Kesava: Kausikapaddhati 3.2

शापेटमालिप्याप्सु निबध्य तत्राग्निं प्रणीय ऽशेरभकऽ इति सूक्तेन भक्तं सम्पात्याभिमन्त्र्याश्नाति । तन्त्रम् । पुष्ट्यर्थी ॥ [अनपहतधाना लोहिताजाया द्रप्सेन सन्नीयाश्नाति

śāpeṭamālipyāpsu nibadhya tatrāgniṃ praṇīya 'śerabhaka' iti sūktena bhaktaṃ sampātyābhimantryāśnāti | tantram | puṣṭyarthī || [anapahatadhānā lohitājāyā drapsena sannīyāśnāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऽशेरभकऽ इति सूक्तेन उदपात्रे विचृतति प्रत्यृचम् । तेनोदपात्रेण स्नानं कृत्वा मुखं प्रक्षालयति । पुष्ट्यर्थी ॥ गोष्ठकर्मणां विधिं वक्ष्यामः - एह यन्तु पशवः (२।२६), सं वो गोष्ठेन (३।१४), प्रजावतीः (७।७५।१), प्रजापतिः (९।७) इति गोष्ठकर्माणि

'śerabhaka' iti sūktena udapātre vicṛtati pratyṛcam | tenodapātreṇa snānaṃ kṛtvā mukhaṃ prakṣālayati | puṣṭyarthī || goṣṭhakarmaṇāṃ vidhiṃ vakṣyāmaḥ - eha yantu paśavaḥ (2.26), saṃ vo goṣṭhena (3.14), prajāvatīḥ (7.75.1), prajāpatiḥ (9.7) iti goṣṭhakarmāṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृष्टेः पीयूषं श्लेष्ममिश्रमश्नाति

gṛṣṭeḥ pīyūṣaṃ śleṣmamiśramaśnāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऽएह यन्तु पशवःऽ इति सूक्तेन गामभिमन्त्र्य ददाति । सर्वत्र पुष्टिकामोऽनुवर्तते । ऽसं वो गोष्ठेनऽ इति सूक्तेन गामभिमन्त्र्य ददाति । प्रजावतीः ऽपदज्ञा स्थऽ इति द्वाभ्यामृग्भ्यां गामभिमन्त्र्य ददाति । ऽप्रजापतिश्चऽ इति सूक्तेन गामभिमन्त्र्य ददाति ॥ [उदपात्रं निनयति

'eha yantu paśavaḥ' iti sūktena gāmabhimantrya dadāti | sarvatra puṣṭikāmo'nuvartate | 'saṃ vo goṣṭhena' iti sūktena gāmabhimantrya dadāti | prajāvatīḥ 'padajñā stha' iti dvābhyāmṛgbhyāṃ gāmabhimantrya dadāti | 'prajāpatiśca' iti sūktena gāmabhimantrya dadāti || [udapātraṃ ninayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सारूपवत्स ओदने शकृत्पिण्डान् गुग्गुलुलवणं प्रक्षिप्य ततः पश्चादग्नेर्निखनति ॥ [तिसृणां प्रातरश्नाति

sārūpavatsa odane śakṛtpiṇḍān guggululavaṇaṃ prakṣipya tataḥ paścādagnernikhanati || [tisṛṇāṃ prātaraśnāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्यातानान्तं कृत्वा ऽआयमगन् पर्णमणिःऽ इति सूक्तेन पालाशमणिं त्रिर्वासितं कृत्वा सम्पात्याभिमन्त्र्य बध्नाति । ऽत्रयोदश्यादयस्तिस्रो दधि मधुनि वासयित्वा बध्नातिऽ इति परिभाषावचनात् । पालाशादिषु चतुर्षु मणिषु सम्बध्यते पुष्टिकामस्तेजस्कामो बलकाम आयुष्कामो धनकामश्च । तत उत्तरतन्त्रम् । अभ्यातानान्तं कृत्वा ऽअयं प्रतिसरो मणिःऽ इत्यर्थसूक्तेन तिलकमणिं वासितं कृत्वा सम्पात्याभिमन्त्र्य बध्नाति । तत उत्तरतन्त्रम् । अभिचारदोषे पुष्टिधनकामार्थी धर्मवीर्य आयुष्यकृत्याप्रतिहरणार्थी यशोर्थी च सपत्ननाशार्थी रोगे च जयार्थी । बलकामो मङ्गलार्थी च । अभ्यातानान्तं कृत्वा ऽअयं मे वरणो मणिःऽ इत्यर्थसूक्तेन वरणमणिं वासितं सम्पात्याभिमन्त्र्य बध्नाति । उत्तरतन्त्रम् । शत्रुक्षयकामः रक्षार्थी चाभिचारे जयकामो यशकामः पुष्टिकामश्च ॥ [उत्तमस्य चतुरो जातरूपशकलेनानुसूत्रं गमयित्वावभुज्य त्रैधं पर्यस्यति

abhyātānāntaṃ kṛtvā 'āyamagan parṇamaṇiḥ' iti sūktena pālāśamaṇiṃ trirvāsitaṃ kṛtvā sampātyābhimantrya badhnāti | 'trayodaśyādayastisro dadhi madhuni vāsayitvā badhnāti' iti paribhāṣāvacanāt | pālāśādiṣu caturṣu maṇiṣu sambadhyate puṣṭikāmastejaskāmo balakāma āyuṣkāmo dhanakāmaśca | tata uttaratantram | abhyātānāntaṃ kṛtvā 'ayaṃ pratisaro maṇiḥ' ityarthasūktena tilakamaṇiṃ vāsitaṃ kṛtvā sampātyābhimantrya badhnāti | tata uttaratantram | abhicāradoṣe puṣṭidhanakāmārthī dharmavīrya āyuṣyakṛtyāpratiharaṇārthī yaśorthī ca sapatnanāśārthī roge ca jayārthī | balakāmo maṅgalārthī ca | abhyātānāntaṃ kṛtvā 'ayaṃ me varaṇo maṇiḥ' ityarthasūktena varaṇamaṇiṃ vāsitaṃ sampātyābhimantrya badhnāti | uttaratantram | śatrukṣayakāmaḥ rakṣārthī cābhicāre jayakāmo yaśakāmaḥ puṣṭikāmaśca || [uttamasya caturo jātarūpaśakalenānusūtraṃ gamayitvāvabhujya traidhaṃ paryasyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतमिध्मम् (१०।६।३५) इत्युपसमाधाय

etamidhmam (10.6.35) ityupasamādhāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आज्यतन्त्रमभ्यातानान्तं कृत्वा ऽअक्षितास्तेऽ इत्यृचा यवमणिं त्रिर्वासितं कृत्वा सम्पात्याभिमन्त्र्य बध्नाति । अभ्यातानाद्युत्तरतन्त्रम् । पुष्ट्यर्थी । पुष्टिकामाधिकारोऽनुवर्तते आ तृतीयाध्यायपरिसमाप्तिं यावत् । समाप्ता मणिशान्तिः ॥ अष्टकाकर्म पुष्टिकर्माण्युच्यन्ते । पुष्टिकामो वा नित्यं वा अष्टकाकर्म कुर्यात् - [प्रथमा ह व्युवास सा (३।१०) इत्यष्टक्याया वपां सर्वेण सूक्तेन त्रिर्जुहोति

ājyatantramabhyātānāntaṃ kṛtvā 'akṣitāste' ityṛcā yavamaṇiṃ trirvāsitaṃ kṛtvā sampātyābhimantrya badhnāti | abhyātānādyuttaratantram | puṣṭyarthī | puṣṭikāmādhikāro'nuvartate ā tṛtīyādhyāyaparisamāptiṃ yāvat | samāptā maṇiśāntiḥ || aṣṭakākarma puṣṭikarmāṇyucyante | puṣṭikāmo vā nityaṃ vā aṣṭakākarma kuryāt - [prathamā ha vyuvāsa sā (3.10) ityaṣṭakyāyā vapāṃ sarveṇa sūktena trirjuhoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.