Library·Kesava: Kausikapaddhati·5·5.6

Kesava: Kausikapaddhati 5.6

कर्तारण्ये गत्वा समिधो गृहीत्वा तूष्णीं गृह आगत्य ततः ऽऊर्जं बिभ्रत्ऽ इति सूक्तेन ताः समिधः सकृत्सर्वाः सूक्तान्तेनादधाति । गृहमानुषाणां साम्मनस्यं भवति । कलहनिवारणम् । कलहो न भवतीत्यर्थः । समाप्तं गृहसाम्मनस्यं विघ्नशमनं च ॥ मन्त्रब्राह्मणयोर्द्रव्यमिच्छति तस्येदं कर्म प्रतिग्रहाद्युच्यते - [ऋचं साम (७।५४।१-२) इत्यनुप्रवचनीयस्य जुहोति

kartāraṇye gatvā samidho gṛhītvā tūṣṇīṃ gṛha āgatya tataḥ 'ūrjaṃ bibhrat' iti sūktena tāḥ samidhaḥ sakṛtsarvāḥ sūktāntenādadhāti | gṛhamānuṣāṇāṃ sāmmanasyaṃ bhavati | kalahanivāraṇam | kalaho na bhavatītyarthaḥ | samāptaṃ gṛhasāmmanasyaṃ vighnaśamanaṃ ca || mantrabrāhmaṇayordravyamicchati tasyedaṃ karma pratigrahādyucyate - [ṛcaṃ sāma (7.54.1-2) ityanupravacanīyasya juhoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युक्ताभ्यां तृतीयाम्

yuktābhyāṃ tṛtīyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनुमतीं चतुर्थीम् ॥ कौश्स् ५,६ ४२ ।११ ॥] अभ्यातानान्तं कृत्वा ऽऋचं सामऽ इत्यृचाज्यं जुहोति । ऽऋचं साम यदप्राक्षम्ऽ इत्यृचाज्यं जुहोति । ऽऋचं सामऽ इति द्वाभ्यां तृतीयामाहुतिं जुहोति । ऽअनुमतये स्वाहाऽ इति चतुर्थीमाहुतिं जुहोति । अभ्यातानाद्युत्तरतन्त्रम् । वेदपाठेन शास्त्रपाठेनार्थोत्थापनमिच्छन्निदं करोति । समाप्तं वेदेन शास्त्रेण अर्थोत्थापने विघ्नशमनम् ॥ अथ परिमोक्षसमावर्तनविधिं वक्ष्यामः - [समावर्तनीयसमापनीययोश्चैषेज्या

ānumatīṃ caturthīm || KauśS 5,6 42 .11 ||] abhyātānāntaṃ kṛtvā 'ṛcaṃ sāma' ityṛcājyaṃ juhoti | 'ṛcaṃ sāma yadaprākṣam' ityṛcājyaṃ juhoti | 'ṛcaṃ sāma' iti dvābhyāṃ tṛtīyāmāhutiṃ juhoti | 'anumataye svāhā' iti caturthīmāhutiṃ juhoti | abhyātānādyuttaratantram | vedapāṭhena śāstrapāṭhenārthotthāpanamicchannidaṃ karoti | samāptaṃ vedena śāstreṇa arthotthāpane vighnaśamanam || atha parimokṣasamāvartanavidhiṃ vakṣyāmaḥ - [samāvartanīyasamāpanīyayoścaiṣejyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपो दिव्याः (७।८९) इति पर्यवेतव्रत उदकान्ते शान्त्युदकमभिमन्त्रयते

apo divyāḥ (7.89) iti paryavetavrata udakānte śāntyudakamabhimantrayate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्तमिते समित्पाणिरेत्य तृतीयावर्जं समिध आदधाति

astamite samitpāṇiretya tṛtīyāvarjaṃ samidha ādadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदावत्सराय (कौश्स् ४२।१७) इति व्रतविसर्जनमाज्यं जुहुयात्

idāvatsarāya (KauśS 42.17) iti vratavisarjanamājyaṃ juhuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समिधोऽभ्यादध्यात्

samidho'bhyādadhyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऽनिर्लक्ष्म्यम्ऽ इति सूक्तेन सा स्त्री मुखं प्रत्यृचं प्रक्षालयति । तस्या मुखे हस्तयोर्मशकशिग्रुवारकावस्थानतिलकं ह्रस्वकेशादिपापलक्षणं सामुद्रिके स्त्रीलक्षणं व्याख्यातम् । ऽनिर्लक्ष्म्यम्ऽ इति सूक्तेनोदकघटमभिमन्त्र्य स्त्रीं पापलक्षणामभिषिञ्चति दक्षिणात् केशादारभ्य यावदुत्तरं पार्श्वम् । ततः पापलक्षणं विनश्यति ॥ [पलाशेन फलीकरणान् हुत्वा शेषं प्रत्यानयति

'nirlakṣmyam' iti sūktena sā strī mukhaṃ pratyṛcaṃ prakṣālayati | tasyā mukhe hastayormaśakaśigruvārakāvasthānatilakaṃ hrasvakeśādipāpalakṣaṇaṃ sāmudrike strīlakṣaṇaṃ vyākhyātam | 'nirlakṣmyam' iti sūktenodakaghaṭamabhimantrya strīṃ pāpalakṣaṇāmabhiṣiñcati dakṣiṇāt keśādārabhya yāvaduttaraṃ pārśvam | tataḥ pāpalakṣaṇaṃ vinaśyati || [palāśena phalīkaraṇān hutvā śeṣaṃ pratyānayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.