Library·Kesava Kasmiri: Kramadipika [KrdC]·4·4.2

Kesava Kasmiri: Kramadipika [KrdC] 4.2

KrdC 4.2

यो विद्यां संविवितुर् मन्त्रं सम्यक् ज्ञातुम् इच्छति स एतादृशं देशिकं गुरुं संश्रयेत् सेवेत । कीदृशम् ? विप्रं ब्राह्मण-जातम् उपदेशे क्षत्रियादेर् अनधिकारात् । पुनः कीदृशम् ? प्रकर्षेण दूरीभूता कामाद्य्-अरि-षड्-वर्ग-घटा तया पूतं शरीरं यस्य तथा तं काम-क्रोधौ लोभ-मोहौ मद-मत्सरौ एते रिपवः कामादयः लोभाद्य्-उपहत-चित्तस्य निरन्तरं प्रत्यवायोत्पत्त्या सेव्यत्वाभावात् । पुनः कीदृशम् ? श्री-कृष्ण-चरण-कमल-युगले यद्-रजस्- तत्र राग-युक्ताम् अतिशायितां भक्तिं धारयन्तम् अभ्यक्तस्य पुरुषार्थानवाप्तेः । पुनः कीदृशम् ? वेद-शास्त्रागम-सम्बन्धि-विमल-मार्गाणां ज्ञातारम् अन्यथा आगम-शास्त्र-विचारानुपपत्तेः । पुनः कीदृशम् ? सत्सु जनेषु मध्ये सम्मतं सज्जनत्वेन प्रसिद्धम् अन्यथा खलत्वात् शुश्रूषानर्हत्वात् सच्-छब्दार्थ एव न स्यात् । पुनः किम्भूतम् ? दान्तं वशीकृतेन्द्रियम् अवशीकृतेन्द्रियस्य देवता-पराङ्मुखत्वात् । कीदृशः ? प्रणतानम्रा विनीतातनुः कायो मनो हृदयं च यस्य स तथा अत्राधिकं मत्-कृत-शारद-तिलके ऽवगन्तव्यम् सनातनः (ह्ब्व् १।३४) - निर्मलाङ्गं व्याधि-रहितं, वेद-शास्त्रागमानां ये विमलाः पन्थानो मार्गास् तेषां वेत्तारम् । सत्सु सतां मतं सम्मतम् । विद्यां संसार-दुःख-तरणाद्य्-उपायं मन्त्रम् । प्रवणा नम्रा विनीता देशिकैक-परा वा तनुर् मनश् च यस्य तथाभूतः सन् । देशिकं गुरुम् । एवं प्रवण-तनु-मनस्-त्वादि श्रुत्य्-उक्त-समित्पाणित्वादि च गुरूपसत्तेर् आद्य-प्रकारो ज्ञेयः

yo vidyāṃ saṃvivitur mantraṃ samyak jñātum icchati sa etādṛśaṃ deśikaṃ guruṃ saṃśrayet seveta | kīdṛśam ? vipraṃ brāhmaṇa-jātam upadeśe kṣatriyāder anadhikārāt | punaḥ kīdṛśam ? prakarṣeṇa dūrībhūtā kāmādy-ari-ṣaḍ-varga-ghaṭā tayā pūtaṃ śarīraṃ yasya tathā taṃ kāma-krodhau lobha-mohau mada-matsarau ete ripavaḥ kāmādayaḥ lobhādy-upahata-cittasya nirantaraṃ pratyavāyotpattyā sevyatvābhāvāt | punaḥ kīdṛśam ? śrī-kṛṣṇa-caraṇa-kamala-yugale yad-rajas- tatra rāga-yuktām atiśāyitāṃ bhaktiṃ dhārayantam abhyaktasya puruṣārthānavāpteḥ | punaḥ kīdṛśam ? veda-śāstrāgama-sambandhi-vimala-mārgāṇāṃ jñātāram anyathā āgama-śāstra-vicārānupapatteḥ | punaḥ kīdṛśam ? satsu janeṣu madhye sammataṃ sajjanatvena prasiddham anyathā khalatvāt śuśrūṣānarhatvāt sac-chabdārtha eva na syāt | punaḥ kimbhūtam ? dāntaṃ vaśīkṛtendriyam avaśīkṛtendriyasya devatā-parāṅmukhatvāt | kīdṛśaḥ ? praṇatānamrā vinītātanuḥ kāyo mano hṛdayaṃ ca yasya sa tathā atrādhikaṃ mat-kṛta-śārada-tilake 'vagantavyam sanātanaḥ (hbv 1.34) - nirmalāṅgaṃ vyādhi-rahitaṃ, veda-śāstrāgamānāṃ ye vimalāḥ panthāno mārgās teṣāṃ vettāram | satsu satāṃ mataṃ sammatam | vidyāṃ saṃsāra-duḥkha-taraṇādy-upāyaṃ mantram | pravaṇā namrā vinītā deśikaika-parā vā tanur manaś ca yasya tathābhūtaḥ san | deśikaṃ gurum | evaṃ pravaṇa-tanu-manas-tvādi śruty-ukta-samitpāṇitvādi ca gurūpasatter ādya-prakāro jñeyaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/KrdC/4.2

Cite as: Kesava Kasmiri: Kramadipika [KrdC] 4.2, in HREEM (hreem.cc/library/KrdC/4.2), after GRETIL, Kesava Kasmiri: Kramadipika With the commentary by Govinda Bhattacarya Based on the edition by….

Edition, numbering and licence

GRETIL 4_rellit/vaisn/krdipc_u.htm — Kesava Kasmiri: Kramadipika With the commentary by Govinda Bhattacarya Based on the edition by Sudhakar Malaviya, Benares : Krishnadas Academy, 1989, (Krishnadas Sanskrit Series, 119). Input by Jan Brzezinski REFERENCE SYSTEM: Krd_ = mula text KrdC_ = commenta

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text