Kesava: Kausikapaddhati 12.1

एकशाखं द्विशाखं त्रिशाखं चेति विष्टरत्रयं करोति ॥ [स यावतो मन्येत तावत उपादाय विविच्य सम्पर्याप्य मूलानि च प्रान्तानि च यथाविस्तीर्ण इव स्यादित्युपोत्कृष्य मध्यदेशेऽभिसन्नह्यति

ekaśākhaṃ dviśākhaṃ triśākhaṃ ceti viṣṭaratrayaṃ karoti || [sa yāvato manyeta tāvata upādāya vivicya samparyāpya mūlāni ca prāntāni ca yathāvistīrṇa iva syādityupotkṛṣya madhyadeśe'bhisannahyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋतेन त्वा सत्येन त्वा तपसा त्वा कर्मणा त्वा इति सन्नह्यति

ṛtena tvā satyena tvā tapasā tvā karmaṇā tvā iti sannahyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स्वपादावभिमन्त्रयते । ऽइमौ पादाववनिक्तौऽ इत्यृचा आचार्यः ॥ अस्य च दातुः इति दातारमीक्षते ॥ कौश्स् १२,१ ९० ।१२ ॥ अथासनमाहारयति। दाता वदति- सविष्टरमासनं भो इति

tataḥ svapādāvabhimantrayate | 'imau pādāvavaniktau' ityṛcā ācāryaḥ || asya ca dātuḥ iti dātāramīkṣate || KauśS 12,1 90 .12 || athāsanamāhārayati. dātā vadati- saviṣṭaramāsanaṃ bho iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् प्रत्यङ्मुख उपविशति

tasmin pratyaṅmukha upaviśati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऽविमृग्वरीम्ऽ इति मन्त्रेण द्विशाखं विष्टरमासने निदधाति । एकशाखं पादयोर्निदधाति । विष्टरे पादौ प्रतिष्ठाप्य ऽअधिष्ठितो द्वेष्टाऽ इति मन्त्रेण ॥ अस्य च दातुः इति दातारमीक्षते ॥ कौश्स् १२,१ ९० ।१६ ॥ अथोदकमाहारयति। दाता वदति- अर्घ्यं भो इति

'vimṛgvarīm' iti mantreṇa dviśākhaṃ viṣṭaramāsane nidadhāti | ekaśākhaṃ pādayornidadhāti | viṣṭare pādau pratiṣṭhāpya 'adhiṣṭhito dveṣṭā' iti mantreṇa || asya ca dātuḥ iti dātāramīkṣate || KauśS 12,1 90 .16 || athodakamāhārayati. dātā vadati- arghyaṃ bho iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[तत्प्रतिमन्त्रयते अन्नानां मुखमसि मुखमहं श्रेष्ठः समानानां भूयासम् । आपोऽमृत स्थामृतं मा कृणुत दासास्माकं बहवो भवन्त्वश्वावद्गोमन्मय्यस्तु पुष्टमो भूर्भुवः स्वर् जनद् ओम् इति

[tatpratimantrayate annānāṃ mukhamasi mukhamahaṃ śreṣṭhaḥ samānānāṃ bhūyāsam | āpo'mṛta sthāmṛtaṃ mā kṛṇuta dāsāsmākaṃ bahavo bhavantvaśvāvadgomanmayyastu puṣṭamo bhūrbhuvaḥ svar janad om iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तूष्णीमध्यात्मं निनयति ॥ कौश्स् १२,१ ९० ।१९ ॥] ऽअन्नानां मुखमसिऽ इति मन्त्रेण पुष्पाक्षतोदपात्रमभिमन्त्र्य आचार्यहस्ते निनयति तूष्णीम् ॥ तेजोऽस्यमृतमसि इति ललाटमालभते ॥ कौश्स् १२,१ ९० ।२० ॥ अथोदकमाहारयति। दाता वदति- आचमनीयं भो इति

tūṣṇīmadhyātmaṃ ninayati || KauśS 12,1 90 .19 ||] 'annānāṃ mukhamasi' iti mantreṇa puṣpākṣatodapātramabhimantrya ācāryahaste ninayati tūṣṇīm || tejo'syamṛtamasi iti lalāṭamālabhate || KauśS 12,1 90 .20 || athodakamāhārayati. dātā vadati- ācamanīyaṃ bho iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत आचार्य आचमनं करोति । कारापयति ऽजीवा स्थऽ (१९।६९) इति सूक्तेन ॥ अथास्मै मधुपर्कं वेदयन्ते। ततो दाता वदति- द्व्यनुचरो मधुपर्को भो इति

tata ācārya ācamanaṃ karoti | kārāpayati 'jīvā stha' (19.69) iti sūktena || athāsmai madhuparkaṃ vedayante. tato dātā vadati- dvyanucaro madhuparko bho iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिशाखं मधुपर्काय ॥ द्वाभ्यां शाखाभ्यामधस्तादेकयोपरिष्टात् सापिधानम्

triśākhaṃ madhuparkāya || dvābhyāṃ śākhābhyāmadhastādekayopariṣṭāt sāpidhānam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[मधु वाता ऋतायते इत्येताभिरेवाभिमन्त्रणम्

[madhu vātā ṛtāyate ityetābhirevābhimantraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.