Library·Vamana: Kavyalamkarasutra, with Vrtti·10·10.9

Vamana: Kavyalamkarasutra, with Vrtti 10.9

Kavy 10.9

जात्या प्रमाणेन धर्मेण चोपमानस्य न्यूनता या तद्धीनत्वमिति । जातिन्यूनत्वरूपं हीनत्वं यथा ---- चाण्डालैरिव युष्माभिः साहसं परमं कृतं । प्रमाणन्यूनत्वरूपं हीनत्वं यथा ---- वह्निस्फुलिङ्ग इव भानुरयं चकास्ति । उपमेयादुपमानस्य न्यूनत्वं यत् तद्धर्मन्यूनत्वम् । तद्रूपं हीनत्वं यथा ---- स मुनिर्लाञ्छितो मौञ्ज्या कृष्णाजिनपटं वहन् । व्यराजन्नीलजीमूतभागाश्लिष्ट इवांशुमान् ॥ अत्र मौञ्जीप्रतिवस्तु तडिन्नास्त्युपमान इति हीनत्वम् । न च कृष्णाजिनपटमात्रस्योपमेयत्वं युक्तम् । मौञ्ज्या व्यर्थत्वप्रसङ्गात् । ननु नीलजीमूतग्रहणेनैव तडित्प्रतिपाद्यते । तन्न । व्यभिचारात्

jātyā pramāṇena dharmeṇa copamānasya nyūnatā yā taddhīnatvamiti / jātinyūnatvarūpaṃ hīnatvaṃ yathā ---- cāṇḍālairiva yuṣmābhiḥ sāhasaṃ paramaṃ kṛtaṃ / pramāṇanyūnatvarūpaṃ hīnatvaṃ yathā ---- vahnisphuliṅga iva bhānurayaṃ cakāsti / upameyādupamānasya nyūnatvaṃ yat taddharmanyūnatvam / tadrūpaṃ hīnatvaṃ yathā ---- sa munirlāñchito mauñjyā kṛṣṇājinapaṭaṃ vahan / vyarājannīlajīmūtabhāgāśliṣṭa ivāṃśumān // atra mauñjīprativastu taḍinnāstyupamāna iti hīnatvam / na ca kṛṣṇājinapaṭamātrasyopameyatvaṃ yuktam / mauñjyā vyarthatvaprasaṅgāt / nanu nīlajīmūtagrahaṇenaiva taḍitpratipādyate / tanna / vyabhicārāt

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Kavy/10.9

Cite as: Vamana: Kavyalamkarasutra, with Vrtti 10.9, in HREEM (hreem.cc/library/Kavy/10.9), after GRETIL, Vamana: Kavyalamkarasutra, with Vṛtti Based on the ed.: Kāvyālaṅkāra sūtra / of ācārya Vāmana ; with….

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/1_alam/vamkalvu.htm — Vamana: Kavyalamkarasutra, with Vṛtti Based on the ed.: Kāvyālaṅkāra sūtra / of ācārya Vāmana ; with the Kāvyālaṅkārakāmadhenu Sanskrit commentary of Śrī Gopendra Tripurahara Bhūpāla edited with Hindī transalation by Bechana Jhā ; introduction by Rewāprasāda D | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text