Library·Kesava: Kausikapaddhati·1·1.3
<युनज्मि त्वा ब्रह्मणा दैव्येन हव्यायास्मै वोढेव [एद्। वोढवे: मिस्प्रिन्त्। च्फ़्। ज़ेह्न्देर् १९९९: १९१। म्स्स्।: वोढेव] जातवेदः । इन्धानास् त्वा सुप्रजसः सुवीरा ज्योग् जीवेम बलिहृतो वयं ते [म्स् १।४।१:४७।६ एत्च्।]> इति
<yunajmi tvā brahmaṇā daivyena havyāyāsmai voḍheva [ed. voḍhave: misprint. Cf. Zehnder 1999: 191. Mss.: voḍheva] jātavedaḥ | indhānās tvā suprajasaḥ suvīrā jyog jīvema balihṛto vayaṃ te [MS 1.4.1:47.6 etc.]> iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणतो जाङ्मायनम् उदपात्रम् उपसाद्याभिमन्त्रयते <तथोदपात्रं धारय यथाग्रे ब्रह्मणस्पतिः । सत्यधर्मा अदीधरद् देवस्य सवितुः सवे [-]> इति
dakṣiṇato jāṅmāyanam udapātram upasādyābhimantrayate <tathodapātraṃ dhāraya yathāgre brahmaṇaspatiḥ | satyadharmā adīdharad devasya savituḥ save [-]> iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ उदकम् आसिञ्चति <इहेत देवीर् अमृतं वसाना हिरण्यवर्णा अनवद्यरूपाः । आपः समुद्रो वरुणश् च राजा संपातभागान् हविषो जुषन्ताम् [-, च्फ़्। प्स् २।४०।१अ] ॥ इन्द्रप्रशिष्टा वरुणप्रसूता अपः समुद्राद् दिवम् उद् वहन्तु । इन्द्रप्रशिष्टा वरुणप्रसूता दिवस् पृथिव्या श्रियम् उद् वहन्तु [-, च्फ़्। ४।२७।४अ, र्व् १०।६६।२अ]> इति
atha udakam āsiñcati <iheta devīr amṛtaṃ vasānā hiraṇyavarṇā anavadyarūpāḥ | āpaḥ samudro varuṇaś ca rājā saṃpātabhāgān haviṣo juṣantām [-, cf. PS 2.40.1a] || indrapraśiṣṭā varuṇaprasūtā apaḥ samudrād divam ud vahantu | indrapraśiṣṭā varuṇaprasūtā divas pṛthivyā śriyam ud vahantu [-, cf. 4.27.4a, RV 10.66.2a]> iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<ऋतं त्वा सत्येन परिषिञ्चामि जातवेदः [च्फ़्। वैत्स् ७।४, त्ब् २।१।११।१ एत्च्।]> इति सह हविर्भिः पर्युक्ष्य जीवाभिर् <[१९।६९।१-४]> आचम्य उत्थाय वेदप्रपद्भिः प्रपद्यते <ओ;म् प्रपद्ये भूः प्रपद्ये भुवः प्रपद्ये स्वः प्रपद्ये जनत् प्रपद्ये [त्अ ४।४२।२-४]> इति
<ṛtaṃ tvā satyena pariṣiñcāmi jātavedaḥ [cf. VaitS 7.4, TB 2.1.11.1 etc.]> iti saha havirbhiḥ paryukṣya jīvābhir <[19.69.1-4]> ācamya utthāya vedaprapadbhiḥ prapadyate <o;m prapadye bhūḥ prapadye bhuvaḥ prapadye svaḥ prapadye janat prapadye [TA 4.42.2-4]> iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऋतं त्वा सत्येनऽ इति सह हविर्भिः पर्युक्ष्य सर्वत्र स्थण्डिलकर्मणि होष्यन् ऽऋतं त्वा सत्येनऽ हुत्वा ऽसत्यं त्वर्तेनऽ (कौश्स् ६।२०) इति सम्प्रदायग्रन्थ उक्तम् । ऽजीवा स्थऽ (१९।६९-७०) इति सूक्तेन त्रिराचामति । ऽसत्यं बृहत्ऽ (१२।१।१-९) इति नवभिः ऽशान्तिवाऽ (१२।१।५९) इत्यृचा ऽउदायुषाऽ (३।३१।१०-११) इति द्वाभ्यामुत्तिष्ठति । वेदप्रपद्भिः प्रपद्यते ऽॐ प्रपद्ये भूःऽ इत्यृचा ऽ॥।प्रपद्येऽ इति ॥ [प्रपद्य पश्चात्स्तीर्णस्य दर्भानास्तीर्य अहे दैधिषव्योदतस्तिष्ठान्यस्य सदने सीद योऽस्मत् पाकतरः इति ब्रह्मासनमन्वीक्षते
'ṛtaṃ tvā satyena' iti saha havirbhiḥ paryukṣya sarvatra sthaṇḍilakarmaṇi hoṣyan 'ṛtaṃ tvā satyena' hutvā 'satyaṃ tvartena' (KauśS 6.20) iti sampradāyagrantha uktam | 'jīvā stha' (19.69-70) iti sūktena trirācāmati | 'satyaṃ bṛhat' (12.1.1-9) iti navabhiḥ 'śāntivā' (12.1.59) ityṛcā 'udāyuṣā' (3.31.10-11) iti dvābhyāmuttiṣṭhati | vedaprapadbhiḥ prapadyate 'oṃ prapadye bhūḥ' ityṛcā '...prapadye' iti || [prapadya paścātstīrṇasya darbhānāstīrya ahe daidhiṣavyodatastiṣṭhānyasya sadane sīda yo'smat pākataraḥ iti brahmāsanamanvīkṣate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरस्तः पराग्वसुः सह पाप्मना निरस्तः सोऽस्तु योऽस्मान् द्वेष्टि यं च वयं द्विष्मः इति दक्षिणा तृणं निरस्यति
nirastaḥ parāgvasuḥ saha pāpmanā nirastaḥ so'stu yo'smān dveṣṭi yaṃ ca vayaṃ dviṣmaḥ iti dakṣiṇā tṛṇaṃ nirasyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदन्वालभ्य जपति इदमहमर्वाग्वसोः सदने सीदामि सत्यस्य सदने सीदामीष्टस्य सदने सीदामि पूर्तस्य सदने सीदामि मामृष देव बर्हिः स्वासस्थं त्वाध्यासदेयमूर्णम्रदमनभिशोकम्
tadanvālabhya japati idamahamarvāgvasoḥ sadane sīdāmi satyasya sadane sīdāmīṣṭasya sadane sīdāmi pūrtasya sadane sīdāmi māmṛṣa deva barhiḥ svāsasthaṃ tvādhyāsadeyamūrṇamradamanabhiśokam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<विमृग्वरीं [१२।१।२९]> इत्य् उपविश्यासनीयं ब्रह्मजपं जपति <बृहस्पतिर् ब्रह्मा ब्रह्मसदन आसिष्यते (थुस् ब्ल्।) [अअश्व्;स्स् १।१२।९]> <बृहस्पते यज्ञं गोपाय [अअश्व्;स्स् १।१२।९, त्ब् ३।७।६।३]> <यद् उद् उद्वत उन् निवतः शकेयम् [त्स् ३।२।४।४]> इति
<vimṛgvarīṃ [12.1.29]> ity upaviśyāsanīyaṃ brahmajapaṃ japati <bṛhaspatir brahmā brahmasadana āsiṣyate (thus Bl.) [AAśv;SS 1.12.9]> <bṛhaspate yajñaṃ gopāya [AAśv;SS 1.12.9, TB 3.7.6.3]> <yad ud udvata un nivataḥ śakeyam [TS 3.2.4.4]> iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्भैः स्रुवं निर्मृज्य <निष्टप्तं रक्षो निष्टप्ता अरातयः प्रत्युष्टं रक्षः प्रत्युष्टा अरातयः [त्स् १।१।२।१, त्ब् ३।७।६।३]> इति प्रतप्य मूले स्रुवं गृहीत्वा जपति <विष्णोर् हस्तो असि दक्षिणः पूष्णा दत्तो बृहस्पतेः । तं त्वाहं स्रुवम् आ ददे देवानां हव्यवाहनम् [सन्ख्ग्स् १।९।३] ॥ अयं स्रुवो वि दधाति होमान् शताक्षरछन्दसा जागतेन । सर्वा यज्ञस्य समनक्ति विष्ठा बार्हस्पत्या इष्टिः शर्मणा दैव्येन [अप्स्स् ४।७।२]> इति
darbhaiḥ sruvaṃ nirmṛjya <niṣṭaptaṃ rakṣo niṣṭaptā arātayaḥ pratyuṣṭaṃ rakṣaḥ pratyuṣṭā arātayaḥ [TS 1.1.2.1, TB 3.7.6.3]> iti pratapya mūle sruvaṃ gṛhītvā japati <viṣṇor hasto asi dakṣiṇaḥ pūṣṇā datto bṛhaspateḥ | taṃ tvāhaṃ sruvam ā dade devānāṃ havyavāhanam [SankhGS 1.9.3] || ayaṃ sruvo vi dadhāti homān śatākṣarachandasā jāgatena | sarvā yajñasya samanakti viṣṭhā bārhaspatyā iṣṭiḥ śarmaṇā daivyena [ApSS 4.7.2]> iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्भैः स्रुवं निर्मृज्य ऽनिष्टप्तं रक्षःऽ इति स्रुवं प्रतपति ॥ मूले स्रुवं गृहीत्वा जपति विष्णोर्हस्तोऽसि [दक्षिणः पूष्णा दत्तो बृहस्पतेः । तं त्वाहं स्रुवमाददे देवानां हव्यवाहनम् । अयं स्रुवो वि दधाति होमाञ्छताक्षरच्छन्दसा जागतेन । सर्वा यज्ञस्य समनक्ति विष्ठा बार्हस्पत्येष्टिः शर्मणा दैव्येन] इति
darbhaiḥ sruvaṃ nirmṛjya 'niṣṭaptaṃ rakṣaḥ' iti sruvaṃ pratapati || mūle sruvaṃ gṛhītvā japati viṣṇorhasto'si [dakṣiṇaḥ pūṣṇā datto bṛhaspateḥ | taṃ tvāhaṃ sruvamādade devānāṃ havyavāhanam | ayaṃ sruvo vi dadhāti homāñchatākṣaracchandasā jāgatena | sarvā yajñasya samanakti viṣṭhā bārhaspatyeṣṭiḥ śarmaṇā daivyena] iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐ भूः शं भूत्यै त्वा गृह्णे भूतये इति प्रथमं ग्रहं गृह्णाति
oṃ bhūḥ śaṃ bhūtyai tvā gṛhṇe bhūtaye iti prathamaṃ grahaṃ gṛhṇāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐ भुवः शं पुष्ट्यै त्वा गृह्णे पुष्टये इति द्वितीयम्
oṃ bhuvaḥ śaṃ puṣṭyai tvā gṛhṇe puṣṭaye iti dvitīyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐ स्वः शं त्वा गृह्णे सहस्रपोषाय इति तृतीयम्
oṃ svaḥ śaṃ tvā gṛhṇe sahasrapoṣāya iti tṛtīyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐ जनच्छं त्वा गृह्णेऽपरिमितपोषाय इति चतुर्थम्
oṃ janacchaṃ tvā gṛhṇe'parimitapoṣāya iti caturtham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजकर्माभिचारिकेषु अमुष्य त्वा प्राणाय गृह्णेऽपानाय व्यानाय समानायोदानाय इति पञ्चमम्
rājakarmābhicārikeṣu amuṣya tvā prāṇāya gṛhṇe'pānāya vyānāya samānāyodānāya iti pañcamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्रुवेणाज्यधान्यां ग्रहग्रहणं करोति ऽॐ भूः शं भूत्यै त्वाऽ इति चतुर्भिः ॥ अग्नावग्निः, हृदा पूतम् (४।३९।९-१०) पुरस्ताद्युक्तः (५।२९।१) यज्ञस्य चक्षुः (२।३५।५) इति जुहोति
sruveṇājyadhānyāṃ grahagrahaṇaṃ karoti 'oṃ bhūḥ śaṃ bhūtyai tvā' iti caturbhiḥ || agnāvagniḥ, hṛdā pūtam (4.39.9-10) purastādyuktaḥ (5.29.1) yajñasya cakṣuḥ (2.35.5) iti juhoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
[पश्चादग्नेर्मध्यदेशे समानत्र पुरस्ताद्धोमान्
[paścādagnermadhyadeśe samānatra purastāddhomān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणेनाग्निमुदपात्र आज्याहुतीनां सम्पातानानयति
dakṣiṇenāgnimudapātra ājyāhutīnāṃ sampātānānayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरस्ताद्धोम आज्यभागः संस्थितहोमः समृद्धिः शान्तानामिति
purastāddhoma ājyabhāgaḥ saṃsthitahomaḥ samṛddhiḥ śāntānāmiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.