Library·Kesava Kasmiri: Kramadipika·5
पञ्चमः पटलः अधुना दीक्षितस्य मन्त्र-विधिं दर्शयति- चैत्रे कृत्वैतन् मासि कर्माच्छ-पक्षे पुण्य-र्क्षे भूयो देशिकात् प्राप्य दीक्षाम् । तेनानुज्ञातः पूर्व-सेवां द्वितीये मासि द्वादश्याम् आरभेतामलायाम्
pañcamaḥ paṭalaḥ adhunā dīkṣitasya mantra-vidhiṃ darśayati- caitre kṛtvaitan māsi karmāccha-pakṣe puṇya-rkṣe bhūyo deśikāt prāpya dīkṣām | tenānujñātaḥ pūrva-sevāṃ dvitīye māsi dvādaśyām ārabhetāmalāyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा स्नानाद्यं कर्म देहार्चनान्तं वर्त्माश्रित्य प्राग् ईरितं मन्त्रि-मुख्यः । शुद्धो मौनी सन् ब्रह्मचारी निशाशी जप्याच् छान्तात्मा शुद्ध-पद्माक्ष-दाम्ना
kṛtvā snānādyaṃ karma dehārcanāntaṃ vartmāśritya prāg īritaṃ mantri-mukhyaḥ | śuddho maunī san brahmacārī niśāśī japyāc chāntātmā śuddha-padmākṣa-dāmnā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि तु कृत्यम् आह- तन्वन् शुश्रूषां गोषु ताभ्यः प्रयच्छन् ग्रासं भूतेषु प्रोद्वहश् चानुकम्पाम् । मन्त्राधिष्ठात्रिं देवतां वन्दमानो दुर्गां दुबोध-ध्वान्त-भानुं गुरुं च
api tu kṛtyam āha- tanvan śuśrūṣāṃ goṣu tābhyaḥ prayacchan grāsaṃ bhūteṣu prodvahaś cānukampām | mantrādhiṣṭhātriṃ devatāṃ vandamāno durgāṃ dubodha-dhvānta-bhānuṃ guruṃ ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्वन्न् आत्मीयं कर्म वर्णाश्रम-स्थं मन्त्रं जप्त्वा त्रिः स्नान-काले ऽभिषिञ्चेत् । आचामन् पाथस्-तत्त्व-सङ्ख्या-प्रजप्तं भुञ्जानश् चान्नं सप्त-जप्ताञ्चनादि
kurvann ātmīyaṃ karma varṇāśrama-sthaṃ mantraṃ japtvā triḥ snāna-kāle 'bhiṣiñcet | ācāman pāthas-tattva-saṅkhyā-prajaptaṃ bhuñjānaś cānnaṃ sapta-japtāñcanādi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जप-स्थानम् आह- अद्रेः शृङ्गे नद्यास् तटे बिल्व-मूले तोये हृदघ्ने गोकुल-विष्णु-गेहे । अश्वत्थाधस्ताद् अम्बुधेश् चापि तीरे स्थानेष्व् एतेष्व् आसीन एकैकशस् तु
japa-sthānam āha- adreḥ śṛṅge nadyās taṭe bilva-mūle toye hṛdaghne gokula-viṣṇu-gehe | aśvatthādhastād ambudheś cāpi tīre sthāneṣv eteṣv āsīna ekaikaśas tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रजपेद् अयुत-चतुष्कं दशाक्षरं मनु-वरं पृथक् क्रमशः । अष्टादशाक्षरं चेद् अयुत-द्वयम् इत्य् उदीरिता सङ्ख्या
prajaped ayuta-catuṣkaṃ daśākṣaraṃ manu-varaṃ pṛthak kramaśaḥ | aṣṭādaśākṣaraṃ ced ayuta-dvayam ity udīritā saṅkhyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उक्तेषु स्थानेषूउय् क्रमेणाहार-नियमम् आह- शाकं मूलं फलं गो-स्तन-भव-दधिनी भैक्षम् अन्नं च सक्तुं दुग्धान्नं चेत्य् अदानः क्षिति-धर-शिखरादौ क्रमात् स्थान-भेदे । एकं चैषाम् अशक्तौ गदितम् इह मया पूर्वासेवा-विधानं निर्वृत्ते ऽस्मिन् पुनश् च प्रजपतु विधिवत् सिद्धये साधकेशः
ukteṣu sthāneṣūuy krameṇāhāra-niyamam āha- śākaṃ mūlaṃ phalaṃ go-stana-bhava-dadhinī bhaikṣam annaṃ ca saktuṃ dugdhānnaṃ cety adānaḥ kṣiti-dhara-śikharādau kramāt sthāna-bhede | ekaṃ caiṣām aśaktau gaditam iha mayā pūrvāsevā-vidhānaṃ nirvṛtte 'smin punaś ca prajapatu vidhivat siddhaye sādhakeśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहार्चनान्ते दिनशो दिनादौ दीक्षोक्त-मार्गान्यतरं विधानम् । आश्रित्य कृष्णं प्रयजेद् विविक्ते गेहे निषण्णो हुत-शिष्ट-भोजी
dehārcanānte dinaśo dinādau dīkṣokta-mārgānyataraṃ vidhānam | āśritya kṛṣṇaṃ prayajed vivikte gehe niṣaṇṇo huta-śiṣṭa-bhojī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकारान्तरम् अपि महते फलाय पुरश्चरणम् आह-दश-लक्षम् इति रुद्रधरः । वयं तु पश्यामः । प्रकृत-यथोक्त-पुरश्चरणम् आह- दश-लक्षम् अक्षय-फल-प्रदं मनुं प्रतिजप्य शिक्षित-मतिर् दशाक्षरम् । जुहुयाद् गुडाज्य-मधु-सम्प्लुतैर् नवैर् अरुणाम्बुजैर् हुतवहे दशायुतम्
prakārāntaram api mahate phalāya puraścaraṇam āha-daśa-lakṣam iti rudradharaḥ | vayaṃ tu paśyāmaḥ | prakṛta-yathokta-puraścaraṇam āha- daśa-lakṣam akṣaya-phala-pradaṃ manuṃ pratijapya śikṣita-matir daśākṣaram | juhuyād guḍājya-madhu-samplutair navair aruṇāmbujair hutavahe daśāyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुषिर-युगल-वर्णं चेन् मनुं पञ्च-लक्षं प्रजपतु जुहुयाच् च प्रोक्त-क्प्त्यार्ध-लक्षम् । अमल-मतिर् अलाभे पायसैर् अम्बुजानां सहित-घृत-सितैर् एवारभेद् धोम-कर्म
śuṣira-yugala-varṇaṃ cen manuṃ pañca-lakṣaṃ prajapatu juhuyāc ca prokta-kptyārdha-lakṣam | amala-matir alābhe pāyasair ambujānāṃ sahita-ghṛta-sitair evārabhed dhoma-karma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
होमाशक्तं प्रत्याह- असक्तानां होमे निगम-रसनागेन्द्र-गुणितो जपः कार्यश् चेति दिव्ज-नृप-विशाम् आहुर् अपरे । सहोमश् चेद् एषां सम इह जपो होम-रहितो य उक्तो वर्णानां स खलु विहितस् तच्-चल-दृशाम्
homāśaktaṃ pratyāha- asaktānāṃ home nigama-rasanāgendra-guṇito japaḥ kāryaś ceti divja-nṛpa-viśām āhur apare | sahomaś ced eṣāṃ sama iha japo homa-rahito ya ukto varṇānāṃ sa khalu vihitas tac-cala-dṛśām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सनातनः : होमे असमर्थानां विप्र-क्षत्रिय-वैश्यानां यथा-सङ्ख्यं निगमादेवाश् चत्वारः, रसाः षट् नागेन्द्रा अष्टौ, एतैर् गुणितो जपः कार्यः । त्व्-अर्थे वा-शब्दः । अपर इति-होम-कर्मण्य् असुगमम् एवेति ॥ (ह्ब्व् १७।२०५ टीका) शूद्रं प्रत्य् आह- यं वर्णम् आश्रितो यः शूद्रः स च तन्-नत-भ्रुवाम् । विदधीत जपं विधिवच् छ्रद्धावान् भक्ति-भरावनम्र-तनुः
sanātanaḥ : home asamarthānāṃ vipra-kṣatriya-vaiśyānāṃ yathā-saṅkhyaṃ nigamādevāś catvāraḥ, rasāḥ ṣaṭ nāgendrā aṣṭau, etair guṇito japaḥ kāryaḥ | tv-arthe vā-śabdaḥ | apara iti-homa-karmaṇy asugamam eveti || (hbv 17.205 ṭīkā) śūdraṃ praty āha- yaṃ varṇam āśrito yaḥ śūdraḥ sa ca tan-nata-bhruvām | vidadhīta japaṃ vidhivac chraddhāvān bhakti-bharāvanamra-tanuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरश्चरणोत्त्तर-कृत्यम् आह- पुनर् अभिषिक्तो गुरुणा विधिवद् विश्राण्य दक्षिणां तस्मै । अभ्यवहार्य च विप्रान् विभवैः सम्प्रीणयेच् च भक्ति-युतः
puraścaraṇotttara-kṛtyam āha- punar abhiṣikto guruṇā vidhivad viśrāṇya dakṣiṇāṃ tasmai | abhyavahārya ca viprān vibhavaiḥ samprīṇayec ca bhakti-yutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्ध-मन्त्रस्य कृत्यम् आह- इति मन्त्र-वर-द्वितयान्यतरं परिसाध्य जपादिभिर् अच्युत-धीः । प्रजपेत् सवन-त्रितये दिनशो विधिनाथ मुकुन्दम् अमन्द-मतिः
siddha-mantrasya kṛtyam āha- iti mantra-vara-dvitayānyataraṃ parisādhya japādibhir acyuta-dhīḥ | prajapet savana-tritaye dinaśo vidhinātha mukundam amanda-matiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजायां प्रातः-कालिक-ध्यानम् आह- अथ श्रीमद्-उद्यान-संवीत-हैम- स्थलोद्भासि-रत्न-स्फुरन्-मण्डपान्तः । लसत्-कल्प-वृक्षाध उद्दीप्त-रत्न- स्थली-धिष्ठिताम्भोज-पीठाधिरूढम्
pūjāyāṃ prātaḥ-kālika-dhyānam āha- atha śrīmad-udyāna-saṃvīta-haima- sthalodbhāsi-ratna-sphuran-maṇḍapāntaḥ | lasat-kalpa-vṛkṣādha uddīpta-ratna- sthalī-dhiṣṭhitāmbhoja-pīṭhādhirūḍham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महा-नील-नीलाभम् अत्यन्त-बालं गुड-स्निग्ध-वक्त्रान्त-विस्रस्त-केशम् । अलि-व्रात-पर्याकुलोत्फुल्ल-पद्म- प्रमुग्धाननं श्रीमद् इन्दीवराक्षम्
mahā-nīla-nīlābham atyanta-bālaṃ guḍa-snigdha-vaktrānta-visrasta-keśam | ali-vrāta-paryākulotphulla-padma- pramugdhānanaṃ śrīmad indīvarākṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः कीदृशं ? चलत्-कुण्डलोल्लासि-सम्फुल्ल-गण्डं सुघोणं सुशोणाधरं सुस्मितास्यम् । अनेकाश्मरश्म्य्-उल्लसत्-कण्ठ-भूषा- लसन्तं वहन्तं नखं पौण्डरीकम्
punaḥ kīdṛśaṃ ? calat-kuṇḍalollāsi-samphulla-gaṇḍaṃ sughoṇaṃ suśoṇādharaṃ susmitāsyam | anekāśmaraśmy-ullasat-kaṇṭha-bhūṣā- lasantaṃ vahantaṃ nakhaṃ pauṇḍarīkam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः कीदृशं ? समुद्धूसरोरः-स्थलं धेनु-धूल्याः सुपुष्टाङ्गम् अष्टापदाकल्प-दीप्तम् । कटीर-स्थले चारु-जङ्घान्त-युग्मे पिनद्धं क्वणत्-किङ्किणी-जाल-दाम्ना
punaḥ kīdṛśaṃ ? samuddhūsaroraḥ-sthalaṃ dhenu-dhūlyāḥ supuṣṭāṅgam aṣṭāpadākalpa-dīptam | kaṭīra-sthale cāru-jaṅghānta-yugme pinaddhaṃ kvaṇat-kiṅkiṇī-jāla-dāmnā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः कीदृशं ? हसन्तं हसद्-बन्धु-जीव-प्रसून- प्रभां पाणि-पादाम्बुजोदार-कान्त्या । करे दक्षिणे पायसं वाम-हस्ते दधानं नवं शुद्ध-हैयङ्गवीनम्
punaḥ kīdṛśaṃ ? hasantaṃ hasad-bandhu-jīva-prasūna- prabhāṃ pāṇi-pādāmbujodāra-kāntyā | kare dakṣiṇe pāyasaṃ vāma-haste dadhānaṃ navaṃ śuddha-haiyaṅgavīnam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः कीदृशं ? महीभार-भूताम् अराराति-यूथान् अनः-पूतनादीन् निहन्तुं प्रवृत्तम् । प्रभुं गोपिका-गोप-गो-वृन्द-वीतं सुरेन्द्रादिभिर् वन्दितं देव-वृन्दैः
punaḥ kīdṛśaṃ ? mahībhāra-bhūtām arārāti-yūthān anaḥ-pūtanādīn nihantuṃ pravṛttam | prabhuṃ gopikā-gopa-go-vṛnda-vītaṃ surendrādibhir vanditaṃ deva-vṛndaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रगे पूजयित्वेत्त्यनुस्मृत्य कृष्णं तद्-अङ्गेन्द्र-वज्रादिकैर् भक्ति-नम्रः । सिता-मोच-हैयङ्गवीनैश् च दध्ना विमिश्रेण दौग्धेन सम्प्रीणयेत् तम्
prage pūjayitvettyanusmṛtya kṛṣṇaṃ tad-aṅgendra-vajrādikair bhakti-namraḥ | sitā-moca-haiyaṅgavīnaiś ca dadhnā vimiśreṇa daugdhena samprīṇayet tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रातः सवन-पूजा-फलम् आह- इति प्रातर् एवार्चयेद् अच्युतं यो नरः प्रत्यहं शश्वद् आस्तिक्य-युक्तः । लभेताचिरेणैव लक्ष्मीं समग्राम् इह प्रेत्य शुद्धं परं धाम भूयात्
prātaḥ savana-pūjā-phalam āha- iti prātar evārcayed acyutaṃ yo naraḥ pratyahaṃ śaśvad āstikya-yuktaḥ | labhetācireṇaiva lakṣmīṃ samagrām iha pretya śuddhaṃ paraṃ dhāma bhūyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रातः पूजायाम् एव नैवेद्यं तर्पणं च दर्शयति- अहो-मुखे ऽनुदिनम् इत्य् अभिपूज्य शौरिं दध्नाथ वा गुड-युतेन निवेद्य तोयैः । श्रीमन्-मुखे समनुतर्प्य च तद्-धिया तं जप्यात् सहस्रम् अथ साष्टकम् आदरेण
prātaḥ pūjāyām eva naivedyaṃ tarpaṇaṃ ca darśayati- aho-mukhe 'nudinam ity abhipūjya śauriṃ dadhnātha vā guḍa-yutena nivedya toyaiḥ | śrīman-mukhe samanutarpya ca tad-dhiyā taṃ japyāt sahasram atha sāṣṭakam ādareṇa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्यन्दिन-सवन-ध्यानम् आह- मध्यं-दिने जप-विधान-विशिष्ट-रूपं वन्द्यं सुरर्षि-यति-खेचर-मुख्य-वृन्दैः । गो-गोप-गोप-वनिता-निकरैः परीतं सान्द्राम्बुद-च्छवि-सुजात-मनोहराङ्गम्
madhyandina-savana-dhyānam āha- madhyaṃ-dine japa-vidhāna-viśiṣṭa-rūpaṃ vandyaṃ surarṣi-yati-khecara-mukhya-vṛndaiḥ | go-gopa-gopa-vanitā-nikaraiḥ parītaṃ sāndrāmbuda-cchavi-sujāta-manoharāṅgam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः कीदृशं ? मयूर-पत्र-परिक्प्त-वतंस-रम्य- धम्मिल्लम् उल्लसित-चिल्लिकम् अम्बुजाक्षम् । पूर्णेन्दु-बिन्दु-वदनं मणि-कुण्डल-श्री- गण्डं सुनासम् अतिसुन्दर-मन्द-हासम्
punaḥ kīdṛśaṃ ? mayūra-patra-parikpta-vataṃsa-ramya- dhammillam ullasita-cillikam ambujākṣam | pūrṇendu-bindu-vadanaṃ maṇi-kuṇḍala-śrī- gaṇḍaṃ sunāsam atisundara-manda-hāsam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः कीदृशं ? पीताम्बरं रुचिर-नूपुर-हार-काञ्ची- केयूरकोमिकटकादिभिर् उज्ज्वलाङ्गम् । दिव्यानुलेपन-पिशङ्गितमसराजद्- अम्लान-चित्र-वनमालम् अनङ्ग-दीप्तम्
punaḥ kīdṛśaṃ ? pītāmbaraṃ rucira-nūpura-hāra-kāñcī- keyūrakomikaṭakādibhir ujjvalāṅgam | divyānulepana-piśaṅgitamasarājad- amlāna-citra-vanamālam anaṅga-dīptam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः कीदृशं ? वेणुं धमन्तम् अथवा स्व-करे दधानं सव्येतरे पशुप-यष्टिम् उदार-वेषम् । दक्षे मणि-प्रवरम् ईप्सित-दान-दक्षं ध्यात्वैवम् अर्चयतु नन्दजम् इन्दिराप्त्यै
punaḥ kīdṛśaṃ ? veṇuṃ dhamantam athavā sva-kare dadhānaṃ savyetare paśupa-yaṣṭim udāra-veṣam | dakṣe maṇi-pravaram īpsita-dāna-dakṣaṃ dhyātvaivam arcayatu nandajam indirāptyai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवरण-नैवेद्य-दान-प्रकारम् आह- दामादिकाङ्ग-दयितासुहृदङ्घ्रिपेन्द्र- वज्रादिभिः समभिपूज्य यथा-विधानम् । दीक्षा-विधि-प्रकथितं च निवेद्य-जातं हैमे निवेदयतु पात्र-वरे यथावत्
āvaraṇa-naivedya-dāna-prakāram āha- dāmādikāṅga-dayitāsuhṛdaṅghripendra- vajrādibhiḥ samabhipūjya yathā-vidhānam | dīkṣā-vidhi-prakathitaṃ ca nivedya-jātaṃ haime nivedayatu pātra-vare yathāvat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
होमादिकम् आह- अष्टोत्तरं शतम् अथो जुहुयात् पयो ऽन्नैः सर्पिः-प्लुतैः सुसित-शर्करया विमिश्रैः । दद्याद् बलिं च निज-दिक्षु सुरर्षि-योगि- वर्गोपदैवत-गणेभ्य उदग्र-चेताः
homādikam āha- aṣṭottaraṃ śatam atho juhuyāt payo 'nnaiḥ sarpiḥ-plutaiḥ susita-śarkarayā vimiśraiḥ | dadyād baliṃ ca nija-dikṣu surarṣi-yogi- vargopadaivata-gaṇebhya udagra-cetāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवनीत-मिलित-पायस-धियार्चनान्ते जलैर् मुखे तस्य । सन्तर्प्य जपतु मन्त्री सहस्रम् अष्टोत्तर-शतं वापि
navanīta-milita-pāyasa-dhiyārcanānte jalair mukhe tasya | santarpya japatu mantrī sahasram aṣṭottara-śataṃ vāpi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्-फलम् आह- अह्नो मध्ये वल्लवी-वल्लभं तं नित्यं भक्त्याभ्यर्चयेत् यो नराग्र्यः । देवाः सर्वे तं नमस्यन्ति शश्वत् वर्तेरन् वै तद्-वशे सर्व-लोकाः
etat-phalam āha- ahno madhye vallavī-vallabhaṃ taṃ nityaṃ bhaktyābhyarcayet yo narāgryaḥ | devāḥ sarve taṃ namasyanti śaśvat varteran vai tad-vaśe sarva-lokāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेधायुः-श्री-कान्ति-सौभाग्य-युक्तः पुत्रैर् मित्रैर् गोमही-रत्न-धान्यैः । भोगैश् चान्यैर् भूरिभिः सन्निहाढ्यो भूयान् भूयो धाम तच् चाच्युताख्यम्
medhāyuḥ-śrī-kānti-saubhāgya-yuktaḥ putrair mitrair gomahī-ratna-dhānyaiḥ | bhogaiś cānyair bhūribhiḥ sannihāḍhyo bhūyān bhūyo dhāma tac cācyutākhyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीय-काल-पूजा-व्यवस्थाम् आह- तृतीय-काल-पूजायाम् अस्ति काल-विकल्पना । सायाह्ने निशि वेत्य् अत्र वदन्त्य् एके विपश्चितः
tṛtīya-kāla-pūjā-vyavasthām āha- tṛtīya-kāla-pūjāyām asti kāla-vikalpanā | sāyāhne niśi vety atra vadanty eke vipaścitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं तत्राह- दशाक्षरेण चेद् रात्रौ सायाह्ने ऽष्टादशार्णतः । उभयीम् उभयेनैव कुर्याद् इत्य् अपरे जगुः
kiṃ tatrāha- daśākṣareṇa ced rātrau sāyāhne 'ṣṭādaśārṇataḥ | ubhayīm ubhayenaiva kuryād ity apare jaguḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सायाह्न इत्य् आदि । अत्र नव-श्लोकान्तं कुलकम् । सायाह्ने द्वारवत्यां तु चित्रोद्यानोपशोभिते । द्व्यष्ट-साहस्र-सङ्ख्यातैर् भवनैर् अभिसंवृते
sāyāhna ity ādi | atra nava-ślokāntaṃ kulakam | sāyāhne dvāravatyāṃ tu citrodyānopaśobhite | dvyaṣṭa-sāhasra-saṅkhyātair bhavanair abhisaṃvṛte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हंस-सारस-सङ्कीर्णैः कमलोत्पल-शालिभिः । सरोभिर् अमलाम्भोभिः परीते भवनोत्तमे
haṃsa-sārasa-saṅkīrṇaiḥ kamalotpala-śālibhiḥ | sarobhir amalāmbhobhiḥ parīte bhavanottame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्यत्-प्रद्योतन-द्योत-सद्युतौ मणि-मण्डपे । मृद्वास्तरे सुखासीनं हेमाम्भोजासने हरिम्
udyat-pradyotana-dyota-sadyutau maṇi-maṇḍape | mṛdvāstare sukhāsīnaṃ hemāmbhojāsane harim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारदाद्यैः परिवृतम् आत्म-तत्त्व-विनिर्णये । तेभ्यो मुनिभ्यः स्वं धाम दिशन्तं परम् अक्षरम्
nāradādyaiḥ parivṛtam ātma-tattva-vinirṇaye | tebhyo munibhyaḥ svaṃ dhāma diśantaṃ param akṣaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः कीदृशं ? इन्दीवर-निभं सौम्यं पद्म-पत्रोरुणेक्षणम् । स्निग्ध-कुन्तल-सम्भिन्न-किरीट-मुकुटोज्ज्वलम्
punaḥ kīdṛśaṃ ? indīvara-nibhaṃ saumyaṃ padma-patroruṇekṣaṇam | snigdha-kuntala-sambhinna-kirīṭa-mukuṭojjvalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः कीदृशं ? चारु-प्रसन्न-वदनं स्फुरन्-मकर-कुण्डलम् । श्रीवत्स-वक्षसं भ्राज-कौस्तुभं वनमालिनम्
punaḥ kīdṛśaṃ ? cāru-prasanna-vadanaṃ sphuran-makara-kuṇḍalam | śrīvatsa-vakṣasaṃ bhrāja-kaustubhaṃ vanamālinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काश्मीर-कपिशोरस्कं पीत-कौशेय-वाससम् । हार-केयूर-कटक-रसनाद्यैः परिष्कृतम्
kāśmīra-kapiśoraskaṃ pīta-kauśeya-vāsasam | hāra-keyūra-kaṭaka-rasanādyaiḥ pariṣkṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः कीदृशं ? हृत-विश्वम्भराभूरि-भारं मुदित-मानसम् । शङ्ख-चक्र-गदा-पद्म-राजद्-भुज-चतुष्टयम्
punaḥ kīdṛśaṃ ? hṛta-viśvambharābhūri-bhāraṃ mudita-mānasam | śaṅkha-cakra-gadā-padma-rājad-bhuja-catuṣṭayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ध्यात्वार्चयेन् मन्त्री तद्-अङ्गैः प्रथमावृतिम् । द्वितीयां महिषीभिस् तु तृतीयायां समर्चयेत्
evaṃ dhyātvārcayen mantrī tad-aṅgaiḥ prathamāvṛtim | dvitīyāṃ mahiṣībhis tu tṛtīyāyāṃ samarcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारदं पर्वतं जिष्णुं निशठोद्धव-दारुकान् । विश्वक्सेनं च सैनेयं दिक्ष्व् अग्रे विनता-सुतम्
nāradaṃ parvataṃ jiṣṇuṃ niśaṭhoddhava-dārukān | viśvaksenaṃ ca saineyaṃ dikṣv agre vinatā-sutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकेशैस् तत्-प्रहरणैः पुनर् आवरण-द्वयम् । इति सम्पूज्य विधिवत् पायसेन निवेदयेत्
lokeśais tat-praharaṇaiḥ punar āvaraṇa-dvayam | iti sampūjya vidhivat pāyasena nivedayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तर्पण-प्रकारं जप-सङ्ख्यां च दर्शयति- तर्पयित्वा खण्ड-मिश्रैर् दुग्ध-बुद्ध्या जलैर् हरिम् । जपेद् अष्ट-शतं मन्त्री भावयन् पुरुषोत्तमम्
tarpaṇa-prakāraṃ japa-saṅkhyāṃ ca darśayati- tarpayitvā khaṇḍa-miśrair dugdha-buddhyā jalair harim | japed aṣṭa-śataṃ mantrī bhāvayan puruṣottamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजासु होमं सर्वासु कुर्यान् मध्यन्दिने ऽथवा । आसनाद् अर्घ्य-पर्यन्तं कृत्वा स्तुत्वा नमेत् सुधीः
pūjāsu homaṃ sarvāsu kuryān madhyandine 'thavā | āsanād arghya-paryantaṃ kṛtvā stutvā namet sudhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समर्प्यात्मानम् उद्वास्य तत् स्वे हृत्-सरसीरुहे । विन्यस्य तन्-मयो भूत्वा पुनर् आत्मानम् अर्चयेत्
samarpyātmānam udvāsya tat sve hṛt-sarasīruhe | vinyasya tan-mayo bhūtvā punar ātmānam arcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सायाह्न-पूजा-फलम् आह- सायाह्ने वासुदेवं यो नित्यम् एव यजेन् नरः । सर्वान् कामान् अवाप्यान्ते स याति परमां गतिम्
sāyāhna-pūjā-phalam āha- sāyāhne vāsudevaṃ yo nityam eva yajen naraḥ | sarvān kāmān avāpyānte sa yāti paramāṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रात्रौ चेन् मन्मथाक्रान्त-मानसं देवकी-सुतम् । यजेद् रास-परिश्रान्तं गोपी-मण्डल-मध्यगम्
rātrau cen manmathākrānta-mānasaṃ devakī-sutam | yajed rāsa-pariśrāntaṃ gopī-maṇḍala-madhyagam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रास-क्रीडां दर्शयति- पृथुं सुवृत्तं मसृणं वितस्ति- मात्रोन्नतं कौ विनिखन्य शङ्कुम् । आक्रम्य पद्भ्याम् इतरेतरात्त- हस्तैर् भ्रमो ऽयं खलु रास-गोष्ठी
rāsa-krīḍāṃ darśayati- pṛthuṃ suvṛttaṃ masṛṇaṃ vitasti- mātronnataṃ kau vinikhanya śaṅkum | ākramya padbhyām itaretarātta- hastair bhramo 'yaṃ khalu rāsa-goṣṭhī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यानम् आह- स्थल-नीरज-सून-पराग-भृता लहरी-कण-जाल-भरेण सता । मरुता परितापहृताध्युषिते विपुले यमुना-पुलिने विमले
dhyānam āha- sthala-nīraja-sūna-parāga-bhṛtā laharī-kaṇa-jāla-bhareṇa satā | marutā paritāpahṛtādhyuṣite vipule yamunā-puline vimale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः कीदृशं ? अशरीर-निशात-शरोन्मथित- प्रमदा-शत-कोटिभिर् आकुलिते । उडुनाथ-करैर् विशदीकृत-दिक्- प्रसरे विचरद्-भ्रमरी-निकरे
punaḥ kīdṛśaṃ ? aśarīra-niśāta-śaronmathita- pramadā-śata-koṭibhir ākulite | uḍunātha-karair viśadīkṛta-dik- prasare vicarad-bhramarī-nikare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः कीदृशं ? विद्याधर-किन्नर-सिद्ध-सुरैः गन्धर्व-भुजङ्गम-चारणकैः । दारोपहितैः सुविमान-गतैः स्वस्थैर् अभिवृष्ट-सुपुष्प-चयैः
punaḥ kīdṛśaṃ ? vidyādhara-kinnara-siddha-suraiḥ gandharva-bhujaṅgama-cāraṇakaiḥ | dāropahitaiḥ suvimāna-gataiḥ svasthair abhivṛṣṭa-supuṣpa-cayaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः कीदृशं कृष्णम् ? इतरेतर-बद्ध-कर-प्रमदा- गण-कल्पित-रास-विहार-विधौ । मणि-शङ्कु-गम् अप्य् अमुनावपुषा बहुधा विहित-स्वक-दिव्य-तनुम्
punaḥ kīdṛśaṃ kṛṣṇam ? itaretara-baddha-kara-pramadā- gaṇa-kalpita-rāsa-vihāra-vidhau | maṇi-śaṅku-gam apy amunāvapuṣā bahudhā vihita-svaka-divya-tanum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः कीदृशं ? सुदृशाम् उभयोः पृथग्-अन्तरगं दयिता-गण-बद्ध-भुज-द्वितयम् । निज-सङ्ग-विजृम्भद्-अनङ्ग-शिखि- ज्वलिताङ्ग-लसत्-पुलकालि-युजाम्
punaḥ kīdṛśaṃ ? sudṛśām ubhayoḥ pṛthag-antaragaṃ dayitā-gaṇa-baddha-bhuja-dvitayam | nija-saṅga-vijṛmbhad-anaṅga-śikhi- jvalitāṅga-lasat-pulakāli-yujām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः कीदृशं ? विविध-श्रुति-भिन्न-मनोज्ञतर- स्वर-सप्तक-मूर्च्छन-ताल-गणैः । भ्रममाणम् अमूभिर् उदार-मणि- स्फुट-मण्डन-शिञ्जित-चारुतरम्
punaḥ kīdṛśaṃ ? vividha-śruti-bhinna-manojñatara- svara-saptaka-mūrcchana-tāla-gaṇaiḥ | bhramamāṇam amūbhir udāra-maṇi- sphuṭa-maṇḍana-śiñjita-cārutaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमूभिर् गोपीभिः सह भ्रममाणम् भ्रमीकुर्वाणं । कैः ? विविधो नाना-प्रकारः श्रुतिर् नाम-स्वरारम्भकावयवः शब्द-विशेषः तेन भिन्नं सङ्गतं मनोज्ञतरम् अति-हृदय-ग्राहि यत् स्वर-सप्तकं निषादेत्य् आदि तस्य या मूर्च्छना एकविंशति-प्रकारिका भाग-तालाश्वताल-परितालादयः ऊन-पञ्चाशत् एतेषां गणैः समूहैः । पुनः कीदृशं ? उदार उदूढो यो मणिस् तस्य स्फुटं प्रव्यक्तं अतितेजस्वितया यन् मण्डनं तस्य शिञ्जितं शब्दितं तेन चारुतरं हृदयङ्गमम् ॥५७॥ पुनः कीदृशं ? इति भिन्न-तनुं मणिभिर् मिलितं तपनीय-मयिर् इव भारकतम् । मणि-निर्मित-मध्यग-शङ्कु-लसद्- विपुलारुण-पङ्कज-मध्य-गतम्
amūbhir gopībhiḥ saha bhramamāṇam bhramīkurvāṇaṃ | kaiḥ ? vividho nānā-prakāraḥ śrutir nāma-svarārambhakāvayavaḥ śabda-viśeṣaḥ tena bhinnaṃ saṅgataṃ manojñataram ati-hṛdaya-grāhi yat svara-saptakaṃ niṣādety ādi tasya yā mūrcchanā ekaviṃśati-prakārikā bhāga-tālāśvatāla-paritālādayaḥ ūna-pañcāśat eteṣāṃ gaṇaiḥ samūhaiḥ | punaḥ kīdṛśaṃ ? udāra udūḍho yo maṇis tasya sphuṭaṃ pravyaktaṃ atitejasvitayā yan maṇḍanaṃ tasya śiñjitaṃ śabditaṃ tena cārutaraṃ hṛdayaṅgamam ||57|| punaḥ kīdṛśaṃ ? iti bhinna-tanuṃ maṇibhir militaṃ tapanīya-mayir iva bhārakatam | maṇi-nirmita-madhyaga-śaṅku-lasad- vipulāruṇa-paṅkaja-madhya-gatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः कीदृशं ? अतसी-कुसुमाभ-तनुं तरुणं तरुणारुण-पद्म-पलाश-दृशम् । नव-पल्लव-चित्र-सुगुच्छ-लसच्- छिखि-पिच्छ-पिनद्ध-कच-प्रचयम्
punaḥ kīdṛśaṃ ? atasī-kusumābha-tanuṃ taruṇaṃ taruṇāruṇa-padma-palāśa-dṛśam | nava-pallava-citra-suguccha-lasac- chikhi-piccha-pinaddha-kaca-pracayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः कीदृशं ? चटुल-भ्रुवम् इन्दु-समान-मुखं मणि-कुण्डल-मण्डित-गण्ड-युगम् । शश-रक्त-सदृक्-दशन-च्छदनं मणि-राजद्-अनेक-विधाभरणम्
punaḥ kīdṛśaṃ ? caṭula-bhruvam indu-samāna-mukhaṃ maṇi-kuṇḍala-maṇḍita-gaṇḍa-yugam | śaśa-rakta-sadṛk-daśana-cchadanaṃ maṇi-rājad-aneka-vidhābharaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः कीदृशं ? असन-प्रसव-च्छदनोज्ज्वलसद्- वसनं सुविलास-निवास-भुवम् । नव-विद्रुम-भद्र-कराङ्घ्रि-तलं भ्रमराकुल-दाम-विराजि-तनुम्
punaḥ kīdṛśaṃ ? asana-prasava-cchadanojjvalasad- vasanaṃ suvilāsa-nivāsa-bhuvam | nava-vidruma-bhadra-karāṅghri-talaṃ bhramarākula-dāma-virāji-tanum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः कीदृशं ? तरुणी-कुच-युक्-परिरम्भ-मिलद्- घुसृणारुण-वक्षसम् उक्ष-गतिम् । शिव-वेणु-समीरित-गान-परं स्मर-विह्वलितं भुवनैक-गुरुम्
punaḥ kīdṛśaṃ ? taruṇī-kuca-yuk-parirambha-milad- ghusṛṇāruṇa-vakṣasam ukṣa-gatim | śiva-veṇu-samīrita-gāna-paraṃ smara-vihvalitaṃ bhuvanaika-gurum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथमोदित-पीठ-वरे विधिवत् प्रयजेद् इति रूपम् अरूपम् अजम् । प्रथमं परिपूज्य तद्-अङ्ग-वृत्तिं मिथुनानि यजेद् रसगानि ततः
prathamodita-pīṭha-vare vidhivat prayajed iti rūpam arūpam ajam | prathamaṃ paripūjya tad-aṅga-vṛttiṃ mithunāni yajed rasagāni tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दल-षोडशके स्वरम् ऊति-गणं सह-शक्तिकम् उत्तम-रास-गतम् । सरमा-मदनम् स्व-कला-सहित- मिथुनाह्वम् अथेन्द्र-पवि-प्रमुखान्
dala-ṣoḍaśake svaram ūti-gaṇaṃ saha-śaktikam uttama-rāsa-gatam | saramā-madanam sva-kalā-sahita- mithunāhvam athendra-pavi-pramukhān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वोक्तावृति-सङ्ख्या-पूर्वकं नैवेद्यं कथयति- इति सम्यग् अमुं परिपूज्य हरिं चतुरावृति-संवृतम् आर्द्र-मतिः । रजतारचिते चषके स-सितं सुशृतं सुपयो ऽस्य निवेदयतु
pūrvoktāvṛti-saṅkhyā-pūrvakaṃ naivedyaṃ kathayati- iti samyag amuṃ paripūjya hariṃ caturāvṛti-saṃvṛtam ārdra-matiḥ | rajatāracite caṣake sa-sitaṃ suśṛtaṃ supayo 'sya nivedayatu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभवे सति कांस्यमयेषु पृथक् चषकेषु तु षोडशसु क्रमशः । मिथुनेषु निवेद्य पयः स-सितं विदधीत पुरोवद् अथो सकलम्
vibhave sati kāṃsyamayeṣu pṛthak caṣakeṣu tu ṣoḍaśasu kramaśaḥ | mithuneṣu nivedya payaḥ sa-sitaṃ vidadhīta purovad atho sakalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रास-पूजा-फलम् आह- सकल-भुवन-मोह्नं विधिं यो नियतम् अमुं निशि निश्य् उदार-चेताः । भजति स खलु सर्व-लोक-पूज्यः श्रियम् अतुलां समवाप्य यात्य् अनन्तम्
rāsa-pūjā-phalam āha- sakala-bhuvana-mohnaṃ vidhiṃ yo niyatam amuṃ niśi niśy udāra-cetāḥ | bhajati sa khalu sarva-loka-pūjyaḥ śriyam atulāṃ samavāpya yāty anantam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निशि वा दिनान्त-समये प्रपूजयेन् नित्यशो ऽच्युतं भक्त्या । सम-फलम् उभयं हि ततः संसाराब्धिं समुत्तितीर्षति यः
niśi vā dinānta-samaye prapūjayen nityaśo 'cyutaṃ bhaktyā | sama-phalam ubhayaṃ hi tataḥ saṃsārābdhiṃ samuttitīrṣati yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उक्तम् उपसंहरति- इत्य् एवं मनु-विग्रहं मधु-रिपुं यो वा त्रिकालं यजेत् तस्यैवाखिल-जन्तु-जात-दयितस्याम्भोधिजा-वेश्मनः । हस्ते धर्म-सुखार्थ-मोक्ष-तरवः सद्-वर्ग-सम्प्रार्थिताः सान्द्रानन्द-महा-रस-द्रव-मुचो येषां फल-श्रेणयः
uktam upasaṃharati- ity evaṃ manu-vigrahaṃ madhu-ripuṃ yo vā trikālaṃ yajet tasyaivākhila-jantu-jāta-dayitasyāmbhodhijā-veśmanaḥ | haste dharma-sukhārtha-mokṣa-taravaḥ sad-varga-samprārthitāḥ sāndrānanda-mahā-rasa-drava-muco yeṣāṃ phala-śreṇayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथोच्यते पूर्व-समीरितानां पूजावसाने परम् अस्य पुंसः । कल्पस् तु काम्येष्व् अपि तर्पणानां विनापि पूजां खलु यैः फलं तत्
athocyate pūrva-samīritānāṃ pūjāvasāne param asya puṃsaḥ | kalpas tu kāmyeṣv api tarpaṇānāṃ vināpi pūjāṃ khalu yaiḥ phalaṃ tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सन्तर्प्य पीठ-मन्त्रैः सकृत् प्रथमम् अच्युतं तत्र । आवाह्य पूजयेत् तं तोयैर् एवाखिलैः समुपहारैः
santarpya pīṭha-mantraiḥ sakṛt prathamam acyutaṃ tatra | āvāhya pūjayet taṃ toyair evākhilaiḥ samupahāraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बद्ध्वाथ धेनु-मुद्रां तोयैः सम्पाद्य तर्पण-द्रवम् । तद् बुद्ध्याञ्जलिना तं सुवर्ण-चषकी-कृतेन तर्पयतु
baddhvātha dhenu-mudrāṃ toyaiḥ sampādya tarpaṇa-dravam | tad buddhyāñjalinā taṃ suvarṇa-caṣakī-kṛtena tarpayatu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विंशतिर् अष्टोपेता काल-त्रय-तर्पणेषु सङ्ख्योक्ता । भूयः स्वकाल-विहितान् सकऋत् तर्पयेच् च परिवारान्
viṃśatir aṣṭopetā kāla-traya-tarpaṇeṣu saṅkhyoktā | bhūyaḥ svakāla-vihitān sakaṛt tarpayec ca parivārān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काल-त्रयस्य तर्पण-द्रव्यम् आह- प्रातर् दधि-गुड-मिश्रं मध्याह्ने पायसं स-नवनीतम् । क्षीरं तृतीय-काले ससितोपलम् इत्य् उदीरितं द्रव्यम्
kāla-trayasya tarpaṇa-dravyam āha- prātar dadhi-guḍa-miśraṃ madhyāhne pāyasaṃ sa-navanītam | kṣīraṃ tṛtīya-kāle sasitopalam ity udīritaṃ dravyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तर्पण-मन्त्रम् आह- तर्पयामि-पदं योज्यं मन्त्रान्ते स्वेषु नामसु । द्वितीयान्तेषु तु ततः पूजाशेषं समापयेत्
tarpaṇa-mantram āha- tarpayāmi-padaṃ yojyaṃ mantrānte sveṣu nāmasu | dvitīyānteṣu tu tataḥ pūjāśeṣaṃ samāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तर-कृत्यम् आह- अभ्युक्ष्य तत्-प्रसादाद्भिर् आत्मानं प्रतिवेदपः । तज् जप्त्वा तम् अथोद्वास्य तन्-मयः प्रजपेन् मनुम्
uttara-kṛtyam āha- abhyukṣya tat-prasādādbhir ātmānaṃ prativedapaḥ | taj japtvā tam athodvāsya tan-mayaḥ prajapen manum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स-प्रकारं स-द्रव्यं काम्यं तर्पणम् आह- अथ द्रव्याणि काम्येषु वक्ष्यन्ते तर्पणेषु तु । तानि प्रोक्त-विधानानाम् आश्रित्यान्यतरं भजेत्
sa-prakāraṃ sa-dravyaṃ kāmyaṃ tarpaṇam āha- atha dravyāṇi kāmyeṣu vakṣyante tarpaṇeṣu tu | tāni prokta-vidhānānām āśrityānyataraṃ bhajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रव्यैः षोडशभिर् अमुं प्रतर्पयेद् एकशश् चतुर्-वारम् । स चतुः-क्षीराद्य्-अन्तैः सकृज्-जलाद्य्-अन्तम् अच्युतं भक्त्या
dravyaiḥ ṣoḍaśabhir amuṃ pratarpayed ekaśaś catur-vāram | sa catuḥ-kṣīrādy-antaiḥ sakṛj-jalādy-antam acyutaṃ bhaktyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षोडश-द्रव्याण्य् आह-पायसम् इति । पायस-दाधिक-कृसरं गौडान्नपयोदधीनि नवनीतम् । आज्यं कदलीमोचारजस्वलाचोचमोदकापूपम्
ṣoḍaśa-dravyāṇy āha-pāyasam iti | pāyasa-dādhika-kṛsaraṃ gauḍānnapayodadhīni navanītam | ājyaṃ kadalīmocārajasvalācocamodakāpūpam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथुकं लाजोपेतं द्रव्याणां कथितम् इह षोडशकम् । लाजान्ते ऽन्त्य-क्षीरात् प्राक् समर्प्य सितोपला-पुञ्जैः
pṛthukaṃ lājopetaṃ dravyāṇāṃ kathitam iha ṣoḍaśakam | lājānte 'ntya-kṣīrāt prāk samarpya sitopalā-puñjaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उक्त-काम्य-तर्पणस्य फलम् आह- प्रगे चतुः-सप्तति-वारम् इत्य् अमुं प्रतर्पयेद् यो ऽनुदिनं नरो हरिम् । अनन्यधीस् तस्य समस्त-सम्पदः करे स्थिता मण्डलतो ऽभिवाञ्छिताः
ukta-kāmya-tarpaṇasya phalam āha- prage catuḥ-saptati-vāram ity amuṃ pratarpayed yo 'nudinaṃ naro harim | ananyadhīs tasya samasta-sampadaḥ kare sthitā maṇḍalato 'bhivāñchitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काम्य-तर्पणानन्तरम् आह- धारोष्ण-पक्व-पयसी-दधि-नवनीते घृतं च दौग्धान्नम् । मत्स्यण्डी-मध्व्-अमृतं द्वादशशः तर्पयेन् नवभिर् एभिः
kāmya-tarpaṇānantaram āha- dhāroṣṇa-pakva-payasī-dadhi-navanīte ghṛtaṃ ca daugdhānnam | matsyaṇḍī-madhv-amṛtaṃ dvādaśaśaḥ tarpayen navabhir ebhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्य फलम् आह- तर्पण-विधिर् अयम् अपरः पूर्वोदित-सम-फलो ऽष्तश-सङ्ख्यः । कार्मण-कर्मणि कीर्तौ जन-संवनने विशेषतो विहितः
etasya phalam āha- tarpaṇa-vidhir ayam aparaḥ pūrvodita-sama-phalo 'ṣtaśa-saṅkhyaḥ | kārmaṇa-karmaṇi kīrtau jana-saṃvanane viśeṣato vihitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तर्पणानन्तरम् आह- सखण्ड-धारोष्ण-धियामुकुन्दं व्रजन् पुर-ग्रामम् अपि प्रतर्प्य । लभेत भोज्यं सरसं स-भृत्यैर् वासांसि धान्यानि धनानि मन्त्री
tarpaṇānantaram āha- sakhaṇḍa-dhāroṣṇa-dhiyāmukundaṃ vrajan pura-grāmam api pratarpya | labheta bhojyaṃ sarasaṃ sa-bhṛtyair vāsāṃsi dhānyāni dhanāni mantrī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तर्पणस्याशेष-फल-दातृतां तर्पणोत्तर-कृत्यं च दर्शयति- यावत् सन्तर्पयेन् मन्त्री तावत्-सङ्ख्यं जपेन् मनुम् । तर्पणेनैव कार्याणि साधयेद् अखिलान्य् अपि
tarpaṇasyāśeṣa-phala-dātṛtāṃ tarpaṇottara-kṛtyaṃ ca darśayati- yāvat santarpayen mantrī tāvat-saṅkhyaṃ japen manum | tarpaṇenaiva kāryāṇi sādhayed akhilāny api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयोगान्तरम् आह- द्विजोभिक्षावृत्तिर् य इह दिनशो नन्द-तनयः स्वयं भूत्वा भिक्षाम् अटति विहरन् गोप-सुदृशाम् । अमा चेतोभिः स्व्वैर् ललित-ललितैर् नर्म-विधिभिर् दधि-क्सीराज्याढ्यां प्रचुरतर-भिक्षां स लभते
prayogāntaram āha- dvijobhikṣāvṛttir ya iha dinaśo nanda-tanayaḥ svayaṃ bhūtvā bhikṣām aṭati viharan gopa-sudṛśām | amā cetobhiḥ svvair lalita-lalitair narma-vidhibhir dadhi-ksīrājyāḍhyāṃ pracuratara-bhikṣāṃ sa labhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्ये कोणेषु षट्स्व् अप्य् अनल-पुटस्यालिखेत् कर्णिकायां कन्दर्पं साध्य-युक्तं विवर-गत-षड्-अर्णं द्विशः केशरेषु शक्ति-श्री-पूर्वकानि द्वि-नव-लिपि-मनोर् अक्षराणि च्छदानां मध्ये वर्णान् दशानां दश-लिपि-मनु-वर्यस्य चैकेकशो ऽब्जम्
madhye koṇeṣu ṣaṭsv apy anala-puṭasyālikhet karṇikāyāṃ kandarpaṃ sādhya-yuktaṃ vivara-gata-ṣaḍ-arṇaṃ dviśaḥ keśareṣu śakti-śrī-pūrvakāni dvi-nava-lipi-manor akṣarāṇi cchadānāṃ madhye varṇān daśānāṃ daśa-lipi-manu-varyasya caikekaśo 'bjam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भू-सद्मनाभिवृतम् अस्रगमन्मथेन गोरोचनाभिलिखितं तपनीय-सूच्या । पट्टे हिरण्य-रचिते गुलिकी-कृतं तद् गोपाल-यन्त्रम् अखिलार्थदम् एतद् उक्तम्
bhū-sadmanābhivṛtam asragamanmathena gorocanābhilikhitaṃ tapanīya-sūcyā | paṭṭe hiraṇya-racite gulikī-kṛtaṃ tad gopāla-yantram akhilārthadam etad uktam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्पात-सिक्तम् अभिजप्तम् इदं महद्भिर् धार्यं जगत्-त्रय-वशीकरणैक-दक्षम् । रक्षा-यशः-सुत-मही-धन-धान्य-लक्ष्मी सौभाग्य-लिप्सुभिर् अजस्रम् अनर्घ्य-वीर्यम्
sampāta-siktam abhijaptam idaṃ mahadbhir dhāryaṃ jagat-traya-vaśīkaraṇaika-dakṣam | rakṣā-yaśaḥ-suta-mahī-dhana-dhānya-lakṣmī saubhāgya-lipsubhir ajasram anarghya-vīryam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन्त्रस्य दर्शयति धारणाद् अन्यत्राप्य् उपयोगम्- भूतोन्मादापस्मृति-विष-मूर्च्छा-विभ्रम-ज्वरार्तानाम् । ध्यायन् शिरसि प्रजपेन् मन्त्रम् इमं झटिति शमयितुं विकृतिम्
yantrasya darśayati dhāraṇād anyatrāpy upayogam- bhūtonmādāpasmṛti-viṣa-mūrcchā-vibhrama-jvarārtānām | dhyāyan śirasi prajapen mantram imaṃ jhaṭiti śamayituṃ vikṛtim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन्त्रे षड्-अक्षर-मन्त्रम् उद्धरति- स्मर-त्रिविक्रमाक्रान्तश् चक्रीष्णाय-हृद् इत्य् असौ । षड्-अक्षरो ऽयं सम्प्रोक्तः सर्व-सिद्धि-करो मनुः
yantre ṣaḍ-akṣara-mantram uddharati- smara-trivikramākrāntaś cakrīṣṇāya-hṛd ity asau | ṣaḍ-akṣaro 'yaṃ samproktaḥ sarva-siddhi-karo manuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्ति-बीजम् उद्धरति- क्रोडो ऽग्नि-दीप्तो मायावी-लव-लाञ्छित-मस्तकः । सैषा शक्तिः परा सूक्ष्मा नित्या संवित्-स्वरूपिणी
śakti-bījam uddharati- kroḍo 'gni-dīpto māyāvī-lava-lāñchita-mastakaḥ | saiṣā śaktiḥ parā sūkṣmā nityā saṃvit-svarūpiṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-बीजम् उद्धरति- अस्थ्य्-अग्नि-गोविन्द-लवैर् लक्ष्मी-बीजं समीरितम् । आभ्याम् अष्टादश-लिपिः स्याद् विंशत्य् अक्षरो मनुः
śrī-bījam uddharati- asthy-agni-govinda-lavair lakṣmī-bījaṃ samīritam | ābhyām aṣṭādaśa-lipiḥ syād viṃśaty akṣaro manuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परमेश्वर-पूजा-स्थान-नियतिं दर्शयति- शालग्रामे मणौ यन्त्रे मण्डले प्रतिमासु च । नित्यं पूजा हरेः कार्या न तु केवल-भूतले
parameśvara-pūjā-sthāna-niyatiṃ darśayati- śālagrāme maṇau yantre maṇḍale pratimāsu ca | nityaṃ pūjā hareḥ kāryā na tu kevala-bhūtale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथित-प्रकाराणां फलं दर्शयति- इति जप-हुत-पूजा-तर्पणाद्यैर् मुकुन्दं य इह भजति मवोर् एकम् आश्रित्य नित्यम् । स तु सुचिरम् अयत्नात् प्राप्य भोगान् विशेषान् पुनर् अमलतरन्तद्धाम विष्णोः प्रयाति
kathita-prakārāṇāṃ phalaṃ darśayati- iti japa-huta-pūjā-tarpaṇādyair mukundaṃ ya iha bhajati mavor ekam āśritya nityam | sa tu suciram ayatnāt prāpya bhogān viśeṣān punar amalatarantaddhāma viṣṇoḥ prayāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.