Kesava: Kausikapaddhati 11.2

तत्र प्रेतमुत्तानमाधाय ॥ अथास्य यज्ञपात्राणि पृषदाज्येन पूरयित्वानुरूपं निदधाति

tatra pretamuttānamādhāya || athāsya yajñapātrāṇi pṛṣadājyena pūrayitvānurūpaṃ nidadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्गृहीत्वा निदधति प्रेताङ्गेषु ॥ पात्रचयनमुच्यते - दक्षिणे हस्ते जुहूम्

caturgṛhītvā nidadhati pretāṅgeṣu || pātracayanamucyate - dakṣiṇe haste juhūm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सव्य उपभृतम्

savya upabhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऽजुहूर्दाधार द्याम्ऽ इत्येका, ऽध्रुव आ रोहऽ इत्येका । एताभ्यां पात्राण्यनुमन्त्रयते । सकृन्मन्त्रः ॥ ललाटे प्राशित्रहरणम्

'juhūrdādhāra dyām' ityekā, 'dhruva ā roha' ityekā | etābhyāṃ pātrāṇyanumantrayate | sakṛnmantraḥ || lalāṭe prāśitraharaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऽदेवा यज्ञम्ऽ इति तिसृभिर्हृदये पुरोडाशमनुमन्त्रयते यदि पुरोडाशो भवति ॥ दक्षिणे पार्श्वे स्फ्यं सव्य उपवेषम्

'devā yajñam' iti tisṛbhirhṛdaye puroḍāśamanumantrayate yadi puroḍāśo bhavati || dakṣiṇe pārśve sphyaṃ savya upaveṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तरेणोरू अन्यानि यज्ञपात्राणि जङ्घ्योर्मध्ये अन्यानि प्रणीताचमस-होतृचमस-ब्रह्मचमस-यजमानचमस-अन्तर्धानकट- पूर्णपात्र-षडवत्तादीनि पृषदाज्येन पूरयित्वा निदध्यात् तूष्णीम् ॥ पादयोः शूर्पम्

antareṇorū anyāni yajñapātrāṇi jaṅghyormadhye anyāni praṇītācamasa-hotṛcamasa-brahmacamasa-yajamānacamasa-antardhānakaṭa- pūrṇapātra-ṣaḍavattādīni pṛṣadājyena pūrayitvā nidadhyāt tūṣṇīm || pādayoḥ śūrpam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गां निरृतिदेशे जघनप्रदेशे लकुटेन घातयित्वा मारयन्ति । यथा हन्यमाना गौः उपविशति तथा कर्तव्यम् । शूद्रीजातस्य पुत्रस्य एतत् कर्म । नान्यो मारयति ॥ [तस्याः पृष्ठतो वृक्कावुद्धार्य पाण्योरस्यादधति अति द्रव श्वानौ (१८।२।११-१३) इति

gāṃ nirṛtideśe jaghanapradeśe lakuṭena ghātayitvā mārayanti | yathā hanyamānā gauḥ upaviśati tathā kartavyam | śūdrījātasya putrasya etat karma | nānyo mārayati || [tasyāḥ pṛṣṭhato vṛkkāvuddhārya pāṇyorasyādadhati ati drava śvānau (18.2.11-13) iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऽअग्नेर्वर्मऽ इत्यृचा वपया सप्तछिद्रया प्रेतमुखं छादयति ॥ यथागात्रं गात्राणि

'agnervarma' ityṛcā vapayā saptachidrayā pretamukhaṃ chādayati || yathāgātraṃ gātrāṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणैर्दक्षिणानि सव्यैः सव्यानि

dakṣiṇairdakṣiṇāni savyaiḥ savyāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाहवनीयादिषु जुहोति ऽअग्नये स्वाहा कामाय स्वाहा लोकाय स्वाहाऽ इति । ऽअग्नये स्वाहाऽ इति त्रिभिः स्वाहाकारैराज्यं जुहोति । इति तिस्रस्तिस्र आहुतीः ॥ दक्षिणाग्नावित्येके

athāhavanīyādiṣu juhoti 'agnaye svāhā kāmāya svāhā lokāya svāhā' iti | 'agnaye svāhā' iti tribhiḥ svāhākārairājyaṃ juhoti | iti tisrastisra āhutīḥ || dakṣiṇāgnāvityeke

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पुत्रोऽग्निं ददाति । प्रेतस्य पिण्डदानं कृत्वा अप्रदक्षिणमुदकधारां भ्रामयित्वा करकैः प्रेते त्रिः शब्दं कृत्वा भूमौ प्रक्षिपति ततोऽग्निं ददाति । एतैर्मन्त्रै स्वयं पठित्वा न कर्ता । ऽमैनमग्नेऽ इति चतस्रः, ऽशं तप मातितपऽ इत्यृचा ऽआ रभस्व जातवेदःऽ इति त्रिभिः ऽप्रजानन्तः प्रति गृह्णन्तुऽ इत्येका, एताभिरृग्भिः कनिष्ठपुत्रो गोत्रिणो वा अन्यो वा आदीपयति । ततो देवहेडनेनानुवाकेन स्रुवेणाज्यं जुहोति ॥ [आदीप्ते स्रुवेण यामान् होमाञ्जुहोति परेयिवासं प्रवतो महीः (१८।१।४९) इति

atha putro'gniṃ dadāti | pretasya piṇḍadānaṃ kṛtvā apradakṣiṇamudakadhārāṃ bhrāmayitvā karakaiḥ prete triḥ śabdaṃ kṛtvā bhūmau prakṣipati tato'gniṃ dadāti | etairmantrai svayaṃ paṭhitvā na kartā | 'mainamagne' iti catasraḥ, 'śaṃ tapa mātitapa' ityṛcā 'ā rabhasva jātavedaḥ' iti tribhiḥ 'prajānantaḥ prati gṛhṇantu' ityekā, etābhirṛgbhiḥ kaniṣṭhaputro gotriṇo vā anyo vā ādīpayati | tato devaheḍanenānuvākena sruveṇājyaṃ juhoti || [ādīpte sruveṇa yāmān homāñjuhoti pareyivāsaṃ pravato mahīḥ (18.1.49) iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यमो नो गातुं प्रथमो विवेद (१८।१।५०) इति द्वे प्रथमे

yamo no gātuṃ prathamo viveda (18.1.50) iti dve prathame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गिरसो नः पितरो नवग्वाः (१८।१।५८-६१) इति संहिताः सप्त

aṅgiraso naḥ pitaro navagvāḥ (18.1.58-61) iti saṃhitāḥ sapta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ममार प्रथमो मर्त्यानाम् (१८।३।१३) ये नः पितुः पितरो ये पितामहाः (१८।२।४९) इत्येकादश ॥ कौश्स् ११,२ ८१ ।३७ ॥] प्रज्वलिते चितौ कर्ता आदीप्ते सति स्रुवेण खादिरेण याम्यान् होमान् जुहोति । एकीभूतेष्वग्निषु । एकाग्नेरपि । ऽपरेयिवांसम्ऽ, ऽयमो नो गातुम्ऽ इति द्वे इति प्रथमः पक्षः । ऽअङ्गिरसो नः पितरो नवग्वाःऽ इति संहताः सप्त इति द्वितीयः पक्षः । ऽपरेयिवांसम्ऽ इति द्वे ऽअङ्गिरसो नः पितरःऽ इति सप्त ऽये नः पितुः पितरो ये पितामहाःऽ इति द्वे एताः समस्ता एकादश तृतीयः पक्षः । एतैः समुच्चितैराज्यं जुहोति । एकेन पक्षेण । अथ सप्त नव एकादशादि ब्राह्मणाः पूर्वाभिमुखोपविष्टाः ऽओ चित् सखायम्ऽ (१८।१-४) इति काण्डं सकलं जपन्ति । विवाहे सूर्यवत् ॥ [अथ सारस्वताः

yo mamāra prathamo martyānām (18.3.13) ye naḥ pituḥ pitaro ye pitāmahāḥ (18.2.49) ityekādaśa || KauśS 11,2 81 .37 ||] prajvalite citau kartā ādīpte sati sruveṇa khādireṇa yāmyān homān juhoti | ekībhūteṣvagniṣu | ekāgnerapi | 'pareyivāṃsam', 'yamo no gātum' iti dve iti prathamaḥ pakṣaḥ | 'aṅgiraso naḥ pitaro navagvāḥ' iti saṃhatāḥ sapta iti dvitīyaḥ pakṣaḥ | 'pareyivāṃsam' iti dve 'aṅgiraso naḥ pitaraḥ' iti sapta 'ye naḥ pituḥ pitaro ye pitāmahāḥ' iti dve etāḥ samastā ekādaśa tṛtīyaḥ pakṣaḥ | etaiḥ samuccitairājyaṃ juhoti | ekena pakṣeṇa | atha sapta nava ekādaśādi brāhmaṇāḥ pūrvābhimukhopaviṣṭāḥ 'o cit sakhāyam' (18.1-4) iti kāṇḍaṃ sakalaṃ japanti | vivāhe sūryavat || [atha sārasvatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरस्वतीं देवयन्तो हवन्ते, सरस्वतीं पितरो हवन्ते, सरस्वति या सरथं ययाथ (१८।१।४१-४३) सरस्वति व्रतेषु ते, इदं ते हव्यं घृतवत् सरस्वति (७।६८।१-२) इन्द्रो मा मरुत्वान् (१८।३।२५) इति

sarasvatīṃ devayanto havante, sarasvatīṃ pitaro havante, sarasvati yā sarathaṃ yayātha (18.1.41-43) sarasvati vrateṣu te, idaṃ te havyaṃ ghṛtavat sarasvati (7.68.1-2) indro mā marutvān (18.3.25) iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सर्वे बान्धवाः ऽओ चित्सखायम्ऽ (१८।१-४) इति काण्डेनोपतिष्ठन्ते । अथवा ऽसहस्रणीथाः कवयःऽ (१८।२।१८) इतिप्रभृतय उपतिष्ठन्ते । ऽत्रीणि पदानिऽ (१८।३।४०) इत्यादि उपतिष्ठन्ते दह्यमाने गोत्रिणः ॥ [अपि वानुष्ठानीभिः

atha sarve bāndhavāḥ 'o citsakhāyam' (18.1-4) iti kāṇḍenopatiṣṭhante | athavā 'sahasraṇīthāḥ kavayaḥ' (18.2.18) itiprabhṛtaya upatiṣṭhante | 'trīṇi padāni' (18.3.40) ityādi upatiṣṭhante dahyamāne gotriṇaḥ || [api vānuṣṭhānībhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एता अनुष्ठान्यः

etā anuṣṭhānyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.