राग-वृद्धौ संघर्षात्मकं नख-विलेखनम्।
rāga-vṛddhau saṃgharṣātmakaṃ nakha-vilekhanam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य प्रथम-समागमे प्रवास-प्रत्यागमने प्रवास-गमने क्रुद्ध-प्रसन्नायां मत्तायां च प्रयोगः। न नित्यम् अ:चण्ड-वेगयोः।
tasya prathama-samāgame pravāsa-pratyāgamane pravāsa-gamane kruddha-prasannāyāṃ mattāyāṃ ca prayogaḥ. na nityam a:caṇḍa-vegayoḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा दशन-च्छेद्यस्य सात्म्य-वशाद् वा।
tathā daśana-cchedyasya sātmya-vaśād vā.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् [१] आच्छुरितकम् [२] अर्ध-चन्द्रो [३] मण्डलं [४] रेखा [५] व्याघ्र-नखं [६] मयूर-पदकं [७] शश-प्लुतकम् [८] उत्पल-पत्त्रकम् इति रूपतो ऽष्ट-विकल्पम्।
tad [1] ācchuritakam [2] ardha-candro [3] maṇḍalaṃ [4] rekhā [5] vyāghra-nakhaṃ [6] mayūra-padakaṃ [7] śaśa-plutakam [8] utpala-pattrakam iti rūpato 'ṣṭa-vikalpam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कक्षौ स्तनौ गलः पृष्ठं जघनम् ऊरू च स्थानानि।
kakṣau stanau galaḥ pṛṣṭhaṃ jaghanam ūrū ca sthānāni.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवृत्त-रति-चक्राणां न स्थानम् अ:स्थानं वा विद्यत इति सुवर्णनाभः।
pravṛtta-rati-cakrāṇāṃ na sthānam a:sthānaṃ vā vidyata iti suvarṇanābhaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सव्य-हस्तानि प्रत्य्:अग्र-शिखराणि द्वि-त्रि-शिखराणि चण्ड-वेगयोर् नखानि स्युः।
tatra savya-hastāni praty:agra-śikharāṇi dvi-tri-śikharāṇi caṇḍa-vegayor nakhāni syuḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुगत-राजि समम् उज्ज्वलम् अ:मलिनम् अ:विपाटितं विवर्धिष्णु मृदु स्निग्ध-दर्शनम् इति नख-गुणाः।
anugata-rāji samam ujjvalam a:malinam a:vipāṭitaṃ vivardhiṣṇu mṛdu snigdha-darśanam iti nakha-guṇāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीर्घाणि हस्त-शोभीन्य् आलोके च योषितां चित्त-ग्राहीणि गौडाणां नखानि स्युः।
dīrghāṇi hasta-śobhīny āloke ca yoṣitāṃ citta-grāhīṇi gauḍāṇāṃ nakhāni syuḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ह्रस्वानि कर्म-सहिष्णूनि विकल्प-योजनासु च स्वेच्छापातीनि दाक्षिणत्यानाम्।
hrasvāni karma-sahiṣṇūni vikalpa-yojanāsu ca svecchāpātīni dākṣiṇatyānām.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्यमान्य् उभय-भाञ्जि महाराष्ट्रकाणाम् इति।
madhyamāny ubhaya-bhāñji mahārāṣṭrakāṇām iti.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैः सु:नियमितैर् हनु-देशे स्तनयोर् अधरे वा लघु-करणम् अन्:उद्गत-लेखं स्पर्श-मात्र-जननाद् रोमाञ्च-करम् अन्ते संनिपात-वर्धमान-शब्दम् [१] आच्छुरितकम्।
taiḥ su:niyamitair hanu-deśe stanayor adhare vā laghu-karaṇam an:udgata-lekhaṃ sparśa-mātra-jananād romāñca-karam ante saṃnipāta-vardhamāna-śabdam [1] ācchuritakam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयोज्यायां च तस्याङ्ग-संवाहने शिरसः कण्डूयने पिटक-भेदने व्याकुली-करणे भीषणेन प्रयोगः।
prayojyāyāṃ ca tasyāṅga-saṃvāhane śirasaḥ kaṇḍūyane piṭaka-bhedane vyākulī-karaṇe bhīṣaṇena prayogaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रीवायां स्तन-पृष्ठे च वक्रो नख-पद-निवेशो [२] अर्ध-चन्द्रः।
grīvāyāṃ stana-pṛṣṭhe ca vakro nakha-pada-niveśo [2] ardha-candraḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताव् एव द्वौ पर्स-पराभिमुखौ मण्डलम्।
tāv eva dvau parsa-parābhimukhau maṇḍalam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभि-मूल-ककुन्दर-वंक्षणेषु तस्य प्रयोगः।
nābhi-mūla-kakundara-vaṃkṣaṇeṣu tasya prayogaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्व-स्थानेषु नाति:दीर्घा [४] लेखा ।
sarva-sthāneṣu nāti:dīrghā [4] lekhā .
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सैव वक्रा [५] व्याघ्र-नखकम् आ स्तन-मुखम्।
saiva vakrā [5] vyāghra-nakhakam ā stana-mukham.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चभिर् अभिमुखैर् लेखा चूचुकाभिमुखी [६] मयूर-पदकम्।
pañcabhir abhimukhair lekhā cūcukābhimukhī [6] mayūra-padakam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्-संप्रयोग-श्लाघायाः स्तन-चूचुके संनिकृष्टानि पञ्च-नख-पदानि [७] शश-प्लुतकम्।
tat-saṃprayoga-ślāghāyāḥ stana-cūcuke saṃnikṛṣṭāni pañca-nakha-padāni [7] śaśa-plutakam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तन-पृष्ठे मेखला-पथे चोत्पल-पत्त्राकृतीत्य् [८] उत्पल-पत्त्रकम्।
stana-pṛṣṭhe mekhalā-pathe cotpala-pattrākṛtīty [8] utpala-pattrakam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्वोः स्तन-पृष्ठे च प्रवासं गच्छतः स्मारणीयकं संहताश् चतस्रस् तिस्रो वा लेखाः।
ūrvoḥ stana-pṛṣṭhe ca pravāsaṃ gacchataḥ smāraṇīyakaṃ saṃhatāś catasras tisro vā lekhāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकृति-विकार-युक्तानि चान्यान्य् अपि कुर्वीत।
ākṛti-vikāra-yuktāni cānyāny api kurvīta.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विकल्पानाम् अन्:अन्तत्वाद् आनन्त्याच् च कौशल-विधेर् अभ्यासस्य च सर्व-गामित्वाद् रागात्मकत्वाच् छेद्यस्य प्रकारान् को ऽभिसमीक्षितुम् अर्हतीत्य् आचार्याः॥२।४।२५ भवति हि रागे ऽपि चित्रापेक्षा। वैचित्र्याच् च परस्परं रागो जनयितव्यः। वैचक्षण्य-युक्ताश् च गणिकास् तत्-कामिनश् च परस्परं प्रार्थनीया भवन्ति। धनुर्-वेदादिष्व् अपि हि शस्त्र-कर्म-शास्त्रेषु वैचित्र्यम् एवापेक्ष्यते किं पुनर् इहेति वात्स्यायनः।
vikalpānām an:antatvād ānantyāc ca kauśala-vidher abhyāsasya ca sarva-gāmitvād rāgātmakatvāc chedyasya prakārān ko 'bhisamīkṣitum arhatīty ācāryāḥ..2.4.25 bhavati hi rāge 'pi citrāpekṣā. vaicitryāc ca parasparaṃ rāgo janayitavyaḥ. vaicakṣaṇya-yuktāś ca gaṇikās tat-kāminaś ca parasparaṃ prārthanīyā bhavanti. dhanur-vedādiṣv api hi śastra-karma-śāstreṣu vaicitryam evāpekṣyate kiṃ punar iheti vātsyāyanaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तु पर-परिगृहीतास्व् एवं कुर्यात्। प्रच्छन्नेषु प्रदेशेषु तासाम् अनुस्मरणार्थं राग-वर्धनाच् च विशेषान् दर्शयेत्।
na tu para-parigṛhītāsv evaṃ kuryāt. pracchanneṣu pradeśeṣu tāsām anusmaraṇārthaṃ rāga-vardhanāc ca viśeṣān darśayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.