Lalitavistara 13

अथ च पुनर्भिक्षवो धर्मताप्रतिलम्भ एष च चरमभाविकानां बोधिसत्त्वानां यदवश्यं दशदिग्लोकधातुस्थितैर्बुद्धैर्भगवद्भिरन्तःपुरमध्यगताः संगीतितूर्यनिर्नादितैरेभिरेवंरूपैर्धर्ममुखैः संचोदितव्या भवन्ति ॥ तत्रेदमुच्यते - ये सत्त्वाग्रा दशदिग्लोके तेषु विशेषात्तत्र रतितुरियैः । गाथा गीता इम रतिमधुरा संचोदेन्ती नरवरप्रवरम्

atha ca punarbhikṣavo dharmatāpratilambha eṣa ca caramabhāvikānāṃ bodhisattvānāṃ yadavaśyaṃ daśadiglokadhātusthitairbuddhairbhagavadbhirantaḥpuramadhyagatāḥ saṃgītitūryanirnāditairebhirevaṃrūpairdharmamukhaiḥ saṃcoditavyā bhavanti // tatredamucyate - ye sattvāgrā daśadigloke teṣu viśeṣāttatra ratituriyaiḥ / gāthā gītā ima ratimadhurā saṃcodentī naravarapravaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वि तुभ्यं अयु कृतु प्रणिधी दृष्ट्वा सत्त्वान् दुःखशतभरितान् । लेनं त्राणं जगनिजशरणे भेष्ये नाथु हितकरु परमः

pūrvi tubhyaṃ ayu kṛtu praṇidhī dṛṣṭvā sattvān duḥkhaśatabharitān / lenaṃ trāṇaṃ jaganijaśaraṇe bheṣye nāthu hitakaru paramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधो वीरा स्मर चरि पुरिमां या ते आसीज्जगहितप्रणिधिः । कालो वेला अयु तव समयो निष्क्रम्याही ऋषिवरप्रवरा

sādho vīrā smara cari purimāṃ yā te āsījjagahitapraṇidhiḥ / kālo velā ayu tava samayo niṣkramyāhī ṛṣivarapravarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्यार्थे ते धनवर विविधा त्यक्ता पूर्वे शिरकरचरणा । भेष्ये बुद्धो नरमरुदमको लोकस्याग्रो गुणशतनिचितः

yasyārthe te dhanavara vividhā tyaktā pūrve śirakaracaraṇā / bheṣye buddho naramarudamako lokasyāgro guṇaśatanicitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं शीलेन व्रततपचरितः त्वं क्षान्तीये जगहितकरणः । त्वं वीर्येणा शुभगुणनिचितो ध्याने प्रज्ञे न तु समु त्रिभवे

tvaṃ śīlena vratatapacaritaḥ tvaṃ kṣāntīye jagahitakaraṇaḥ / tvaṃ vīryeṇā śubhaguṇanicito dhyāne prajñe na tu samu tribhave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रोधाविष्टा खिलमलबहुला ते मैत्रीये त्वयि स्फुट सुगता । कारुण्यं ते बहुविधमबुधे मिथ्यात्वेषू शुभगुणरहिते

krodhāviṣṭā khilamalabahulā te maitrīye tvayi sphuṭa sugatā / kāruṇyaṃ te bahuvidhamabudhe mithyātveṣū śubhaguṇarahite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यज्ञाने शुभानिचितात्मा ध्यानाभिज्ञो प्रतपसि विरजो । ओभासेसी दश इम दिशतो मेघा मुक्तः शशिरिव विमलः

puṇyajñāne śubhānicitātmā dhyānābhijño pratapasi virajo / obhāsesī daśa ima diśato meghā muktaḥ śaśiriva vimalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते चान्ये बहुविध रुचिरा तूर्यैर्घोषां जिनरुतरवना । ये चोदेन्ती सुरनरमहितं निष्क्रम्याही अयु तव समयु

ete cānye bahuvidha rucirā tūryairghoṣāṃ jinarutaravanā / ye codentī suranaramahitaṃ niṣkramyāhī ayu tava samayu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति ॥ बोधिसत्त्वस्य खलु पुनर्भिक्षवस्तस्मिन् गृहवरप्रधाने सर्वोपकरणसमृद्धिसमुदिते यथाभिप्रायसुखविहारानुकूले अमरपुरभवनप्रकाशे वितर्दिनिर्यूहतोरणगवाक्षहर्म्यकूटागारप्रासादवरप्रवरे सर्वरत्नविचित्रालंकारविविधभक्तिसुविभक्ते उच्छ्रितछत्रध्वजपताकानेकरत्नकिङ्किणीजालसमलंकृते अनेकपट्ठदामशतसहस्राभिप्रलम्बिते नानारत्नप्रत्युप्ते मुक्ताहाराभिप्रलम्बिते विचित्रपट्टरत्नसंक्रमोपशोभिते अवसक्तपट्टमाल्यदामकलापे गन्धघटिकानिर्धूपिते अवश्यायपटविततवितानेसर्वर्तुकपुष्पपरमसुगन्धिसुरुचिराभिप्रकीर्णपुष्करिणीपुण्डरीकनवनलिनीजाल - संस्थानपरिभोगबहुले पत्रगुप्तशुकसारिककोकिलहंसमयूरचक्रवाककुनालकलविङ्कजीवजीवकादिनानाविधद्विजगणमधुर स्वरनिकूजितेनीलवैडूर्यमये धरणीतलसंस्थानपरिभोगे सर्वरूपप्रतिभाससंदर्शने अतृप्तनयनाभिरम्ये (वैद्य ११३) परमप्रीतिप्रामोद्यसंजनने तस्मिन् गृहवरप्रधाने ऽध्यावसतो बोधिसत्त्वस्योदारवरशरणभवननिवासिनो ऽमलविमलनिर्मलाङ्गस्यामुक्तमाल्याभरणस्य प्रवरसुरभिगन्धानुलेपनानुलिप्तगात्रस्य शुक्लशुभविमलविशुद्धनिर्मलवस्त्रप्रावृतशरीरस्य अनेकदिव्यदूष्यसूक्ष्मसुविन्यस्तमृदुकाचिलिन्दिकसुखसंस्पर्शवराङ्गरचितशयनतलाभिरूढस्य अमरवधूभिरिव सर्वतो अनवद्याप्रतिकूलदर्शनशुभोपचारचरितस्य अभिरूपान्तःपुरमध्यगतस्य शङ्खभेरीमृदङ्गपणवतुणववीणावल्लकिसंपताडकिपलनकुलसुघोषकमधुरवेणुनिर्नादितघोषरुतनानातूर्यसंगीतिसंप्रयोगप्रतिबोधितस्य ये च नारीगणाः स्निग्धमधुरमनोज्ञस्वरवेणुनिर्नादितनिर्घोषरुतेन बोधिसत्त्वं प्रतिसंबोधयन्ति स्म, तेषां दशदिगवस्थितानां बुद्धानां भगवतामधिस्थानेन तेभ्यो वेणुतूर्यनिनादनिर्घोषरुतेभ्य इमा बोधिसत्त्वस्य संचोदना गाथा निश्चरन्ति स्म - या नार्यो मुदितमनाः प्रसन्नचित्ता वेणुभ्यो मधुरमनोरमं रणन्ते । आवेशाद्दशदिग्गतां जिनोत्तमानां गाथेमा विविधविचित्रचित्ररूपाः

iti // bodhisattvasya khalu punarbhikṣavastasmin gṛhavarapradhāne sarvopakaraṇasamṛddhisamudite yathābhiprāyasukhavihārānukūle amarapurabhavanaprakāśe vitardiniryūhatoraṇagavākṣaharmyakūṭāgāraprāsādavarapravare sarvaratnavicitrālaṃkāravividhabhaktisuvibhakte ucchritachatradhvajapatākānekaratnakiṅkiṇījālasamalaṃkṛte anekapaṭṭhadāmaśatasahasrābhipralambite nānāratnapratyupte muktāhārābhipralambite vicitrapaṭṭaratnasaṃkramopaśobhite avasaktapaṭṭamālyadāmakalāpe gandhaghaṭikānirdhūpite avaśyāyapaṭavitatavitānesarvartukapuṣpaparamasugandhisurucirābhiprakīrṇapuṣkariṇīpuṇḍarīkanavanalinījāla - saṃsthānaparibhogabahule patraguptaśukasārikakokilahaṃsamayūracakravākakunālakalaviṅkajīvajīvakādinānāvidhadvijagaṇamadhura svaranikūjitenīlavaiḍūryamaye dharaṇītalasaṃsthānaparibhoge sarvarūpapratibhāsasaṃdarśane atṛptanayanābhiramye (Vaidya 113) paramaprītiprāmodyasaṃjanane tasmin gṛhavarapradhāne 'dhyāvasato bodhisattvasyodāravaraśaraṇabhavananivāsino 'malavimalanirmalāṅgasyāmuktamālyābharaṇasya pravarasurabhigandhānulepanānuliptagātrasya śuklaśubhavimalaviśuddhanirmalavastraprāvṛtaśarīrasya anekadivyadūṣyasūkṣmasuvinyastamṛdukācilindikasukhasaṃsparśavarāṅgaracitaśayanatalābhirūḍhasya amaravadhūbhiriva sarvato anavadyāpratikūladarśanaśubhopacāracaritasya abhirūpāntaḥpuramadhyagatasya śaṅkhabherīmṛdaṅgapaṇavatuṇavavīṇāvallakisaṃpatāḍakipalanakulasughoṣakamadhuraveṇunirnāditaghoṣarutanānātūryasaṃgītisaṃprayogapratibodhitasya ye ca nārīgaṇāḥ snigdhamadhuramanojñasvaraveṇunirnāditanirghoṣarutena bodhisattvaṃ pratisaṃbodhayanti sma, teṣāṃ daśadigavasthitānāṃ buddhānāṃ bhagavatāmadhisthānena tebhyo veṇutūryaninādanirghoṣarutebhya imā bodhisattvasya saṃcodanā gāthā niścaranti sma - yā nāryo muditamanāḥ prasannacittā veṇubhyo madhuramanoramaṃ raṇante / āveśāddaśadiggatāṃ jinottamānāṃ gāthemā vividhavicitracitrarūpāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वे ते अयु (कृतु) प्रणिधी अभूषि वीरा दृष्ट्वेमां जनत सदा अनाथभूताम् । शोचिष्ये जरमरणात्तथान्यदुःखाद् बुद्धित्वा पदमजरं परं अशोकम्

pūrve te ayu (kṛtu) praṇidhī abhūṣi vīrā dṛṣṭvemāṃ janata sadā anāthabhūtām / śociṣye jaramaraṇāttathānyaduḥkhād buddhitvā padamajaraṃ paraṃ aśokam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्साधो पुरवर इत शीघ्रं निष्क्रम्या पुरिमऋषिभि चीर्णम् । आक्रम्या धरणितलप्रदेशं संबुद्ध्या असदृशजिनज्ञानम्

tatsādho puravara ita śīghraṃ niṣkramyā purimaṛṣibhi cīrṇam / ākramyā dharaṇitalapradeśaṃ saṃbuddhyā asadṛśajinajñānam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वे ते धनरतन विचित्रा त्यक्ताभूत् करचरणप्रियात्मा । एषो ऽद्या तव समयु महर्षे धर्मौघं जगि विभज अनन्तम्

pūrve te dhanaratana vicitrā tyaktābhūt karacaraṇapriyātmā / eṣo 'dyā tava samayu maharṣe dharmaughaṃ jagi vibhaja anantam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलं ते शुभ विमलखण्डं पूर्वान्ते वर सततमभूषी । शीलेनानतिसदृशु महर्षे शोचेही जगु विविधकिलेशैः

śīlaṃ te śubha vimalakhaṇḍaṃ pūrvānte vara satatamabhūṣī / śīlenānatisadṛśu maharṣe śocehī jagu vividhakileśaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षान्तीये भव शतचरितस्त्वं क्षान्तास्ते जगि विविध दुरुक्ताः । क्षान्ताये क्षमदमनिरतात्म नैष्क्रम्ये मति कुरु द्विपदेन्द्रा

kṣāntīye bhava śatacaritastvaṃ kṣāntāste jagi vividha duruktāḥ / kṣāntāye kṣamadamaniratātma naiṣkramye mati kuru dvipadendrā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीर्यं ते दृढमचलमकम्प्यं पूर्वान्ते पृथु सुगत अभूवन् । धर्षित्वा नमुचि शठं ससैन्यं शोषिष्ये त्रय सकलअपायात्

vīryaṃ te dṛḍhamacalamakampyaṃ pūrvānte pṛthu sugata abhūvan / dharṣitvā namuci śaṭhaṃ sasainyaṃ śoṣiṣye traya sakalaapāyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्यार्थे व्रततप चरितस्त्वं ध्यायित्वा कलिकलुषकिलेशां । त्वं वर्षा अमृतजलमोघं तर्पेही चिरतृषित अनाथां

yasyārthe vratatapa caritastvaṃ dhyāyitvā kalikaluṣakileśāṃ / tvaṃ varṣā amṛtajalamoghaṃ tarpehī ciratṛṣita anāthāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां पूर्वां गिरवरमनुचिन्त्या निष्क्रम्या पुरवर इत शीघ्रम् । बुद्धित्वा पदममृतमशोकं तर्पिष्ये अमृतरसि तृषार्तां

tāṃ pūrvāṃ giravaramanucintyā niṣkramyā puravara ita śīghram / buddhitvā padamamṛtamaśokaṃ tarpiṣye amṛtarasi tṛṣārtāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रज्ञाया परिचरिकुशल त्वं ज्ञानं ते पृथु विपुलमनन्तम् । मूढानां विमतिपथस्थितानां प्रज्ञाभां शुभरुचिर कुरु त्वम्

prajñāyā paricarikuśala tvaṃ jñānaṃ te pṛthu vipulamanantam / mūḍhānāṃ vimatipathasthitānāṃ prajñābhāṃ śubharucira kuru tvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मैत्रायां भव शतचरितस्त्वं कारूण्ये वर मुदित उपेक्षे । यामेवा वरचरि चरितस्त्वं तामेवा चरिं विभज जगस्य

maitrāyāṃ bhava śatacaritastvaṃ kārūṇye vara mudita upekṣe / yāmevā varacari caritastvaṃ tāmevā cariṃ vibhaja jagasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं दश दिश जिनतेजैर्गाथा वै गुणकुसुमविचित्राः । तूर्येभ्यो विविधमनुरवन्ते चोदेन्ती शयनगतकुमारम्

evaṃ daśa diśa jinatejairgāthā vai guṇakusumavicitrāḥ / tūryebhyo vividhamanuravante codentī śayanagatakumāram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ जिन दशदिशि सुरनरदमकाः गिरवरमनुरवि ततु रवि तुरियैः

atha jina daśadiśi suranaradamakāḥ giravaramanuravi tatu ravi turiyaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत त्वयि हितकर बहुगुण जनतो निजिनितु निजगुण विचरति गतिषू । स्मर स्मर पुरिमक ब्रततपचरण लघु व्रज द्रुमवरु स्पृश पदममृतम्

kṛta tvayi hitakara bahuguṇa janato nijinitu nijaguṇa vicarati gatiṣū / smara smara purimaka bratatapacaraṇa laghu vraja drumavaru spṛśa padamamṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुतृषित नरमरु जिनगुणरहिता त्वयि मति प्रतिबलु अमृतरसददा । दशबलगुणधर बुधजनमहितं लघु त्वयि नरपति विभजहि अमृतम्

sutṛṣita naramaru jinaguṇarahitā tvayi mati pratibalu amṛtarasadadā / daśabalaguṇadhara budhajanamahitaṃ laghu tvayi narapati vibhajahi amṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यजि त्वयि पुरि भवि धनमणिकनका सखि प्रिय सुत महि सनगरनिगमा । शिरमपि त्यजि स्वकु करचरनयना जगति य हितकरु जिनगुणनिरता

tyaji tvayi puri bhavi dhanamaṇikanakā sakhi priya suta mahi sanagaranigamā / śiramapi tyaji svaku karacaranayanā jagati ya hitakaru jinaguṇaniratā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरि तुम नरवरसुतु नृपु यदभू नरु तव अभिमुख इम गिरमवची । दद मम इम महि सनगरनिगमां त्यजि तद प्रमुदितु न च मनु क्षुभितो

puri tuma naravarasutu nṛpu yadabhū naru tava abhimukha ima giramavacī / dada mama ima mahi sanagaranigamāṃ tyaji tada pramuditu na ca manu kṣubhito

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरि तुम नरपति स्वकु द्विज यदभू गुरुजनि परिचरि न च द्रुहि परतो । स्थपयिसु द्विजवर बहुजन कुशले च्युतु ततु भवगतु मरुपुरनिलयम्

puri tuma narapati svaku dvija yadabhū gurujani paricari na ca druhi parato / sthapayisu dvijavara bahujana kuśale cyutu tatu bhavagatu marupuranilayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरि तुम नृपसुत ऋषिवरु यदभू छिनि तव तनुरुह कलिनृपु रुषितो । कृत त्वयि कुलक्रिय न च मनु क्षुभितो पयु तव स्रवि तद करतलचरणैः

puri tuma nṛpasuta ṛṣivaru yadabhū chini tava tanuruha kalinṛpu ruṣito / kṛta tvayi kulakriya na ca manu kṣubhito payu tava sravi tada karatalacaraṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्यमु पुन ऋषिसुत त्वयि पुरि यदभू व्रतरतु गुरुभरु गिरिवरनिलये । हत भव नृपतिन विषकृत ईषुणा कृप तव तहि नृप न च मनु क्षुभितो

syamu puna ṛṣisuta tvayi puri yadabhū vrataratu gurubharu girivaranilaye / hata bhava nṛpatina viṣakṛta īṣuṇā kṛpa tava tahi nṛpa na ca manu kṣubhito

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरि तुम गुणधर मृगपति यदभू गिरिनदिबहुजलि दुयमनु पुरुषो । हित भव त्वयि नरु स्थलपथि स्थपितो उपनयि तव अरि न च मनु क्षुभितो

puri tuma guṇadhara mṛgapati yadabhū girinadibahujali duyamanu puruṣo / hita bhava tvayi naru sthalapathi sthapito upanayi tava ari na ca manu kṣubhito

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरि तुम नरवर त्यजि सुतु यदभू मणि तव प्रपतितु जलधरि विपुले । च्यवयितु क्षपयितु त्वय महौदधिं लभि तद धनमणि दृढबल वषभी

puri tuma naravara tyaji sutu yadabhū maṇi tava prapatitu jaladhari vipule / cyavayitu kṣapayitu tvaya mahaudadhiṃ labhi tada dhanamaṇi dṛḍhabala vaṣabhī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरि तुम सुपुरुष ऋषिवरु यदभू द्विज तव उपगतु भव मम शरणम् । भणि ऋषि द्विजवर मम रिपुउपने त्यजि त्वय स्वकि तनु न च द्विज त्यजसे

puri tuma supuruṣa ṛṣivaru yadabhū dvija tava upagatu bhava mama śaraṇam / bhaṇi ṛṣi dvijavara mama ripuupane tyaji tvaya svaki tanu na ca dvija tyajase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्यमु ऋषि उपगतु पुरि द्रुमनिलये रुचि भणि तरुरुह कति इम गणये । सुविदित सुगणित यथ तहि किशला तथ तव अवितथ समगिर रचिता

syamu ṛṣi upagatu puri drumanilaye ruci bhaṇi taruruha kati ima gaṇaye / suvidita sugaṇita yatha tahi kiśalā tatha tava avitatha samagira racitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुकुल सुगुणधर पुरि द्रुमि वसतो क्षयगतु न च त्यजि कृतु स्मरि पुरिमम् । मरुपति प्रमुदितु तव गुण स्मरतो श्रियकरि द्रुमवरि यथरिव पुरिमा

sukula suguṇadhara puri drumi vasato kṣayagatu na ca tyaji kṛtu smari purimam / marupati pramuditu tava guṇa smarato śriyakari drumavari yathariva purimā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तव असदृश व्रततपचरणा बहुगुण गुणधर गुणपथि चरतो । त्यजि महि सनगरि अयु तव समयो लघु जगु स्थपयहि जिनगुणचरणे

iti tava asadṛśa vratatapacaraṇā bahuguṇa guṇadhara guṇapathi carato / tyaji mahi sanagari ayu tava samayo laghu jagu sthapayahi jinaguṇacaraṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद प्रमदरतना शुभवस्त्रा भूषितगात्रा वरप्रवरु तुरिया सुमनोज्ञा संप्रभणीषु । अथ दशसू दिशतो जिनतेजैर्गाथ विचित्रा इति रविषू मधुरा रुतघोषा तूर्यस्वरेभ्यः

yada pramadaratanā śubhavastrā bhūṣitagātrā varapravaru turiyā sumanojñā saṃprabhaṇīṣu / atha daśasū diśato jinatejairgātha vicitrā iti raviṣū madhurā rutaghoṣā tūryasvarebhyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तव प्रणिधी पुरिमे बहुकल्पां लोकप्रदीपा जरमरणग्रसिते अहु लोके त्राणु भविष्ये । स्मर पुरिमप्रणिधिं नरसिंहा या ति अभूषी अयु समयो त्वमिहा द्विपदेन्द्रा निष्क्रमणाय

tava praṇidhī purime bahukalpāṃ lokapradīpā jaramaraṇagrasite ahu loke trāṇu bhaviṣye / smara purimapraṇidhiṃ narasiṃhā yā ti abhūṣī ayu samayo tvamihā dvipadendrā niṣkramaṇāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवनयुते त्वमिहा बहुदानं दत्तमनेकं धनकनका रतना शुभवस्त्रा रत्नविचित्रा । करचरणा नयना प्रियपुत्रा राज्य समृद्धं त्वयि त्यजितं न च ते खिलदोषा याचनकेषु

bhavanayute tvamihā bahudānaṃ dattamanekaṃ dhanakanakā ratanā śubhavastrā ratnavicitrā / karacaraṇā nayanā priyaputrā rājya samṛddhaṃ tvayi tyajitaṃ na ca te khiladoṣā yācanakeṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिशुनृपति त्वमिहा शशिकेतो आसि सुदंष्ट्रो कृप करुणामनसो मणिचूडो चन्द्रप्रदीपः । इति प्रमुखा करिया दृढशूरो राजसुनेत्रो बहु नृपति नयुता रत दाने त्वं सविकुर्वन्

śiśunṛpati tvamihā śaśiketo āsi sudaṃṣṭro kṛpa karuṇāmanaso maṇicūḍo candrapradīpaḥ / iti pramukhā kariyā dṛḍhaśūro rājasunetro bahu nṛpati nayutā rata dāne tvaṃ savikurvan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तव सुगता चरितो बहुकल्पां शीलचरीये मणिरत्ना विमला सदृशाभूच्छीलविशुद्धिः । त्वयि चरता चमरी यथ बालं रक्षितु शीलं कृतु त्वमिहा जगति विपुलार्थं शीलरतेना

tava sugatā carito bahukalpāṃ śīlacarīye maṇiratnā vimalā sadṛśābhūcchīlaviśuddhiḥ / tvayi caratā camarī yatha bālaṃ rakṣitu śīlaṃ kṛtu tvamihā jagati vipulārthaṃ śīlaratenā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गजवरु त्वमिहा रिपुलुब्धे विद्धु इषूणा कृप करुणा जनिया अतिरौद्रे छादितु शोभे । परित्यजि ते रुचिरा शुभदन्ता न च त्यजि शीलं इति प्रमुखा करिया बहु तुभ्यं शीलविकुर्वी

gajavaru tvamihā ripulubdhe viddhu iṣūṇā kṛpa karuṇā janiyā atiraudre chāditu śobhe / parityaji te rucirā śubhadantā na ca tyaji śīlaṃ iti pramukhā kariyā bahu tubhyaṃ śīlavikurvī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वयि सहिता जगतो ऽहित अनेका दुःखसहस्रा बहुकटुकावचनं वधबन्धा क्षान्तिरतेना । परिचारित पुरिमे नर ये ते सर्वसुखेना पुन वधकास्तव तेह अभूवन् तच्च ति क्षान्तम्

tvayi sahitā jagato 'hita anekā duḥkhasahasrā bahukaṭukāvacanaṃ vadhabandhā kṣāntiratenā / paricārita purime nara ye te sarvasukhenā puna vadhakāstava teha abhūvan tacca ti kṣāntam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गिरिप्रवरानिलये तुम नाथा ऋक्षु यदासी हिमकिरणा सलिला भयभीतं त्वं नरु गृह्य । परिचरसि विविधा फलमूलैः सर्वसुखेना लघु वधकां स तवा उपनेत्री तं च ति क्षान्तम्

giripravarānilaye tuma nāthā ṛkṣu yadāsī himakiraṇā salilā bhayabhītaṃ tvaṃ naru gṛhya / paricarasi vividhā phalamūlaiḥ sarvasukhenā laghu vadhakāṃ sa tavā upanetrī taṃ ca ti kṣāntam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृढु संस्थितमचलमकम्प्यं वीर्यु तवासीत् व्रततपसा विविधा गुणज्ञानं एषत बोधिम् । कृतु अबलो नमुची वशवर्ती वीयबलेना अयु समयो त्वमिहा नरसिंहा निष्क्रमणाय

dṛḍhu saṃsthitamacalamakampyaṃ vīryu tavāsīt vratatapasā vividhā guṇajñānaṃ eṣata bodhim / kṛtu abalo namucī vaśavartī vīyabalenā ayu samayo tvamihā narasiṃhā niṣkramaṇāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हयप्रवरू त्वमिहा पुरि आसी हेमसुवर्णो लघु गगने वज्रसे कृपजातो राक्षसिद्वीपम् । व्यसनगत मनुजां तद गृह्या क्षेमि थपेसी इति प्रमुखा करिया बहु तुभ्यं वीर्यविकुर्वा

hayapravarū tvamihā puri āsī hemasuvarṇo laghu gagane vajrase kṛpajāto rākṣasidvīpam / vyasanagata manujāṃ tada gṛhyā kṣemi thapesī iti pramukhā kariyā bahu tubhyaṃ vīryavikurvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दमशमथेः नियमाहतक्लेशा ध्यायिन अग्रा लघु चपलं विषयै रतिलोलं चित्तु दमित्वा । कृतु स्वगुणो त्वमिहा जगतो ऽर्थे ध्यानरतेना अयु समयो त्वमिहा वरसत्त्वा ध्यानविकुर्वा

damaśamatheḥ niyamāhatakleśā dhyāyina agrā laghu capalaṃ viṣayai ratilolaṃ cittu damitvā / kṛtu svaguṇo tvamihā jagato 'rthe dhyānaratenā ayu samayo tvamihā varasattvā dhyānavikurvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं पुरिमे ऋषि सुस्थितु आसी ध्यानरतीये नृपरहिता मनुजा त्वमु गृह्या राज्यभिषिञ्ची । दशकुशली जनिता थपिता ते ब्रह्मपथेषु च्युत मनुजा व्रजिषू तद सर्वे ब्रह्मनिकेतम्

tvaṃ purime ṛṣi susthitu āsī dhyānaratīye nṛparahitā manujā tvamu gṛhyā rājyabhiṣiñcī / daśakuśalī janitā thapitā te brahmapatheṣu cyuta manujā vrajiṣū tada sarve brahmaniketam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिशिविदिशि विविधागतिज्ञाने त्वं सुविधिज्ञो परचरिता जगति रुतज्ञाने इन्द्रियज्ञाने । नयविनये विविधामतिधारे पारगतस्त्वं अयु समयो त्वमिहा नृपसूनो निष्क्रमणाय

diśividiśi vividhāgatijñāne tvaṃ suvidhijño paracaritā jagati rutajñāne indriyajñāne / nayavinaye vividhāmatidhāre pāragatastvaṃ ayu samayo tvamihā nṛpasūno niṣkramaṇāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वयि पुरिमा जनता इम दृष्ट्वा दृष्टिविपन्ना जरमरणा विविधा बहुदुःखे कृछ्रगता हि । भवविभवंकरणो ऋजुमार्गे स्वामनुबद्धा हततमस त्वमिहा कृतु लोके अर्थु महन्तो

tvayi purimā janatā ima dṛṣṭvā dṛṣṭivipannā jaramaraṇā vividhā bahuduḥkhe kṛchragatā hi / bhavavibhavaṃkaraṇo ṛjumārge svāmanubaddhā hatatamasa tvamihā kṛtu loke arthu mahanto

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति विविधा रुचिरा गुणयुक्ता गाथ विचित्रा ततु रविषु तुरियेभी जिनतेजा चोदयि वीरम् । दुःखभरितजनते इह दृष्ट्वा मा त्वमुपेक्षा अयु समयो त्वमिहा वरबुद्धे निष्क्रमणाय

iti vividhā rucirā guṇayuktā gātha vicitrā tatu raviṣu turiyebhī jinatejā codayi vīram / duḥkhabharitajanate iha dṛṣṭvā mā tvamupekṣā ayu samayo tvamihā varabuddhe niṣkramaṇāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विचित्रवस्त्ररत्नहारगन्धमाल्यभूषिता प्रसन्नचित्त प्रेमजात नारियो प्रहर्षिता । प्रबोधयन्ति ये ऽग्रसत्त्व तूर्यसंप्रवादितैः जिनानुभावि एकरूप गाथ तूर्य निश्चरी

vicitravastraratnahāragandhamālyabhūṣitā prasannacitta premajāta nāriyo praharṣitā / prabodhayanti ye 'grasattva tūryasaṃpravāditaiḥ jinānubhāvi ekarūpa gātha tūrya niścarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्यार्थि तुभ्य कल्प नैक त्यक्तु त्याग दुस्त्यजा सुचीर्ण शीलु क्षान्ति वीर्य ध्यान प्रज्ञ भाविता । जगद्धितार्थ सो ति कालु सांप्रतं उपस्थितो नैष्क्रम्यबुद्धि चिन्तयाशु मा विलम्ब नायक

yasyārthi tubhya kalpa naika tyaktu tyāga dustyajā sucīrṇa śīlu kṣānti vīrya dhyāna prajña bhāvitā / jagaddhitārtha so ti kālu sāṃprataṃ upasthito naiṣkramyabuddhi cintayāśu mā vilamba nāyaka

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्युक्तु पूर्वि रत्नकोश स्वर्णरूप्यभूषणा यष्टा ति यज्ञ नैकरूप तासु तासु जातिषु । त्यक्त भार्य पुत्र धीत कायु राज्यु जीवितं बोधिहेतुरप्रमेय त्यक्तुःदुस्त्यजा त्वया

tyuktu pūrvi ratnakośa svarṇarūpyabhūṣaṇā yaṣṭā ti yajña naikarūpa tāsu tāsu jātiṣu / tyakta bhārya putra dhīta kāyu rājyu jīvitaṃ bodhiheturaprameya tyaktuḥdustyajā tvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभूषि त्वं अदीनपुण्य राज विश्रुतश्रियो निमिंधरो निमिश्च कृष्ण(बन्धु) ब्रह्मदत्त केसरी । सहस्रयज्ञ धर्मचिन्ति अर्चिमान् दृढधनु सुचिन्तितार्थ दीनसत्त्व येःति त्यक्त दुस्त्यजा

abhūṣi tvaṃ adīnapuṇya rāja viśrutaśriyo nimiṃdharo nimiśca kṛṣṇa(bandhu) brahmadatta kesarī / sahasrayajña dharmacinti arcimān dṛḍhadhanu sucintitārtha dīnasattva yeḥti tyakta dustyajā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुतसोम दीप्तवीर्य पुण्यरश्मि यो सो ऽभू महत्यागवन्तु स्थामवन्तु यः कृतज्ञ त्वं अभूः । राजर्षि चन्द्ररूपवन्तु शूर सत्यवर्धनो सुभाषितंगवेषि राजि असि सुमतिं च सूरतो

sutasoma dīptavīrya puṇyaraśmi yo so 'bhū mahatyāgavantu sthāmavantu yaḥ kṛtajña tvaṃ abhūḥ / rājarṣi candrarūpavantu śūra satyavardhano subhāṣitaṃgaveṣi rāji asi sumatiṃ ca sūrato

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रप्रभो विशेषगामि रेणुभू दिशांपति प्रदानशूर काशिराजु रत्नचूड शान्तगः । एति चान्यि पार्थिवेन्द्र येभि त्यक्त दुस्त्यजा यथा ति वृष्ट त्यागवृष्टि एष धर्म वर्षही

candraprabho viśeṣagāmi reṇubhū diśāṃpati pradānaśūra kāśirāju ratnacūḍa śāntagaḥ / eti cānyi pārthivendra yebhi tyakta dustyajā yathā ti vṛṣṭa tyāgavṛṣṭi eṣa dharma varṣahī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टा ति पूर्विं सत्त्वसार गङ्गवालुकोपमा कृता ति तेष बुद्धपूज अप्रमेयचिन्तिया । वराग्रबोधि एषमाण सत्त्वमोक्षकारणादू अयं स कालु प्राप्तु सूरु निष्क्रमा पुरोत्तमात्

dṛṣṭā ti pūrviṃ sattvasāra gaṅgavālukopamā kṛtā ti teṣa buddhapūja aprameyacintiyā / varāgrabodhi eṣamāṇa sattvamokṣakāraṇādū ayaṃ sa kālu prāptu sūru niṣkramā purottamāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथमेन ते अमोघदर्शि शालपुष्पपूजितो विरोचनः प्रसन्नचित्त प्रेक्षितः क्षणान्तरम् । हरीतकी च एक दत्त दुन्दुभिस्वराय ते तृणोत्थ गृह्य धारिता ति दृष्ट चन्दनं गृहम्

prathamena te amoghadarśi śālapuṣpapūjito virocanaḥ prasannacitta prekṣitaḥ kṣaṇāntaram / harītakī ca eka datta dundubhisvarāya te tṛṇottha gṛhya dhāritā ti dṛṣṭa candanaṃ gṛham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरप्रवेशि रेणु दृष्ट क्षिप्तु चूर्णमुष्टिका धर्मेश्वराय साधुकारु दत्तु धर्म भाषतो । नमो नमः समन्तदर्शि दृष्ट वाच भाषिता महार्चिस्कन्धि स्वर्णमाल क्षिप्त हर्षितेन ते

purapraveśi reṇu dṛṣṭa kṣiptu cūrṇamuṣṭikā dharmeśvarāya sādhukāru dattu dharma bhāṣato / namo namaḥ samantadarśi dṛṣṭa vāca bhāṣitā mahārciskandhi svarṇamāla kṣipta harṣitena te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मध्वजो दशाप्रदानि रोधु मुङ्ग मुष्टिना अशोकपुष्पि ज्ञानकेतु य्वागुपान सारथिः । रत्नशिखी च दीपदानि पद्मयोनि ओषधी सर्वाभिभूश्च मुक्तहारि पद्मदानि सागरो

dharmadhvajo daśāpradāni rodhu muṅga muṣṭinā aśokapuṣpi jñānaketu yvāgupāna sārathiḥ / ratnaśikhī ca dīpadāni padmayoni oṣadhī sarvābhibhūśca muktahāri padmadāni sāgaro

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वितानदानि पद्मगर्भि सिंहु वर्षसंस्तरे शालेन्द्रराज सर्पिदानि क्षीरत्यागि पुष्पिती । यशोदत्तु कुरुण्टपुष्पि सत्यदर्शि भोजने कायु प्रणामि ज्ञानमेरु नागदत्तु चीवरे

vitānadāni padmagarbhi siṃhu varṣasaṃstare śālendrarāja sarpidāni kṣīratyāgi puṣpitī / yaśodattu kuruṇṭapuṣpi satyadarśi bhojane kāyu praṇāmi jñānameru nāgadattu cīvare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्युच्चगामि चन्दनाग्रि तीक्ष्णलोहमुष्टिना महावियूह पद्मदानि रश्मिराज रत्नभिः । शाक्यमुनि च सुवर्णमुष्टि इन्द्रकेतु संस्तुतो सूर्याननो वतंसके हि स्वर्णपट्टि सूमती

atyuccagāmi candanāgri tīkṣṇalohamuṣṭinā mahāviyūha padmadāni raśmirāja ratnabhiḥ / śākyamuni ca suvarṇamuṣṭi indraketu saṃstuto sūryānano vataṃsake hi svarṇapaṭṭi sūmatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागाभिभू मणिप्रदानि पुष्य दूष्यसंस्तरे भैषज्यराजु रत्नछत्रि सिंहकेतु आसने । गुणाग्रधारि रत्नजालि सर्ववादि काश्यपो गन्धाग्रि चूर्णि मुक्त अर्चिकेतु पुष्पचैत्यके

nāgābhibhū maṇipradāni puṣya dūṣyasaṃstare bhaiṣajyarāju ratnachatri siṃhaketu āsane / guṇāgradhāri ratnajāli sarvavādi kāśyapo gandhāgri cūrṇi mukta arciketu puṣpacaityake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्षोभ्यराज कूटागारि माल्य लोकपूजितो तगरशिखि च राज्यत्यागि सर्वगन्धि दुर्जयो । महाप्रदीप आत्मत्यागि भूषणे पद्मोत्तरो विचित्रपुष्पि धर्मकेतु दीपकारि उत्पलैः

akṣobhyarāja kūṭāgāri mālya lokapūjito tagaraśikhi ca rājyatyāgi sarvagandhi durjayo / mahāpradīpa ātmatyāgi bhūṣaṇe padmottaro vicitrapuṣpi dharmaketu dīpakāri utpalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एति चान्यि सत्त्वसार ये ति पूर्व पूजिता नानारूप विचित्र पूज अन्यजन्यकुर्वता । स्मराहि ते अतीत बुद्ध ता च पूज शास्तुनां अनाथसत्त्व शोकपूर्ण मा उपेक्षि निष्क्रमा

eti cānyi sattvasāra ye ti pūrva pūjitā nānārūpa vicitra pūja anyajanyakurvatā / smarāhi te atīta buddha tā ca pūja śāstunāṃ anāthasattva śokapūrṇa mā upekṣi niṣkramā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीपंकरेति दृष्टमात्रि लब्ध क्षान्ति उत्तमा अभिज्ञ पञ्च अच्युता ति लब्ध आनुलोमिका । अतोत्तरेण एकमेक बुद्ध पूजचिन्तिया प्रवर्तिता असंख्यकल्प सर्वलोकधातुषू

dīpaṃkareti dṛṣṭamātri labdha kṣānti uttamā abhijña pañca acyutā ti labdha ānulomikā / atottareṇa ekameka buddha pūjacintiyā pravartitā asaṃkhyakalpa sarvalokadhātuṣū

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीणा ति कल्प अप्रमेय ते च बुद्ध निर्वृता तवापि सर्व आत्मभावि ते च नाम क्व गता । क्षयान्तधर्मि सर्वि भावु नास्ति नित्यु संस्कृते अनित्य काम राज्यभोग निष्क्रमा पुरोत्तमात्

kṣīṇā ti kalpa aprameya te ca buddha nirvṛtā tavāpi sarva ātmabhāvi te ca nāma kva gatā / kṣayāntadharmi sarvi bhāvu nāsti nityu saṃskṛte anitya kāma rājyabhoga niṣkramā purottamāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जरा च व्याधि मृत्यु एन्ति दारुणा महाभया हुताशनो व उग्रतेज भीम कल्पसंक्षये । क्षयान्तधर्मि सर्वि भावु नास्ति नित्यु संस्कृते सुकृच्छ्र प्राप्त सत्त्व* * निष्क्रमा गुणंधरा

jarā ca vyādhi mṛtyu enti dāruṇā mahābhayā hutāśano va ugrateja bhīma kalpasaṃkṣaye / kṣayāntadharmi sarvi bhāvu nāsti nityu saṃskṛte sukṛcchra prāpta sattva* * niṣkramā guṇaṃdharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद नारिगणस्तुणवेणुरवैः विविधैस्तुरियैः प्रतिबोधयिषु । सुखशयनगतं मनुजाधिपतिं तद तूर्यरवो अयु निश्चरते

yada nārigaṇastuṇaveṇuravaiḥ vividhaisturiyaiḥ pratibodhayiṣu / sukhaśayanagataṃ manujādhipatiṃ tada tūryaravo ayu niścarate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्वलितं त्रिभवं जरव्याधिदुखैः मरणाग्निप्रदीप्तमनाथमिदम् । भवनि शरणे सद मूढ जगत् भ्रमती भ्रमरो यथ कुम्भगतो

jvalitaṃ tribhavaṃ jaravyādhidukhaiḥ maraṇāgnipradīptamanāthamidam / bhavani śaraṇe sada mūḍha jagat bhramatī bhramaro yatha kumbhagato

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अध्रुवं त्रिभवं शरदभ्रनिभं नटरङ्गसमा जगि रूर्मिचुती । गिरिनद्यसमं लघुशीघ्रजवं व्रजतायु जगे यथ विद्यु नभे

adhruvaṃ tribhavaṃ śaradabhranibhaṃ naṭaraṅgasamā jagi rūrmicutī / girinadyasamaṃ laghuśīghrajavaṃ vrajatāyu jage yatha vidyu nabhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुवि देवपुरे त्रिअपायपथे भवतृष्णअविद्यवशा जनता । परिवर्तिषु पञ्चगतिष्वबुधाः यथ कुम्भकरस्य हि चक्रभ्रमी

bhuvi devapure triapāyapathe bhavatṛṣṇaavidyavaśā janatā / parivartiṣu pañcagatiṣvabudhāḥ yatha kumbhakarasya hi cakrabhramī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रियरूपवरैः सह स्निग्धरुतैः शुभगन्धरसै वरस्पर्शसुखैः । परिषिक्तमिदं कलिपाश जगत् मृगलुब्धकपाशि यथैव कपि

priyarūpavaraiḥ saha snigdharutaiḥ śubhagandharasai varasparśasukhaiḥ / pariṣiktamidaṃ kalipāśa jagat mṛgalubdhakapāśi yathaiva kapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सभया सरणाः सद वैरकराः बहुशोक उपद्रव कामगुणाः । असिधारसमा विषपत्रनिभा जहितार्यजनैर्यथ मीढघटाः

sabhayā saraṇāḥ sada vairakarāḥ bahuśoka upadrava kāmaguṇāḥ / asidhārasamā viṣapatranibhā jahitāryajanairyatha mīḍhaghaṭāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मृतिशोककरास्तमसीकरणाः भयहेतुकरा दुखमूल सदा । भवतृष्णलताय विवृद्धिकराः सभया सरणा सद कामगुणाः

smṛtiśokakarāstamasīkaraṇāḥ bhayahetukarā dukhamūla sadā / bhavatṛṣṇalatāya vivṛddhikarāḥ sabhayā saraṇā sada kāmaguṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथ अग्निखदा ज्वलिता सभया तथ काम इमे विदितार्यजनः । महपङ्कसमा असिसुन्धुसमाः मधुदिग्ध इव क्षुरधार यथा

yatha agnikhadā jvalitā sabhayā tatha kāma ime viditāryajanaḥ / mahapaṅkasamā asisundhusamāḥ madhudigdha iva kṣuradhāra yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथ सर्पिसरो यथ मीढघटाः तथ काम इमे विदिता विदुषाम् । तथ शूलसमा द्विजपेशिसमाः यथ श्वान करङ्क सवैरमुखाः

yatha sarpisaro yatha mīḍhaghaṭāḥ tatha kāma ime viditā viduṣām / tatha śūlasamā dvijapeśisamāḥ yatha śvāna karaṅka savairamukhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदचन्द्रसमा इमि कामगुणाः प्रतिबिम्ब इव गिरिघोष यथा । प्रतिभाससमा नटरङ्गसमाः तथ स्वप्नसमा विदितार्यजनैः

udacandrasamā imi kāmaguṇāḥ pratibimba iva girighoṣa yathā / pratibhāsasamā naṭaraṅgasamāḥ tatha svapnasamā viditāryajanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणिका वशिका इमि कामगुणाः तथ मायमरीचिसमा अलिकाः । उदबुद्बुदफेनसमा वितथा परिकल्पसमुछित बुद्ध बुधैः

kṣaṇikā vaśikā imi kāmaguṇāḥ tatha māyamarīcisamā alikāḥ / udabudbudaphenasamā vitathā parikalpasamuchita buddha budhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथमे वयसे वररूपधरः प्रिय इष्ट मतो इय बालचरी । जरव्याधिदुखै हततेजवपुं विजहन्ति मृगा इव शुष्कनदीम्

prathame vayase vararūpadharaḥ priya iṣṭa mato iya bālacarī / jaravyādhidukhai hatatejavapuṃ vijahanti mṛgā iva śuṣkanadīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनधान्यवरो बहुद्रव्यबली प्रिय इष्ट मतो इय बालचरी । परिहीनधनं पुन कृच्छ्रगतं विजहन्ति नरा इव शून्यटवीम्

dhanadhānyavaro bahudravyabalī priya iṣṭa mato iya bālacarī / parihīnadhanaṃ puna kṛcchragataṃ vijahanti narā iva śūnyaṭavīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथ पुष्पद्रुमो सफलेव द्रुमो नरु दानरतस्तथ प्रीतिकरो । धनहीन जरार्तितु याचनको भवते तद अप्रियु गृध्रसमः

yatha puṣpadrumo saphaleva drumo naru dānaratastatha prītikaro / dhanahīna jarārtitu yācanako bhavate tada apriyu gṛdhrasamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभु द्रव्यबली वररूपधरः प्रियसंगमनेन्द्रियप्रीतिकरो । जरव्याधिदुखार्दितु क्षीणधनो भवते तद अप्रियु मृत्युसमः

prabhu dravyabalī vararūpadharaḥ priyasaṃgamanendriyaprītikaro / jaravyādhidukhārditu kṣīṇadhano bhavate tada apriyu mṛtyusamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जरया जरितः समतीतवयो द्रुम विद्युहतेव यथा भवति । जरजीर्ण अगारु यथा सभयो जरनिःसरणं लघु ब्रूहि मुने

jarayā jaritaḥ samatītavayo druma vidyuhateva yathā bhavati / jarajīrṇa agāru yathā sabhayo jaraniḥsaraṇaṃ laghu brūhi mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जर शोषयते नरनारिगणं यथ मालुलता घनशालवनम् । जर वीर्यपराक्रमवेगहरी जर पङ्कनिमग्न यथा पुरुषो

jara śoṣayate naranārigaṇaṃ yatha mālulatā ghanaśālavanam / jara vīryaparākramavegaharī jara paṅkanimagna yathā puruṣo

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सद सौख्यहरी परिभावकरी जर मृत्युकरी जर ओजहरी

sada saukhyaharī paribhāvakarī jara mṛtyukarī jara ojaharī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुरोगशतै घनव्याधिदुखैः उपसृष्ट जगज्ज्वलतेव मृगाः । जरव्याधिगतं प्रसमीक्ष्व जगत् दुखनिःसरणं लघु देशयही

bahurogaśatai ghanavyādhidukhaiḥ upasṛṣṭa jagajjvalateva mṛgāḥ / jaravyādhigataṃ prasamīkṣva jagat dukhaniḥsaraṇaṃ laghu deśayahī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिशिरे हि यथा हिमधातु महान् तृणगुल्मवनौषधिओजहरो । तथ ओजहरो अहु व्याधिजरो परिहीयति इन्द्रिय रूप बलम्

śiśire hi yathā himadhātu mahān tṛṇagulmavanauṣadhiojaharo / tatha ojaharo ahu vyādhijaro parihīyati indriya rūpa balam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनधान्यमहार्थक्षयान्तकरो परितापकरः सहव्याधिजरो । प्रतिघातकरः प्रियु द्वेषकरः परिदाहकरो यथ सूर्य नभे

dhanadhānyamahārthakṣayāntakaro paritāpakaraḥ sahavyādhijaro / pratighātakaraḥ priyu dveṣakaraḥ paridāhakaro yatha sūrya nabhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मरणं चवनं चुति कालक्रिया प्रियद्रव्यजनेन वियोगु सदा । अपुनागमनं च असंगमनं द्रुमपत्रफला नदिस्रोत यथा

maraṇaṃ cavanaṃ cuti kālakriyā priyadravyajanena viyogu sadā / apunāgamanaṃ ca asaṃgamanaṃ drumapatraphalā nadisrota yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मरणं वशितामवशीकुरुते मरणं हरते नदि दारु यथा । असहायु नरो व्रजते ऽद्वितियो स्वककर्मफलानुगतो विवशः

maraṇaṃ vaśitāmavaśīkurute maraṇaṃ harate nadi dāru yathā / asahāyu naro vrajate 'dvitiyo svakakarmaphalānugato vivaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मरणो ग्रसते बहुप्राणिशतं मकरेव जला हरि भूतगणम् । गरुडो उरगं मृगराजु गजं ज्वलनेव तृणोषधिभूतगणम्

maraṇo grasate bahuprāṇiśataṃ makareva jalā hari bhūtagaṇam / garuḍo uragaṃ mṛgarāju gajaṃ jvalaneva tṛṇoṣadhibhūtagaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इम ईदृशकै बहुदोषशतैः जगु मोचयितुं कृत या प्रणिधि । स्मर तां पुरिमां प्रणिधानचरीं अयु कालु तवा अभिनिष्क्रमितुम्

ima īdṛśakai bahudoṣaśataiḥ jagu mocayituṃ kṛta yā praṇidhi / smara tāṃ purimāṃ praṇidhānacarīṃ ayu kālu tavā abhiniṣkramitum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद नारिगणः प्रहर्षितो बोधयती तुरियैर्महामुनिम् । तद गाथ विचित्र निश्चरी तूर्यशब्दात् सुगतानुभावतः

yada nārigaṇaḥ praharṣito bodhayatī turiyairmahāmunim / tada gātha vicitra niścarī tūryaśabdāt sugatānubhāvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लघु तद्भञ्जति सर्वसंस्कृतं अचिरस्थायि नभेव विद्यतः । अयु कालु तवा उपस्थितः समयो निष्क्रमणाय सुव्रत

laghu tadbhañjati sarvasaṃskṛtaṃ acirasthāyi nabheva vidyataḥ / ayu kālu tavā upasthitaḥ samayo niṣkramaṇāya suvrata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्कार अनित्य अध्रुवाः आमकुम्भोपम भेदनात्मकाः । परकेरक याचितोपमाः पांशुनगरोपम तावकालिकाः

saṃskāra anitya adhruvāḥ āmakumbhopama bhedanātmakāḥ / parakeraka yācitopamāḥ pāṃśunagaropama tāvakālikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्कार प्रलोपधर्मिमे वर्षकालि चलितं च लेपनम् । नदिकूल इवा सवालुकं प्रत्ययाधीन स्वभावदुर्बलाः

saṃskāra pralopadharmime varṣakāli calitaṃ ca lepanam / nadikūla ivā savālukaṃ pratyayādhīna svabhāvadurbalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्कार प्रदीपअचिवत् क्षिप्रौत्पत्तिनिरोधधर्मिकाः । अनवस्थित मारुतोपमाः फेनपिण्डवे असार दुर्बलाः

saṃskāra pradīpaacivat kṣiprautpattinirodhadharmikāḥ / anavasthita mārutopamāḥ phenapiṇḍave asāra durbalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्कार निरीह शून्यकाः कदलीस्कन्धसमा निरीक्षतः । मायोपम चित्तमोहना बालौल्लापन उक्त मुष्टिवत्

saṃskāra nirīha śūnyakāḥ kadalīskandhasamā nirīkṣataḥ / māyopama cittamohanā bālaullāpana ukta muṣṭivat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेतूभि च प्रत्ययेभि चा सर्वसंस्कारगतं प्रवर्तते । अन्योन्य प्रतीत्य हेतुतः तदिदं बालजनो न बुध्यते

hetūbhi ca pratyayebhi cā sarvasaṃskāragataṃ pravartate / anyonya pratītya hetutaḥ tadidaṃ bālajano na budhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घटियन्त्र सचक्र वर्तते एष एकैकश नास्ति वर्तना

ghaṭiyantra sacakra vartate eṣa ekaikaśa nāsti vartanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथ सर्वभवाङ्गवर्तिनी अन्यमन्योपचयेन निश्रिता । एकैकश तेषु वर्तिनी पूर्वपरान्तत नोपलभ्यते

tatha sarvabhavāṅgavartinī anyamanyopacayena niśritā / ekaikaśa teṣu vartinī pūrvaparāntata nopalabhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बीजस्य सतो यथाङ्कुरो न च यो बीज स चैव अङ्कुरो । न च ततो न चैव तत् एवमनुच्छेद अशाश्वत धर्मता

bījasya sato yathāṅkuro na ca yo bīja sa caiva aṅkuro / na ca tato na caiva tat evamanuccheda aśāśvata dharmatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्कार अविद्यप्रत्ययाः ते संस्कारे न सन्ति तत्त्वतः । संस्कार अविद्य चैव हि शून्य एके प्रकृतीनिरीहकाः

saṃskāra avidyapratyayāḥ te saṃskāre na santi tattvataḥ / saṃskāra avidya caiva hi śūnya eke prakṛtīnirīhakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुद्रात्प्रतिमुद्र दृश्यते मुद्रसंक्रान्ति न चोपलभ्यते । न च तत्र न चैव शाश्वतो एव संस्कारानुच्छेदशाश्वताः

mudrātpratimudra dṛśyate mudrasaṃkrānti na copalabhyate / na ca tatra na caiva śāśvato eva saṃskārānucchedaśāśvatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्षुश्च प्रतीत्य रूपतः चक्षुविज्ञानमिहोपजायते । न च चक्षुषि रूप निश्रित रूपसंक्रान्ति न चैव चक्षुषि

cakṣuśca pratītya rūpataḥ cakṣuvijñānamihopajāyate / na ca cakṣuṣi rūpa niśrita rūpasaṃkrānti na caiva cakṣuṣi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैरात्म्यशुभाश्च धर्मिमे पुनरात्मेति शुभाश्च कल्पिताः । विपरीतमसद्विकल्पितं चक्षुविज्ञान ततोपजायते

nairātmyaśubhāśca dharmime punarātmeti śubhāśca kalpitāḥ / viparītamasadvikalpitaṃ cakṣuvijñāna tatopajāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विज्ञाननिरोधसंभवं विज्ञानोत्पादव्ययं विपश्यति । अकहिं च गतं अनागतं शून्य मायोपम योगि पश्यति

vijñānanirodhasaṃbhavaṃ vijñānotpādavyayaṃ vipaśyati / akahiṃ ca gataṃ anāgataṃ śūnya māyopama yogi paśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरणिं यथ चोत्तरारणिं हस्तव्यायाम त्रयेभि संगति । इति प्रत्ययतो ऽग्नि जायते जातु कृतार्थु लघु निरुध्यते

araṇiṃ yatha cottarāraṇiṃ hastavyāyāma trayebhi saṃgati / iti pratyayato 'gni jāyate jātu kṛtārthu laghu nirudhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पण्डितु कश्चि मार्गते कुतयं आगतु कुत्र याति वा । विदिशो दिशि सर्वि मार्गतो नागति नास्य गतिश्च लभ्यते

atha paṇḍitu kaści mārgate kutayaṃ āgatu kutra yāti vā / vidiśo diśi sarvi mārgato nāgati nāsya gatiśca labhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्कन्धधात्वायतनानि धातवः तृष्ण अविद्या इति कर्मप्रत्यया । सामग्रि तु सत्त्वसूचना स च परमार्थतु नोपलभ्यते

skandhadhātvāyatanāni dhātavaḥ tṛṣṇa avidyā iti karmapratyayā / sāmagri tu sattvasūcanā sa ca paramārthatu nopalabhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्ठोष्ठ प्रतीत्य तालुकं जिह्वापरिवर्ति अक्षरा । न च कण्ठगता न तालुके अक्षरैकैक तु नोपलभ्यते

kaṇṭhoṣṭha pratītya tālukaṃ jihvāparivarti akṣarā / na ca kaṇṭhagatā na tāluke akṣaraikaika tu nopalabhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सामग्रि प्रतीत्यतश्च सा वाचमनबुद्धिवशेन निश्चरी । मन वाच अदृश्यरूपिणी बाह्यतो ऽभ्यन्तर नोपलभ्यते

sāmagri pratītyataśca sā vācamanabuddhivaśena niścarī / mana vāca adṛśyarūpiṇī bāhyato 'bhyantara nopalabhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पादव्ययं विपश्यतो वाच रुतघोषस्वरस्य पण्डितः । क्षणिकां वशिकां तदा दृशी सर्वा वाच प्रतिश्रुतकोपमाम्

utpādavyayaṃ vipaśyato vāca rutaghoṣasvarasya paṇḍitaḥ / kṣaṇikāṃ vaśikāṃ tadā dṛśī sarvā vāca pratiśrutakopamām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथ तन्त्रि प्रतीत्य दारू च हस्तव्यायाम त्रयेभि संगति । तुणवीणसुघोषकादिभिः शब्दो निश्चरते तदुद्भवः

yatha tantri pratītya dārū ca hastavyāyāma trayebhi saṃgati / tuṇavīṇasughoṣakādibhiḥ śabdo niścarate tadudbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विदिशो दिशि सर्वि मार्गतः शब्दगमनागमनं न लभ्यते

vidiśo diśi sarvi mārgataḥ śabdagamanāgamanaṃ na labhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथ हेतुभि प्रत्ययेभि च सर्वसंस्कारगतं प्रवर्तते । योगी पुन भूतदशनात् शून्य संस्कार निरीह पश्यति

tatha hetubhi pratyayebhi ca sarvasaṃskāragataṃ pravartate / yogī puna bhūtadaśanāt śūnya saṃskāra nirīha paśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्कन्धायतनानि धातवः शून्य अध्यात्मिक शून्य बाह्यकाः । सत्त्वात्मविविक्तमनालया धर्माकाशस्वभावलक्षणाः

skandhāyatanāni dhātavaḥ śūnya adhyātmika śūnya bāhyakāḥ / sattvātmaviviktamanālayā dharmākāśasvabhāvalakṣaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इय ईदृश धर्मलक्षणा बुद्ध दीपंकर दर्शने त्वया । अनुबुद्ध स्वयं यथात्मना तथ बोधेहि सदेवमानुषां

iya īdṛśa dharmalakṣaṇā buddha dīpaṃkara darśane tvayā / anubuddha svayaṃ yathātmanā tatha bodhehi sadevamānuṣāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपरीतअभूतकल्पितैः रागदोषैः परिदह्यते जगत् । कृपमेघसमाम्बुशीतलां मुञ्च धाराममृतस्य नायका

viparītaabhūtakalpitaiḥ rāgadoṣaiḥ paridahyate jagat / kṛpameghasamāmbuśītalāṃ muñca dhārāmamṛtasya nāyakā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वयि यस्य कृतेन पण्डिता दत्तु दानं बहुकल्पकोटिषु । संप्राप्य हि बोधिमुत्तमां आर्यधनसंग्रह करिष्य प्राणिनाम्

tvayi yasya kṛtena paṇḍitā dattu dānaṃ bahukalpakoṭiṣu / saṃprāpya hi bodhimuttamāṃ āryadhanasaṃgraha kariṣya prāṇinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.