Library·Kāmasūtra·1·1.5

Kāmasūtra 1.5

कामश् चतुर्षु वर्णेषु स:वर्णतः शास्त्रतश् चान्:अन्य-पूर्वायां प्रयुज्यमानः पुत्रीयो यशस्यो लौकिकश् च भवति।

kāmaś caturṣu varṇeṣu sa:varṇataḥ śāstrataś cān:anya-pūrvāyāṃ prayujyamānaḥ putrīyo yaśasyo laukikaś ca bhavati.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्-विपरीत उत्तम-वर्नासु परपरिगृहीतासु च। प्रतिषिद्धो ऽवर-वर्णास्व् अ:निरवसितासु। वेश्यासु पुनर्भूषु च न शिष्टो न प्रतिषिद्धः। सुखार्थत्वात्।

tad-viparīta uttama-varnāsu paraparigṛhītāsu ca. pratiṣiddho 'vara-varṇāsv a:niravasitāsu. veśyāsu punarbhūṣu ca na śiṣṭo na pratiṣiddhaḥ. sukhārthatvāt.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र नायिकास् तिस्रः कन्या पुनर्भूर् वेश्या च। इति।

tatra nāyikās tisraḥ kanyā punarbhūr veśyā ca. iti.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्य-कारण-वशात् पर-परिगृहीतापि पाक्षिकी चतुर्थीति गोणिकापुत्रः।

anya-kāraṇa-vaśāt para-parigṛhītāpi pākṣikī caturthīti goṇikāputraḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स यदा मन्यते स्वैरिणीयम्॥१।५।६ अन्यतो ऽपि बहुशो व्यवसित-चारित्रा तस्यां वेश्यायाम् इव गमनम् उत्तम-वर्णिन्याम् अपि न धर्म-पीडां करिष्यति पुनर्भूर् इयम्।

sa yadā manyate svairiṇīyam..1.5.6 anyato 'pi bahuśo vyavasita-cāritrā tasyāṃ veśyāyām iva gamanam uttama-varṇinyām api na dharma-pīḍāṃ kariṣyati punarbhūr iyam.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यपूर्वावरुद्धा नात्र शङ्कास्ति।

anyapūrvāvaruddhā nātra śaṅkāsti.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतिं वा महान्तम् ईश्वरम् अस्मद्-अ:मित्र-संसृष्टम् इयम् अवगृह्य प्रभुत्वेन चरति। सा मया संसृष्टा स्नेहाद् एनं व्यावर्तयिष्यति।

patiṃ vā mahāntam īśvaram asmad-a:mitra-saṃsṛṣṭam iyam avagṛhya prabhutvena carati. sā mayā saṃsṛṣṭā snehād enaṃ vyāvartayiṣyati.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वि:रसं वा मयि शक्तम् अपकर्तु-कामं च प्रकृतिम् आपादयिष्यति।

vi:rasaṃ vā mayi śaktam apakartu-kāmaṃ ca prakṛtim āpādayiṣyati.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तया वा मित्री-कृतेन मित्र-कार्यम् अ:मित्र-प्रतीघातम् अन्यद् वा दुष्:प्रतिपादकं कार्यं साधयिष्यामि।

tayā vā mitrī-kṛtena mitra-kāryam a:mitra-pratīghātam anyad vā duṣ:pratipādakaṃ kāryaṃ sādhayiṣyāmi.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसृष्टो वानया हत्वास्याः पतिम् अस्मद्-भाव्यं तद्-ऐश्वर्यम् एवम् अधिगमिष्यामि।

saṃsṛṣṭo vānayā hatvāsyāḥ patim asmad-bhāvyaṃ tad-aiśvaryam evam adhigamiṣyāmi.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्:अत्ययं वास्या गमनम् अर्थानुबद्धम्। अहं च निः:सारत्वात् क्षीण-वृत्त्य्-उपायः। सो ऽहम् अनेनोपायेन तद्-धनम् अतिमहद् अ:कृच्छ्राद् अधिगमिष्यामि।

nir:atyayaṃ vāsyā gamanam arthānubaddham. ahaṃ ca niḥ:sāratvāt kṣīṇa-vṛtty-upāyaḥ. so 'ham anenopāyena tad-dhanam atimahad a:kṛcchrād adhigamiṣyāmi.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्म-ज्ञा वा मयि दृढम् अभिकामा सा माम् अन्:इच्छन्तं दोष-विख्यापनेन दूषयिष्यति।

marma-jñā vā mayi dṛḍham abhikāmā sā mām an:icchantaṃ doṣa-vikhyāpanena dūṣayiṣyati.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अ:सद्-भूतं वा दोषं श्रद्धेयं दुष्:परिहारं मयि क्षेप्स्यति येन मे विनाशः स्यात्।

a:sad-bhūtaṃ vā doṣaṃ śraddheyaṃ duṣ:parihāraṃ mayi kṣepsyati yena me vināśaḥ syāt.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयतिमन्तं वा वश्यं पतिं मत्तो विभिद्य द्विषतः संग्राहयिष्यति।

āyatimantaṃ vā vaśyaṃ patiṃ matto vibhidya dviṣataḥ saṃgrāhayiṣyati.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं वा तैः सह संसृज्येत। मद्-अवरोधानां वा दूषयिता पतिर् अस्यास् तद् अस्याहम् अपि दारान् एव दूषयन् प्रतिकरिष्यामि।

svayaṃ vā taiḥ saha saṃsṛjyeta. mad-avarodhānāṃ vā dūṣayitā patir asyās tad asyāham api dārān eva dūṣayan pratikariṣyāmi.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज-नियोगाच् चान्तर्:वर्तिनं शत्रुं वास्य निर्हनिष्यामि।

rāja-niyogāc cāntar:vartinaṃ śatruṃ vāsya nirhaniṣyāmi.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याम् अन्यां कामयिष्ये सास्या वशगा। ताम् अनेन संक्रमेणाधिगमिष्यामि।

yām anyāṃ kāmayiṣye sāsyā vaśagā. tām anena saṃkrameṇādhigamiṣyāmi.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कन्याम् अ:लभ्यां वात्माधीनाम् अर्थ-रूपवतीं मयि संक्रामयिष्यति।

kanyām a:labhyāṃ vātmādhīnām artha-rūpavatīṃ mayi saṃkrāmayiṣyati.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममा:मित्रो वास्याः पत्या सहैकी:भावम् उपगतस् तम् अनया रसेन योजयिष्यामीत्य् एवम्:आदिभिः कारणैः पर-स्त्रियम् अपि प्रकुर्वीत।

mamā:mitro vāsyāḥ patyā sahaikī:bhāvam upagatas tam anayā rasena yojayiṣyāmīty evam:ādibhiḥ kāraṇaiḥ para-striyam api prakurvīta.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति साहसिक्यं न केवलं रागाद् एव।

iti sāhasikyaṃ na kevalaṃ rāgād eva.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतैर् एव कारणैर् महा-मात्र-संबद्धा राज-संबद्धा वा तत्रैक-देश-चारिणी का चिद् अन्या वा कार्य-संपादिनी विधवा पञ्चमीति चारायणः।

etair eva kāraṇair mahā-mātra-saṃbaddhā rāja-saṃbaddhā vā tatraika-deśa-cāriṇī kā cid anyā vā kārya-saṃpādinī vidhavā pañcamīti cārāyaṇaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सैव प्रव्रजिता षष्ठीति सुवर्णनाभः।

saiva pravrajitā ṣaṣṭhīti suvarṇanābhaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गणिकाया दुहिता परिचारिका वान्:अन्य-पूर्वा सप्तमीति घोटकमुखः।

gaṇikāyā duhitā paricārikā vān:anya-pūrvā saptamīti ghoṭakamukhaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्क्रान्त-बाल-भावा कुल-युवतिर् उपचारान्यत्वाद् अष्टमीति गोनर्दीयः।

utkrānta-bāla-bhāvā kula-yuvatir upacārānyatvād aṣṭamīti gonardīyaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्यान्तरा:भावाद् एतासाम् अपि पूर्वास्व् एवोपलक्षणम् तस्माच् चतस्र एव नायिका इति वात्स्यायनः।

kāryāntarā:bhāvād etāsām api pūrvāsv evopalakṣaṇam tasmāc catasra eva nāyikā iti vātsyāyanaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिन्नत्वात् तृतीय-प्रकृतिः पञ्चमीत्य् एके।

bhinnatvāt tṛtīya-prakṛtiḥ pañcamīty eke.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एक एव तु सार्वलौकिको नायकः। प्रच्छन्नस् तु द्वितीयः। विशेषालाभात्। उत्तमाधम-मध्यमतां तु गुण-गुणतो विद्यात्। तांस् तूभयोर् अपि गुणा:गुणान् वैशिके वक्ष्यामः।

eka eva tu sārvalaukiko nāyakaḥ. pracchannas tu dvitīyaḥ. viśeṣālābhāt. uttamādhama-madhyamatāṃ tu guṇa-guṇato vidyāt. tāṃs tūbhayor api guṇā:guṇān vaiśike vakṣyāmaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अ:गम्यास् त्व् एवैताः कुष्ठिन्य् उन्मत्ता पतिता भिन्न-रहस्या प्रकाश-प्रार्थिनी गत-प्राय यौवनातिश्वेतातिकृष्णा दुर्:गन्धा संबन्धिनी सखी प्रव्रजिता संबन्धि-सखि-श्रोत्रिय राज-दाराश् च।

a:gamyās tv evaitāḥ kuṣṭhiny unmattā patitā bhinna-rahasyā prakāśa-prārthinī gata-prāya yauvanātiśvetātikṛṣṇā dur:gandhā saṃbandhinī sakhī pravrajitā saṃbandhi-sakhi-śrotriya rāja-dārāś ca.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट-पञ्च-पुरुषा ना:गम्या का चिद् अस्तीति बाभ्रवीयाः।

dṛṣṭa-pañca-puruṣā nā:gamyā kā cid astīti bābhravīyāḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संबन्धि-सखि-श्रोत्रिय-राज-दार-वर्जम् इति गोणिकापुत्रः।

saṃbandhi-sakhi-śrotriya-rāja-dāra-varjam iti goṇikāputraḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सह-पांसु-क्रीडितम् उपकार-संबद्धं समान-शील-व्यसनं सहाध्यायिनं यश् चास्य मर्मणि रहस्यानि च विद्यात् यस्य चायं विद्याद् वा धात्र्-अपत्यं सह-संवृद्धं मित्रम्।

saha-pāṃsu-krīḍitam upakāra-saṃbaddhaṃ samāna-śīla-vyasanaṃ sahādhyāyinaṃ yaś cāsya marmaṇi rahasyāni ca vidyāt yasya cāyaṃ vidyād vā dhātr-apatyaṃ saha-saṃvṛddhaṃ mitram.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितृ-पैतामहम् अ:विसंवादकम् अ:दृष्ट-वैकृतं वश्यं ध्रुवम् अ:लोभ-शीलम् अ:परिहार्यम् अ:मन्त्र-विस्रावीति मित्र-संपत्।

pitṛ-paitāmaham a:visaṃvādakam a:dṛṣṭa-vaikṛtaṃ vaśyaṃ dhruvam a:lobha-śīlam a:parihāryam a:mantra-visrāvīti mitra-saṃpat.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रजक-नापित-मालाकार-गान्धिक-सौरिक-भिक्षुक-गोपालक-ताम्बूलिक-सौवर्णिक-पीठमर्द विट-विदूषकादयो मित्राणि। तद्-योषिन् मित्राश् च नागरकाः स्युर् इति वात्स्यायनः।

rajaka-nāpita-mālākāra-gāndhika-saurika-bhikṣuka-gopālaka-tāmbūlika-sauvarṇika-pīṭhamarda viṭa-vidūṣakādayo mitrāṇi. tad-yoṣin mitrāś ca nāgarakāḥ syur iti vātsyāyanaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् उभयोः साधारणम् उभयत्रोदारं विशेषतो नायिकायाः सु:विस्रब्धं तत्र दूत-कर्म।

yad ubhayoḥ sādhāraṇam ubhayatrodāraṃ viśeṣato nāyikāyāḥ su:visrabdhaṃ tatra dūta-karma.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पटुता धाष्ट्र्यम् इङ्गिताकार-ज्ञता प्रतारण-काल-ज्ञता विषह्य-बुद्धित्वं लघ्वी प्रतिपत्तिः सोपाया च

paṭutā dhāṣṭryam iṅgitākāra-jñatā pratāraṇa-kāla-jñatā viṣahya-buddhitvaṃ laghvī pratipattiḥ sopāyā ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवति चात्र श्लोकः।

bhavati cātra ślokaḥ.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.