ऽअति धन्वानिऽ इति द्वाभ्यामुदपात्रमभिमन्त्र्य तत्र निनयति भूमौ यत्र गृहं करिष्यति । तत्र विघ्नशमनं भवति । श्येनदेवतायै पाकयज्ञविधानेनाज्यभागान्तं कृत्वा ऽअति धन्वानिऽ इति द्वाभ्यामृग्भ्यां चरुं जुहोति । पार्वणाद्युत्तरतन्त्रम् । भूमिस्थाने यत्र गृहं करिष्यति तत्र श्येनयागं कृत्वा गृहं कुर्यात् । अथवा नवे गृहे श्येनयागः कर्तव्यः । विकल्प इति भाष्यकारः । प्रथमतो वा श्येनयागो नवे गृहे ॥ अथ गृहप्रवेश उच्यते । वास्तुसंस्कार उच्यते - [वास्तोष्पतीयैः कुलिजकृष्टे दक्षिणतोऽग्नेः सम्भारमाहरति
'ati dhanvāni' iti dvābhyāmudapātramabhimantrya tatra ninayati bhūmau yatra gṛhaṃ kariṣyati | tatra vighnaśamanaṃ bhavati | śyenadevatāyai pākayajñavidhānenājyabhāgāntaṃ kṛtvā 'ati dhanvāni' iti dvābhyāmṛgbhyāṃ caruṃ juhoti | pārvaṇādyuttaratantram | bhūmisthāne yatra gṛhaṃ kariṣyati tatra śyenayāgaṃ kṛtvā gṛhaṃ kuryāt | athavā nave gṛhe śyenayāgaḥ kartavyaḥ | vikalpa iti bhāṣyakāraḥ | prathamato vā śyenayāgo nave gṛhe || atha gṛhapraveśa ucyate | vāstusaṃskāra ucyate - [vāstoṣpatīyaiḥ kulijakṛṣṭe dakṣiṇato'gneḥ sambhāramāharati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वास्तोष्पत्यादीनि महाशान्तिमावपते ॥ कौश्स् ५,७ ४३ ।५ ॥] ऽइहैव ध्रुवाम्ऽ इत्यादि गणेन भूमिं हलेन कर्षति । ततो दक्षिणतः सम्भारमाहरत्यग्नेः । ततः शान्त्युदकं करोति । मातलीवर्जं कृत्वा वास्तोष्पत्यादीनि चतुर्गणी महाशान्तिः । शान्त्युदक आवपते । ततो मातलीं कृत्वा ततः शान्त्युदकं समाप्यते । तेन भूमिं प्रोक्षयेत् । ततः ॥ मध्यमे गर्ते दर्भेषु व्रीहियवमावपति
vāstoṣpatyādīni mahāśāntimāvapate || KauśS 5,7 43 .5 ||] 'ihaiva dhruvām' ityādi gaṇena bhūmiṃ halena karṣati | tato dakṣiṇataḥ sambhāramāharatyagneḥ | tataḥ śāntyudakaṃ karoti | mātalīvarjaṃ kṛtvā vāstoṣpatyādīni caturgaṇī mahāśāntiḥ | śāntyudaka āvapate | tato mātalīṃ kṛtvā tataḥ śāntyudakaṃ samāpyate | tena bhūmiṃ prokṣayet | tataḥ || madhyame garte darbheṣu vrīhiyavamāvapati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निक्षिपति ॥ शान्त्युदकशष्पशर्करमन्येषु
nikṣipati || śāntyudakaśaṣpaśarkaramanyeṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पाकयज्ञविधानेन ऽवास्तोष्पतये जुष्टं निर्वपामिऽ इति निर्वापः । ऽवास्तोष्पतये त्वा जुष्टं प्रोक्षामिऽ इति प्रोक्षणम् । ऽवास्तोष्पतिं गच्छतु हविः स्वाहाऽ इति बर्हिर्होमे । वास्तोष्पतिदेवताकं क्षीरौदनं चाज्यभागान्तं कृत्वा ऽवास्तोष्पते प्रति जानीहिऽ इति द्वाभ्यां चरुं जुहोति । ततः पार्वणाद्युत्तरतन्त्रम् । केचिदस्मिन् तन्त्रेऽभ्यातानान्तं हुत्वा । ऽयजूंषि यज्ञेऽ (५।२६) इति द्वादशर्चेन सूक्तेन नवशालायां सर्पिर्मधुमिश्रं जुह्वति सकृदेकामाहुतिम् । ऽदोषो गायःऽ (६।१) इति द्वितीयामाहुतिं जुहोति । युक्ताभ्यां तृतीयामाहुतिं जुहोति । आनुमतीं चतुर्थीम् । कलशोदकपानीयमाचार्यो गृहीत्वा शालामङ्गुलिभ्यां सम्प्रोक्ष्य यजमानपत्नीसहितेषु गृहेषु मध्य आसाद उपविश्य कलशोदकं भूमौ निनयति तूष्णीम् । आचार्याद्या आदौ वाङ्मौनं कुर्वन्ति । ऽइहैव स्तऽ (७।६२।७) इत्यृचा वाग्विसर्गः । अभ्यातानाद्युत्तरतन्त्रम् ॥ सर्वान्नानि ब्राह्मणान् भोजयति
tataḥ pākayajñavidhānena 'vāstoṣpataye juṣṭaṃ nirvapāmi' iti nirvāpaḥ | 'vāstoṣpataye tvā juṣṭaṃ prokṣāmi' iti prokṣaṇam | 'vāstoṣpatiṃ gacchatu haviḥ svāhā' iti barhirhome | vāstoṣpatidevatākaṃ kṣīraudanaṃ cājyabhāgāntaṃ kṛtvā 'vāstoṣpate prati jānīhi' iti dvābhyāṃ caruṃ juhoti | tataḥ pārvaṇādyuttaratantram | kecidasmin tantre'bhyātānāntaṃ hutvā | 'yajūṃṣi yajñe' (5.26) iti dvādaśarcena sūktena navaśālāyāṃ sarpirmadhumiśraṃ juhvati sakṛdekāmāhutim | 'doṣo gāyaḥ' (6.1) iti dvitīyāmāhutiṃ juhoti | yuktābhyāṃ tṛtīyāmāhutiṃ juhoti | ānumatīṃ caturthīm | kalaśodakapānīyamācāryo gṛhītvā śālāmaṅgulibhyāṃ samprokṣya yajamānapatnīsahiteṣu gṛheṣu madhya āsāda upaviśya kalaśodakaṃ bhūmau ninayati tūṣṇīm | ācāryādyā ādau vāṅmaunaṃ kurvanti | 'ihaiva sta' (7.62.7) ityṛcā vāgvisargaḥ | abhyātānādyuttaratantram || sarvānnāni brāhmaṇān bhojayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.