उपमानस्य क्षेपः प्रतिषेध उपमानाक्षेपः । तुल्यकार्यार्थस्य नैरर्थक्यविवक्षायाम् । यथा ---- तस्याश्चेन्मुखमस्ति सौम्यसुभगं किं पार्वणेनेन्दुना सौन्दर्यस्य पदं दृशौ च यदि चेत् किं नाम नीलोत्पलैः । किं वा कोमलकान्तिभिः किसलयैः सत्येव तत्राधरे हा धातुः पुनरुक्तवस्तुरचनारम्भेष्वपूर्वो ग्रहः ॥ उपमानस्याक्षेपतः प्रतिपत्तिरित्यपि सूत्रार्थः । यथा ---- ऐन्द्रं धनुः पाण्डुपयोधरेण शरद्दधानआर्द्रनखक्षताभम् । प्रस्।अदयन्ती सकलङ्कमिन्दुं तापं रवेरभ्यधिकं चकार ॥ अत्र शरद्वेश्येव , इन्दुं नायकमिव , रवेः प्रतिनायकस्येवेत्युपमानानि गन्यन्त इति
upamānasya kṣepaḥ pratiṣedha upamānākṣepaḥ / tulyakāryārthasya nairarthakyavivakṣāyām / yathā ---- tasyāścenmukhamasti saumyasubhagaṃ kiṃ pārvaṇenendunā saundaryasya padaṃ dṛśau ca yadi cet kiṃ nāma nīlotpalaiḥ / kiṃ vā komalakāntibhiḥ kisalayaiḥ satyeva tatrādhare hā dhātuḥ punaruktavasturacanārambheṣvapūrvo grahaḥ // upamānasyākṣepataḥ pratipattirityapi sūtrārthaḥ / yathā ---- aindraṃ dhanuḥ pāṇḍupayodhareṇa śaraddadhānaārdranakhakṣatābham / pras|adayantī sakalaṅkaminduṃ tāpaṃ raverabhyadhikaṃ cakāra // atra śaradveśyeva , induṃ nāyakamiva , raveḥ pratināyakasyevetyupamānāni ganyanta iti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.