वरुणदेवतापाकयज्ञविधानेनाज्यभागान्तं कृत्वा ऽयददः सम्प्रयतीःऽ इति सूक्तेन त्रिर्विभज्य जुहोति । तत उत्तरतन्त्रम् । कृष्णव्रीहिः कृष्णाया गोः पयः घृतं च वेतसकाष्ठस्रुव इन्धनं च वेतसपत्रैः स्तरणं पटेरकेन वा । अस्मिन् तन्त्रे सर्वं मारुतं कर्तव्यम् । उदके प्रवाह उदकप्रवाहभये नदीभये ग्रामे नगरे वा यत्रोदकनदीभयं भवति तत्र सर्वत्र वारुणो होमः कर्तव्यः । मुख्यं प्रवाहे कर्म ॥ [उक्तमुपमन्थनम्
varuṇadevatāpākayajñavidhānenājyabhāgāntaṃ kṛtvā 'yadadaḥ samprayatīḥ' iti sūktena trirvibhajya juhoti | tata uttaratantram | kṛṣṇavrīhiḥ kṛṣṇāyā goḥ payaḥ ghṛtaṃ ca vetasakāṣṭhasruva indhanaṃ ca vetasapatraiḥ staraṇaṃ paṭerakena vā | asmin tantre sarvaṃ mārutaṃ kartavyam | udake pravāha udakapravāhabhaye nadībhaye grāme nagare vā yatrodakanadībhayaṃ bhavati tatra sarvatra vāruṇo homaḥ kartavyaḥ | mukhyaṃ pravāhe karma || [uktamupamanthanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽउपावरोहऽ इत्यृचारणिद्वयमभिमन्त्र्य ततो मन्थति । अथवा लौकिकाग्निमुपर्युच्छ्वासं प्रक्षिप्य ततोऽग्निकार्यं करोति । लौकिकाग्नौ हस्तौ प्रताप्य ततोऽग्निकार्याणि करोति । एकाग्नौ वा त्रेतायां वा शान्तिकपौष्टिकादौ च सर्वत्र समारोपणमुपावरोहणं भवति । समाप्तमुपावरोहणम् ॥ पुरुषस्य वीर्यकरणे विधिं वक्ष्यामः - [यां त्वा गन्धर्वो अखनत् (४।४) वृषणस्ते खनितारो वृषा त्वमस्योषधे । वृषासि वृष्ण्यावति वृषणे त्वा खनामसि (पैप्प्स् ४।५।२) इत्युच्छुष्मापरिव्याधावायसेन खनति
'upāvaroha' ityṛcāraṇidvayamabhimantrya tato manthati | athavā laukikāgnimuparyucchvāsaṃ prakṣipya tato'gnikāryaṃ karoti | laukikāgnau hastau pratāpya tato'gnikāryāṇi karoti | ekāgnau vā tretāyāṃ vā śāntikapauṣṭikādau ca sarvatra samāropaṇamupāvarohaṇaṃ bhavati | samāptamupāvarohaṇam || puruṣasya vīryakaraṇe vidhiṃ vakṣyāmaḥ - [yāṃ tvā gandharvo akhanat (4.4) vṛṣaṇaste khanitāro vṛṣā tvamasyoṣadhe | vṛṣāsi vṛṣṇyāvati vṛṣaṇe tvā khanāmasi (PaippS 4.5.2) ityucchuṣmāparivyādhāvāyasena khanati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.