वर्तमानं निष्पीडितार्थम् उत्सृजन्ती पूर्व-संसृष्टेन सह सन्दध्यात्।
vartamānaṃ niṣpīḍitārtham utsṛjantī pūrva-saṃsṛṣṭena saha sandadhyāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स चेद् अवसितार्थो वित्तवान् सानुरागश् च ततः सन्धेयः।
sa ced avasitārtho vittavān sānurāgaś ca tataḥ sandheyaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यत्र गतस् तर्कयितव्यः। स कार्य-युक्त्या षड्-विधः।
anyatra gatas tarkayitavyaḥ. sa kārya-yuktyā ṣaḍ-vidhaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतः स्वयम् अपसृतस् ततो ऽपि स्वयम् एवापसृतः [१]॥६।४।५ इतस् ततश् च निष्कासितापसृतः [२।]
itaḥ svayam apasṛtas tato 'pi svayam evāpasṛtaḥ [1]..6.4.5 itas tataś ca niṣkāsitāpasṛtaḥ [2.]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतः स्वयम् अपसृतस् ततो निष्कासितापसृतः [३]।
itaḥ svayam apasṛtas tato niṣkāsitāpasṛtaḥ [3].
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतः स्वयम् अपसृतस् तत्र स्थितः [४]।
itaḥ svayam apasṛtas tatra sthitaḥ [4].
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतो निष्कासितापसृतस् ततः स्वयम् अपसृतः [५]।
ito niṣkāsitāpasṛtas tataḥ svayam apasṛtaḥ [5].
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतो निष्कासितापसृतस् तत्र स्थितः [६]।
ito niṣkāsitāpasṛtas tatra sthitaḥ [6].
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतस् ततश् च स्वयम् एवापसृत्योपजपति चेद् उभयोर् गुणान् अपेक्षी चल-बुद्धिर् अ:सन्धेयः [१]।
itas tataś ca svayam evāpasṛtyopajapati ced ubhayor guṇān apekṣī cala-buddhir a:sandheyaḥ [1].
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतस् ततश् च निष्कासितापसृतः स्थिर-बुद्धिः। स चेद् अन्यतो बहु लभमानया निष्कासितः स्यात् स:सारो ऽपि तया रोषितो ममा:मर्षाद् बहु दास्यतीति संधेयः [२अ]।
itas tataś ca niṣkāsitāpasṛtaḥ sthira-buddhiḥ. sa ced anyato bahu labhamānayā niṣkāsitaḥ syāt sa:sāro 'pi tayā roṣito mamā:marṣād bahu dāsyatīti saṃdheyaḥ [2a].
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निःसारतया कदर्यतया वा त्यक्तो न श्रेयान् [२ब्]।
niḥsāratayā kadaryatayā vā tyakto na śreyān [2b].
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतः स्वयम् अपसृतस् ततो निष्कासितापसृतो यद्य् अतिरिक्तम् आदौ च दद्यात् ततः प्रतिग्राह्यः [३]।
itaḥ svayam apasṛtas tato niṣkāsitāpasṛto yady atiriktam ādau ca dadyāt tataḥ pratigrāhyaḥ [3].
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतः स्वयम् अपसृत्य तत्र स्थित उपजपंस् तर्कयितव्यः।
itaḥ svayam apasṛtya tatra sthita upajapaṃs tarkayitavyaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विशेषार्थी चागतस् ततो विशेषम् अ:पस्यन्न् आगन्तु-कामो मयि मां जिज्ञासितु-कामः सा आगत्य सानुरागत्वाद् दास्यति। तस्यां वा दोषान् दृष्ट्वा मयि भूयिष्ठान् गुणान् अधुना पश्यति स गुण-दर्शी भूयिष्ठं दस्याति [४अ]।
viśeṣārthī cāgatas tato viśeṣam a:pasyann āgantu-kāmo mayi māṃ jijñāsitu-kāmaḥ sā āgatya sānurāgatvād dāsyati. tasyāṃ vā doṣān dṛṣṭvā mayi bhūyiṣṭhān guṇān adhunā paśyati sa guṇa-darśī bhūyiṣṭhaṃ dasyāti [4a].
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालो वा नैकत्र-दृष्टिर् अतिसंधान-प्रधानो वा हरिद्रा-रागो वा यत्-किं-चन-कारी वेत्य् अवेत्य संदध्यान् न वा [४ब्]।
bālo vā naikatra-dṛṣṭir atisaṃdhāna-pradhāno vā haridrā-rāgo vā yat-kiṃ-cana-kārī vety avetya saṃdadhyān na vā [4b].
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतो निष्कासितापसृतस् ततः स्वयम् उपसृत उपजपंस् तर्कयितव्यः।
ito niṣkāsitāpasṛtas tataḥ svayam upasṛta upajapaṃs tarkayitavyaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुरागाद् आगन्तु-कामः स बहु दास्यति। मम गुणैर् भावितो यो ऽन्यस्यां न रमते [५अ]।
anurāgād āgantu-kāmaḥ sa bahu dāsyati. mama guṇair bhāvito yo 'nyasyāṃ na ramate [5a].
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वम् अ:योगेन वा मया निष्कासितः स मां शीलयित्वा वैरं निर्यातयितु-कामो धनम् अभियोगाद् वा मयास्यापहृतं तद्-विश्वास्य प्रतीपम् आदातु-कामो निर्वेष्टु-कामो वा मां वर्तमानाद् भेदयित्वा त्यक्तु-काम इत्य् अ:कल्याण-बुद्धिर् अ:सन्धेयः [५ब्]।
pūrvam a:yogena vā mayā niṣkāsitaḥ sa māṃ śīlayitvā vairaṃ niryātayitu-kāmo dhanam abhiyogād vā mayāsyāpahṛtaṃ tad-viśvāsya pratīpam ādātu-kāmo nirveṣṭu-kāmo vā māṃ vartamānād bhedayitvā tyaktu-kāma ity a:kalyāṇa-buddhir a:sandheyaḥ [5b].
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यथा-बुद्धिः कालेन लम्भयितव्यः [५च्]।
anyathā-buddhiḥ kālena lambhayitavyaḥ [5c].
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतो निष्कासितस् तत्र स्थित उपजपन्न् एतेन व्याख्यातः [६]।
ito niṣkāsitas tatra sthita upajapann etena vyākhyātaḥ [6].
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषूपजपत्स्व् अन्यत्र स्थितः स्वयम् उपजपेत्।
teṣūpajapatsv anyatra sthitaḥ svayam upajapet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यालीकार्थं निष्कासितो मयासाव् अन्यत्र गतो यत्नाद् आनेतव्यः।
vyālīkārthaṃ niṣkāsito mayāsāv anyatra gato yatnād ānetavyaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतः प्रवृत्त-संभाषो वा ततो भेदम् अवाप्स्यति।
itaḥ pravṛtta-saṃbhāṣo vā tato bhedam avāpsyati.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्-अर्थाभिघातं करिष्यति।
tad-arthābhighātaṃ kariṣyati.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्थागम-काले वास्य। स्थान-वृद्धिर् अस्य जाता। लब्धम् अनेनाधिकरणम्। दारैर् वियुक्तः पारतन्त्र्याद् व्यावृत्तः। पित्रा भ्रात्रा वा विभक्तः।
arthāgama-kāle vāsya. sthāna-vṛddhir asya jātā. labdham anenādhikaraṇam. dārair viyuktaḥ pāratantryād vyāvṛttaḥ. pitrā bhrātrā vā vibhaktaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन वा प्रतिबद्धम् अनेन सन्धिं कृत्वा नायकं धनिनम् अवाप्स्यामि।
anena vā pratibaddham anena sandhiṃ kṛtvā nāyakaṃ dhaninam avāpsyāmi.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमानिता वा भार्यया तम् एव तस्यां विक्रमयिष्यामि।
vimānitā vā bhāryayā tam eva tasyāṃ vikramayiṣyāmi.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्य वा मित्रं मद्-द्वेषिणींस:पत्नीं कामयते तद् अमुना भेदयिष्यामि।
asya vā mitraṃ mad-dveṣiṇīṃsa:patnīṃ kāmayate tad amunā bhedayiṣyāmi.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चल-चित्ततया वा लाघवम् एनम् आपादयिष्यामीति।
cala-cittatayā vā lāghavam enam āpādayiṣyāmīti.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य पीठमर्दादयो मातुर् दौःशील्येन नायिकायाः सत्य् अप्य् अनुरागे विवशायाः पूर्वं निष्कासनं वर्णयेयुः।
tasya pīṭhamardādayo mātur dauḥśīlyena nāyikāyāḥ saty apy anurāge vivaśāyāḥ pūrvaṃ niṣkāsanaṃ varṇayeyuḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्तमानेन चा:कामायाः संसर्गं विद्वेषं च।
vartamānena cā:kāmāyāḥ saṃsargaṃ vidveṣaṃ ca.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याश् च साभिज्ञानैः पूर्वानुरागैर् एनं प्रत्यापयेयुः।
tasyāś ca sābhijñānaiḥ pūrvānurāgair enaṃ pratyāpayeyuḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिज्ञानं च त-कृतोपकार-संबद्धं स्याद्
abhijñānaṃ ca ta-kṛtopakāra-saṃbaddhaṃ syād
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अ:पूर्व-पूर्व-संसृष्टयोः पूर्व-संसृष्टः श्रेयान्। स हि विदित-शीलो दृष्ट-रागश् च सूपचारो भवतीत्य् आचार्याः।
a:pūrva-pūrva-saṃsṛṣṭayoḥ pūrva-saṃsṛṣṭaḥ śreyān. sa hi vidita-śīlo dṛṣṭa-rāgaś ca sūpacāro bhavatīty ācāryāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्व-संसृष्टः सर्वतो निष्पीडितार्थत्वान् नात्य्:अर्थम् अर्थ-दो दुःखं च पुनर् विश्वासयितुम्। अ:पूर्वस् तु सुखेनानुरज्यत इति वात्स्यायनः।
pūrva-saṃsṛṣṭaḥ sarvato niṣpīḍitārthatvān nāty:artham artha-do duḥkhaṃ ca punar viśvāsayitum. a:pūrvas tu sukhenānurajyata iti vātsyāyanaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथापि पुरुष-प्रकृतितो विशेषः।
tathāpi puruṣa-prakṛtito viśeṣaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवन्ति चात्र श्लोकाः
bhavanti cātra ślokāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.