Library·Kauthuma-Grhyasutra·2

Kauthuma-Grhyasutra 2

KauthGS 2

अथातः प्राङ्मुखो भूत्वोदगग्रेषु दर्भेषु ओमित्युच्चैरुपविश्य गृहाग्नौ निरीक्ष्यमाणोल्लेखनं ततः कारयेत् । तत्प्रातराहुतिं हुत्वा वेदविद्ब्राह्मणं लभेत् तदलाभे खादिरन्यायः छत्रगुत्तरासं चेति खादिरं न्या इत्येके ब्राह्मणं प्रार्थयेत् । ब्राह्मणं भूर्भुवः स्वः बृहस्पतिर्ब्रह्माहं मानुष इति ब्रूयात् आचार्यो द्वे दर्भाग्न दद्यात् ब्राह्मणो निरस्तः परावसुरिति दक्षिणास्तृणं निरस्यासनार्थे प्रागग्रान्दर्भानास्तीर्या वसोः सदने सीदामोत्युदङ्मुख ओमित्युपांशुरुविशेद् आचार्यो ब्राह्मणमर्चयित्वा ततः कांस्यपात्रमादाय मृन्मयपात्रं वाभिद्यम् ताम्रवर्जं रजत इति शालितण्डुलान्नवशूर्पेणादायोदगुद्वास्यो निर्वापार्थेन सकृत्पात्रं पूरयेत् । द्विस्तूष्णीं कार्यमो प्रोक्ष्यामीति ब्रूयाद् आपः प्रावयन्त्युदगुद्वास्य ततः समूहनाद्याज्यतन्त्रेषु गृह्योक्ते नवपर्वणं कार्यं तत्पात्नमुत्थाप्याग्निमध्ये स्थाप्यो निर्वाप इति ब्रूयात् तदा जीवसण्डुलान् श्रपयेत् । स्रुवेणाभिघार्याग्नेर्बहिस्तरणादंतयोरुदगुद्वास्य पुनः प्रोक्षणं कुर्यात् । तत इध्ममादाय तत्र विशेषः समिधमुच्यचे । बह्वचाः खादिरेण बोधायनाः पलाशेश्छन्दोगाः उदजुम्बरेण यजन्ते । प्रादेशमात्राः कशपृष्ठाः समाग्रतोगुंष्ठपर्वघृतद्युमात्रोः प्रज्ञाताग्राः कारयित्वा तदभावे दर्भैर्वा सप्तदशैः आदाय अनष्टार्थमेकं प्रपदार्थमेकमिध्मार्थे पचदशम् एतानि सप्तदश गृह्णन् स्रुवेणाभिघार्य अग्रमव्यमूलोन्यनुयाजार्थमुत्तरतो निधाय पंचदशमग्नो प्रक्षिप्य शेषेण प्रपदं जपे यावचीरिति शठान्तानि तावत्स्वाषसो धारयन्त रूपाहनग्नौ हुत्वा शेषाक्षतानभ्यर्च्य ततो व्याहृतिभिः तिसृभिः हुत्वा ततो कामजव्याहृकी च हुत्वा चक्षुषी चतुर्गृहीतं स्रुवेण जुहुयात् । एतेषां चरुतन्त्रे एतेषां यथार्थं स्यात् तत्र विशेषस्तु वरदानप्रयोगोच्यते । खादिरन्यायेन च गृह्योक्तेः कुथुमस्य मथादित्युक्त्वा कौथुमो कुथुमस्य मार्गमाचरति

athātaḥ prāṅmukho bhūtvodagagreṣu darbheṣu omityuccairupaviśya gṛhāgnau nirīkṣyamāṇollekhanaṃ tataḥ kārayet / tatprātarāhutiṃ hutvā vedavidbrāhmaṇaṃ labhet tadalābhe khādiranyāyaḥ chatraguttarāsaṃ ceti khādiraṃ nyā ityeke brāhmaṇaṃ prārthayet / brāhmaṇaṃ bhūrbhuvaḥ svaḥ bṛhaspatirbrahmāhaṃ mānuṣa iti brūyāt ācāryo dve darbhāgna dadyāt brāhmaṇo nirastaḥ parāvasuriti dakṣiṇāstṛṇaṃ nirasyāsanārthe prāgagrāndarbhānāstīryā vasoḥ sadane sīdāmotyudaṅmukha omityupāṃśuruviśed ācāryo brāhmaṇamarcayitvā tataḥ kāṃsyapātramādāya mṛnmayapātraṃ vābhidyam tāmravarjaṃ rajata iti śālitaṇḍulānnavaśūrpeṇādāyodagudvāsyo nirvāpārthena sakṛtpātraṃ pūrayet / dvistūṣṇīṃ kāryamo prokṣyāmīti brūyād āpaḥ prāvayantyudagudvāsya tataḥ samūhanādyājyatantreṣu gṛhyokte navaparvaṇaṃ kāryaṃ tatpātnamutthāpyāgnimadhye sthāpyo nirvāpa iti brūyāt tadā jīvasaṇḍulān śrapayet / sruveṇābhighāryāgnerbahistaraṇādaṃtayorudagudvāsya punaḥ prokṣaṇaṃ kuryāt / tata idhmamādāya tatra viśeṣaḥ samidhamucyace / bahvacāḥ khādireṇa bodhāyanāḥ palāśeśchandogāḥ udajumbareṇa yajante / prādeśamātrāḥ kaśapṛṣṭhāḥ samāgratoguṃṣṭhaparvaghṛtadyumātroḥ prajñātāgrāḥ kārayitvā tadabhāve darbhairvā saptadaśaiḥ ādāya anaṣṭārthamekaṃ prapadārthamekamidhmārthe pacadaśam etāni saptadaśa gṛhṇan sruveṇābhighārya agramavyamūlonyanuyājārthamuttarato nidhāya paṃcadaśamagno prakṣipya śeṣeṇa prapadaṃ jape yāvacīriti śaṭhāntāni tāvatsvāṣaso dhārayanta rūpāhanagnau hutvā śeṣākṣatānabhyarcya tato vyāhṛtibhiḥ tisṛbhiḥ hutvā tato kāmajavyāhṛkī ca hutvā cakṣuṣī caturgṛhītaṃ sruveṇa juhuyāt / eteṣāṃ carutantre eteṣāṃ yathārthaṃ syāt tatra viśeṣastu varadānaprayogocyate / khādiranyāyena ca gṛhyokteḥ kuthumasya mathādityuktvā kauthumo kuthumasya mārgamācarati

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/KauthGS/2

Cite as: Kauthuma-Grhyasutra 2, in HREEM (hreem.cc/library/KauthGS/2), after GRETIL, Kauthuma-Grhyasutra [no source given; cf.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/2_grhya/kauthgsu.htm — Kauthuma-Grhyasutra [no source given; cf. the ed. by Suryakanta: Kauthuma-Gṛhya, ed. with introduction, notes and indices, Calcutta : Asiatic Society 1956 (Bibliotheca Indica, 279)] Input by Ms. Jaya. S. Nair Proof-read by Dr. A. R. Iyengar, Mrs Smitha Viswana

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text