Library·Vamana: Kavyalamkarasutra, with Vrtti·3·3.5

Vamana: Kavyalamkarasutra, with Vrtti 3.5

Kavy 3.5

पदं हि रचनाप्रप्रवेशयोग्यं भावयन् संदिग्धार्थत्वेन न गृह्णीयान्न वा जह्यादिति काव्यबन्धविघ्नः । तस्मादभिधानकोशतः पदार्थनिश्चयः कर्तव्य इति । अपूर्वाभिधानलाभार्थत्वं त्वयुक्तमभिधानकोशस्य , अप्रयुक्तस्याप्रयोज्यत्वात् । यदि प्रयुक्तं प्रयुज्यते तर्हि किमिति संदिघाथत्वमाशङ्कितं पदस्य ? तन्न ; तत्र सामान्येनार्थावगतिः संभवति । यथा नीवी शब्देन जघनवस्रग्रन्थिरुच्यत इति कस्यचिन्नश्चयः । स्त्रिया वा पुरुषस्य वेति संशयः नीवी संग्रथनं नार्या जघनस्थस्य वाससः इति नाममालाप्रतीकमपश्यत इति । अथ कथं ---- विचित्रभोजनाभोगवर्धमानःदरास्थिभिः । केनचित्पूर्वमुक्तोऽपि नीवीबन्धः श्लथीकृतः ॥ इति प्रयोगः । भ्रान्तेरुपचाराद्वा

padaṃ hi racanāprapraveśayogyaṃ bhāvayan saṃdigdhārthatvena na gṛhṇīyānna vā jahyāditi kāvyabandhavighnaḥ / tasmādabhidhānakośataḥ padārthaniścayaḥ kartavya iti / apūrvābhidhānalābhārthatvaṃ tvayuktamabhidhānakośasya , aprayuktasyāprayojyatvāt / yadi prayuktaṃ prayujyate tarhi kimiti saṃdighāthatvamāśaṅkitaṃ padasya ? tanna ; tatra sāmānyenārthāvagatiḥ saṃbhavati / yathā nīvī śabdena jaghanavasragranthirucyata iti kasyacinnaścayaḥ / striyā vā puruṣasya veti saṃśayaḥ nīvī saṃgrathanaṃ nāryā jaghanasthasya vāsasaḥ iti nāmamālāpratīkamapaśyata iti / atha kathaṃ ---- vicitrabhojanābhogavardhamānaḥdarāsthibhiḥ / kenacitpūrvamukto'pi nīvībandhaḥ ślathīkṛtaḥ // iti prayogaḥ / bhrānterupacārādvā

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Kavy/3.5

Cite as: Vamana: Kavyalamkarasutra, with Vrtti 3.5, in HREEM (hreem.cc/library/Kavy/3.5), after GRETIL, Vamana: Kavyalamkarasutra, with Vṛtti Based on the ed.: Kāvyālaṅkāra sūtra / of ācārya Vāmana ; with….

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/1_alam/vamkalvu.htm — Vamana: Kavyalamkarasutra, with Vṛtti Based on the ed.: Kāvyālaṅkāra sūtra / of ācārya Vāmana ; with the Kāvyālaṅkārakāmadhenu Sanskrit commentary of Śrī Gopendra Tripurahara Bhūpāla edited with Hindī transalation by Bechana Jhā ; introduction by Rewāprasāda D | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text