Library·Kesava Kasmiri: Kramadipika [KrdC]·1·1.29

Kesava Kasmiri: Kramadipika [KrdC] 1.29

KrdC 1.29

सकल-वपुषि सर्वाङ्ग-व्यापके जीवं प्राणं च मन्त्रे आयोज्य तेन न्यस्यतु तथा च मं नमः पराय जीवात्मने नमः भं नमः पराय प्राणात्मने नमः इति द्वयं सर्व-शरीरे विन्यस्येद् इत्य् अर्थः । इति तत्त्व-पदं दत्त्वा मं नमः पराय जीव-तत्त्वात्मने नमः इति केचित् तत्-प्रयोगान् कुर्वन्ति तन् न प्रमाणाभावात् मूर्ति-पञ्जर-न्यासे ऽपि मूर्ति-पद-प्रयोगापत्तेः । अत्र मकरादीनां बिन्दु-साहित्यं सम्प्रदायावगतं बोद्धव्यम् । मध्ये हृदये मतिम् अहङ्कारं मनश् च मन्त्र आयोज्य तेन मन्त्री न्यस्यतु तथा बं नमः पराय मन आत्मने नमः फं नमः पराय अहङ्कारात्मने नमः पं नमः पराय मन आत्मने नमः इति त्रयं हृदि विन्यस्येद् इत्य् अर्थः । अथो ऽनन्तरं कमुख-हृदय-गुह्याङ्घ्रिषु पञ्चसु स्थानेषु शब्द-पूर्वं गुण-समुदायं शब्द-स्पर्श-रूप-रस-गन्धात्मकं मन्त्रे आयोज्य तेन न्यस्यतु तथा च नं नमः पराय रूपात्मने नमः इति हृदये, थं नमः पराय रसात्मने नमः इति गुह्ये, तं नमः पराय गन्धात्मने नमः पादयोर् विन्यस्येद् इत्य् अर्थः । अथानन्तरं श्रोत्र-त्वग्-दृक्-जिह्वा-घ्राणात्मकं कर्णादि-स्थितं कर्ण-त्वग्-दृक्-जिह्वा-घ्राणेषु स्थितं यथा स्यात् तथा न्यस्यतु तथा च णं नमः पराय श्रोत्रात्मने नमः इति श्रोत्रयोः ढं नमः पराय त्वग्-आत्मने नमः इति त्वचि, डं नमः पराय दृग्-आत्मने नमः इति नेत्रयोः । ठं नमः पराय जिह्वात्मने नमः इति जिह्वायां । टं नमः पराय घ्राणात्मने नमः इति घ्राणयोर् इति विन्यस्येत्

sakala-vapuṣi sarvāṅga-vyāpake jīvaṃ prāṇaṃ ca mantre āyojya tena nyasyatu tathā ca maṃ namaḥ parāya jīvātmane namaḥ bhaṃ namaḥ parāya prāṇātmane namaḥ iti dvayaṃ sarva-śarīre vinyasyed ity arthaḥ | iti tattva-padaṃ dattvā maṃ namaḥ parāya jīva-tattvātmane namaḥ iti kecit tat-prayogān kurvanti tan na pramāṇābhāvāt mūrti-pañjara-nyāse 'pi mūrti-pada-prayogāpatteḥ | atra makarādīnāṃ bindu-sāhityaṃ sampradāyāvagataṃ boddhavyam | madhye hṛdaye matim ahaṅkāraṃ manaś ca mantra āyojya tena mantrī nyasyatu tathā baṃ namaḥ parāya mana ātmane namaḥ phaṃ namaḥ parāya ahaṅkārātmane namaḥ paṃ namaḥ parāya mana ātmane namaḥ iti trayaṃ hṛdi vinyasyed ity arthaḥ | atho 'nantaraṃ kamukha-hṛdaya-guhyāṅghriṣu pañcasu sthāneṣu śabda-pūrvaṃ guṇa-samudāyaṃ śabda-sparśa-rūpa-rasa-gandhātmakaṃ mantre āyojya tena nyasyatu tathā ca naṃ namaḥ parāya rūpātmane namaḥ iti hṛdaye, thaṃ namaḥ parāya rasātmane namaḥ iti guhye, taṃ namaḥ parāya gandhātmane namaḥ pādayor vinyasyed ity arthaḥ | athānantaraṃ śrotra-tvag-dṛk-jihvā-ghrāṇātmakaṃ karṇādi-sthitaṃ karṇa-tvag-dṛk-jihvā-ghrāṇeṣu sthitaṃ yathā syāt tathā nyasyatu tathā ca ṇaṃ namaḥ parāya śrotrātmane namaḥ iti śrotrayoḥ ḍhaṃ namaḥ parāya tvag-ātmane namaḥ iti tvaci, ḍaṃ namaḥ parāya dṛg-ātmane namaḥ iti netrayoḥ | ṭhaṃ namaḥ parāya jihvātmane namaḥ iti jihvāyāṃ | ṭaṃ namaḥ parāya ghrāṇātmane namaḥ iti ghrāṇayor iti vinyasyet

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/KrdC/1.29

Cite as: Kesava Kasmiri: Kramadipika [KrdC] 1.29, in HREEM (hreem.cc/library/KrdC/1.29), after GRETIL, Kesava Kasmiri: Kramadipika With the commentary by Govinda Bhattacarya Based on the edition by….

Edition, numbering and licence

GRETIL 4_rellit/vaisn/krdipc_u.htm — Kesava Kasmiri: Kramadipika With the commentary by Govinda Bhattacarya Based on the edition by Sudhakar Malaviya, Benares : Krishnadas Academy, 1989, (Krishnadas Sanskrit Series, 119). Input by Jan Brzezinski REFERENCE SYSTEM: Krd_ = mula text KrdC_ = commenta

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text