralāpana-vyāpārāḥ. lāvaka-kukkuṭa-meṣa-yuddhāni tās tāś ca kalā-krīḍāḥ. pīṭhamarda-viṭa-vidūṣakāyattā vyāpārāḥ. divā-śayyā ca.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहीत-प्रसाधनस्यापराह्णे गोष्ठी-विहाराः।
gṛhīta-prasādhanasyāparāhṇe goṣṭhī-vihārāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदोषे च संगीतकानि। तद्-अन्ते च प्रसाधिते वास-गृहे संचारित-सुरभि-धूपे स:सहायस्य शय्यायाम् अभिसारिकाणां प्रतीक्षणम्।
pradoṣe ca saṃgītakāni. tad-ante ca prasādhite vāsa-gṛhe saṃcārita-surabhi-dhūpe sa:sahāyasya śayyāyām abhisārikāṇāṃ pratīkṣaṇam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूतीनां प्रेषणम् स्वयं वा गमनम्।
dūtīnāṃ preṣaṇam svayaṃ vā gamanam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगतानां च मनोहरैर् आलापैर् उपचारैश् च स:सहायस्योपक्रमाः॥१।४।१३ वर्ष-प्रमृष्ट-नेपथ्यानां दुर्:दिनाभिसारिकाणाम् स्वयम् एव पुनर्-मण्डनम् मित्र-जनेन वा परिचरणम् इत्य् आहोरात्रिकम्।
āgatānāṃ ca manoharair ālāpair upacāraiś ca sa:sahāyasyopakramāḥ..1.4.13 varṣa-pramṛṣṭa-nepathyānāṃ dur:dinābhisārikāṇām svayam eva punar-maṇḍanam mitra-janena vā paricaraṇam ity āhorātrikam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घटा-निबन्धनम् गोष्ठी-समवायः समापानकम् उद्यान-गमनम् समस्याः क्रीडाश् च प्रवर्तयेत्।
ghaṭā-nibandhanam goṣṭhī-samavāyaḥ samāpānakam udyāna-gamanam samasyāḥ krīḍāś ca pravartayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्षस्य मासस्य वा प्रज्ञाते ऽहनि सरस्वत्या भवने निय्क्तानां नित्यं समाजः।
pakṣasya māsasya vā prajñāte 'hani sarasvatyā bhavane niyktānāṃ nityaṃ samājaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुशीलवाश् चागन्तवः प्रेक्षणकम् एषां दद्युः। द्वितीये ऽहनि तेभ्यः पूजा नियतं लभेरन्। ततो यथा-श्रद्धम् एषां दर्शनम् उत्सर्गो वा। व्यसनोत्सवेषु चैषां पर्स्परस्यैक-कार्यता।
kuśīlavāś cāgantavaḥ prekṣaṇakam eṣāṃ dadyuḥ. dvitīye 'hani tebhyaḥ pūjā niyataṃ labheran. tato yathā-śraddham eṣāṃ darśanam utsargo vā. vyasanotsaveṣu caiṣāṃ parsparasyaika-kāryatā.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगन्तूनां च कृत-समवायानां पूजनम् अभ्युपत्तिश् च।
āgantūnāṃ ca kṛta-samavāyānāṃ pūjanam abhyupattiś ca.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेन तं तं देवता-विशेषम् उद्दिश्य संभावित-स्थितयो घटा व्याख्याताः।
etena taṃ taṃ devatā-viśeṣam uddiśya saṃbhāvita-sthitayo ghaṭā vyākhyātāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेश्या-भवने सभायाम् अन्यतमस्योद्वसिते वा समान-विद्या-बुद्धि-शील-वित्त-वयसां सह वेश्याभिर् अनुरूपैर् आलापैर् आसन-बन्धो गोष्ठी।
veśyā-bhavane sabhāyām anyatamasyodvasite vā samāna-vidyā-buddhi-śīla-vitta-vayasāṃ saha veśyābhir anurūpair ālāpair āsana-bandho goṣṭhī.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र चैशां काव्य-समस्या कला-समस्या वा।
tatra caiśāṃ kāvya-samasyā kalā-samasyā vā.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याम् उज्ज्वला लोक-कान्ताः पूज्याः। प्रीति-समानाश् चाहारितः।
tasyām ujjvalā loka-kāntāḥ pūjyāḥ. prīti-samānāś cāhāritaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परस्पर-भवनेषु चापानकानि।
paraspara-bhavaneṣu cāpānakāni.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र मधु-मैरेय-सुरान् विविध-लवण-फल-हरित-शाक-तिक्त-कटुकाम्लोपदंशान् वेश्याः पाययेयुर् अनुपिबेयुश् च।
tatra madhu-maireya-surān vividha-lavaṇa-phala-harita-śāka-tikta-kaṭukāmlopadaṃśān veśyāḥ pāyayeyur anupibeyuś ca.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेनोद्यान-गमनं व्याख्यातम्।
etenodyāna-gamanaṃ vyākhyātam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वाह्ण एव स्व्:अलंकृतास् तुरगाधिरूढा वेश्याभिः सह परिचारकानुगता गच्छेयुः। दैवसिकीं च यात्रां तत्रानुभूय कुक्कुट-युद्ध-द्यूतैः प्रेक्षाभिर् अनुकूलैश् च चेष्टितैः कालं गमयित्वा अपराह्णे गृहीत-तद्-उपभोग-चिह्नास् तथैव प्रत्याव्रजेयुः।
pūrvāhṇa eva sv:alaṃkṛtās turagādhirūḍhā veśyābhiḥ saha paricārakānugatā gaccheyuḥ. daivasikīṃ ca yātrāṃ tatrānubhūya kukkuṭa-yuddha-dyūtaiḥ prekṣābhir anukūlaiś ca ceṣṭitaiḥ kālaṃ gamayitvā aparāhṇe gṛhīta-tad-upabhoga-cihnās tathaiva pratyāvrajeyuḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेन रचितोद्ग्राहोदकानां ग्रीष्मे जल-क्रीडा-गमनं व्याख्यातम्।
etena racitodgrāhodakānāṃ grīṣme jala-krīḍā-gamanaṃ vyākhyātam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यक्ष-रात्रिः। कौमुदी-जागरः। सु:वसन्तकः।
yakṣa-rātriḥ. kaumudī-jāgaraḥ. su:vasantakaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सह-कार-भञ्जिका, अभ्यूषखादिका बिसखादिका नव-पत्त्रिका उदक-क्ष्वेडिका पाञ्चालानुयानम् एकशाल्मली कदम्ब-युद्धानि तास् ताश् च माहिमान्यो देश्याश् च क्रीडा जनेभ्यो विशिष्टम् आचरेयुः। इति संभूय-क्रीडाः।
saha-kāra-bhañjikā, abhyūṣakhādikā bisakhādikā nava-pattrikā udaka-kṣveḍikā pāñcālānuyānam ekaśālmalī kadamba-yuddhāni tās tāś ca māhimānyo deśyāś ca krīḍā janebhyo viśiṣṭam ācareyuḥ. iti saṃbhūya-krīḍāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकचारिणश् च विभव-सामर्थ्यात्।
ekacāriṇaś ca vibhava-sāmarthyāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गणिकाया नायिकायाश् च सखीभिर् नागरकैश् च सह चरितम् एतेन व्याख्यातम्।
gaṇikāyā nāyikāyāś ca sakhībhir nāgarakaiś ca saha caritam etena vyākhyātam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अ:विभवस् तु शरीर-मात्रो मल्लिका-फेनक-कषाय-मात्र-परिच्छदः पूज्याद् देशाद् आगतः कलासु विचक्षणस् तद्-उपदेशेन गोष्ठ्यां वेशोचिते च वृत्ते साधयेद् आत्मानम् इति पीठ-मर्दः।
a:vibhavas tu śarīra-mātro mallikā-phenaka-kaṣāya-mātra-paricchadaḥ pūjyād deśād āgataḥ kalāsu vicakṣaṇas tad-upadeśena goṣṭhyāṃ veśocite ca vṛtte sādhayed ātmānam iti pīṭha-mardaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्त-विभवस् तु गुणवान् स:कलत्रो वेशे गोष्ठ्यां च बहु-मतस् तद्-उपजीवी च विटः।
bhukta-vibhavas tu guṇavān sa:kalatro veśe goṣṭhyāṃ ca bahu-matas tad-upajīvī ca viṭaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एक-देश-विद्यस् तु क्रीडनको विश्वास्यश् च विदूषकः। वैहासिको वा।
eka-deśa-vidyas tu krīḍanako viśvāsyaś ca vidūṣakaḥ. vaihāsiko vā.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते वेश्यानां नागरकाणां च मन्त्रिणः संधि-विग्रह-नियुक्ताः।
ete veśyānāṃ nāgarakāṇāṃ ca mantriṇaḥ saṃdhi-vigraha-niyuktāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैर् भिक्षुक्यः कला-विदग्धा मुण्डा वृषल्यो वृद्ध-गणिकाश् च व्याख्याताः।
tair bhikṣukyaḥ kalā-vidagdhā muṇḍā vṛṣalyo vṛddha-gaṇikāś ca vyākhyātāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्राम-वासी च स:जातान् विचक्षणान् कौतूहलिकान् प्रोत्साह्य नागरक-जनस्य वृत्तं वर्णयञ् श्रधांश् च जनयंस् तद् एवानुकुर्वीत। गोष्ठीश् च प्रवर्तयेत्। संगत्या जनम् अनुरञ्जयेत्। कर्मसु च साहाय्येन चानुगृह्णीयात्। उपकारयेच् च।
grāma-vāsī ca sa:jātān vicakṣaṇān kautūhalikān protsāhya nāgaraka-janasya vṛttaṃ varṇayañ śradhāṃś ca janayaṃs tad evānukurvīta. goṣṭhīś ca pravartayet. saṃgatyā janam anurañjayet. karmasu ca sāhāyyena cānugṛhṇīyāt. upakārayec ca.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.