तां पूर्वचरीमनुस्मरा नार्य धनहीन दरिद्र दुःखिताम् । मा उपेक्षहि सत्त्वसारथे आर्यधनसंग्रहि तेषु कुर्वहि
tāṃ pūrvacarīmanusmarā nārya dhanahīna daridra duḥkhitām / mā upekṣahi sattvasārathe āryadhanasaṃgrahi teṣu kurvahi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वयि शील सदा सुरक्षितं पिथनार्थाय अपायभूमिनाम् । स्वर्गामृतद्वारमुत्तमां दर्शयिष्ये बहुसत्त्वकोटिनाम्
tvayi śīla sadā surakṣitaṃ pithanārthāya apāyabhūminām / svargāmṛtadvāramuttamāṃ darśayiṣye bahusattvakoṭinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां पूर्वचरीमनुस्मरा बद्ध्वा द्वार निरयाय भूमिनाम् । स्वर्गामृतद्वार मुञ्चही ऋद्ध्यहि शीलवतो विचिन्तितम्
tāṃ pūrvacarīmanusmarā baddhvā dvāra nirayāya bhūminām / svargāmṛtadvāra muñcahī ṛddhyahi śīlavato vicintitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वयि क्षान्ति सदा सुरक्षिता प्रतिघक्रोधशमार्थ देहिनाम् । भावार्णव सत्त्व तारिया स्थापयिष्ये शिवि क्षेमि निर्ज्वले
tvayi kṣānti sadā surakṣitā pratighakrodhaśamārtha dehinām / bhāvārṇava sattva tāriyā sthāpayiṣye śivi kṣemi nirjvale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां पूर्वचरीमनुस्मरा वैरव्यापादविहिंसआकुलाम् । मा उपेक्ष विहिंसचारिणः क्षान्तिभूमीय स्थपे इमं जगत्
tāṃ pūrvacarīmanusmarā vairavyāpādavihiṃsaākulām / mā upekṣa vihiṃsacāriṇaḥ kṣāntibhūmīya sthape imaṃ jagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वयि वीर्य यदर्थ सेवितं धर्मनावं समुदानयित्वना । उत्तार्य जगद्भवार्णवात् थपयिष्ये शिवि क्षेमि निर्ज्वले
tvayi vīrya yadartha sevitaṃ dharmanāvaṃ samudānayitvanā / uttārya jagadbhavārṇavāt thapayiṣye śivi kṣemi nirjvale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां पूर्वचरीमनुस्मरा चतुरोघैरिव मुह्यते जगत् ॥ लघु वीर्यबलं पराक्रमा सत्त्व संतारयही अनायकां
tāṃ pūrvacarīmanusmarā caturoghairiva muhyate jagat // laghu vīryabalaṃ parākramā sattva saṃtārayahī anāyakāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वय ध्यानकिलेशध्येषणा भाविता यस्य कृतेन सूरता । भ्रान्तेन्द्रिय प्राकृतेन्द्रियां क्वपि चित्तार्यपथे स्थपेष्यहम्
tvaya dhyānakileśadhyeṣaṇā bhāvitā yasya kṛtena sūratā / bhrāntendriya prākṛtendriyāṃ kvapi cittāryapathe sthapeṣyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां पूर्वचरीमनुस्मरा क्लेशजालैरिहमाकुलं जगत् । मा उपेक्षहि क्लेशुपद्रुतां ध्यानैकाग्रि स्थपेहिमां प्रजाम्
tāṃ pūrvacarīmanusmarā kleśajālairihamākulaṃ jagat / mā upekṣahi kleśupadrutāṃ dhyānaikāgri sthapehimāṃ prajām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वयि प्रज्ञ पुरा सुभाविता मोहविद्यान्धतमोवृते जगे । बहुधर्मशताभिलोकने दास्ये चक्षुषि तत्त्वदर्शनम्
tvayi prajña purā subhāvitā mohavidyāndhatamovṛte jage / bahudharmaśatābhilokane dāsye cakṣuṣi tattvadarśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां पूर्वचरीमनुस्मरा मोहविद्यान्धतमोवृते जगे । ददही वरप्रज्ञ सुप्रभा धर्मचक्षुं विमलं निरञ्जनम्
tāṃ pūrvacarīmanusmarā mohavidyāndhatamovṛte jage / dadahī varaprajña suprabhā dharmacakṣuṃ vimalaṃ nirañjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इयमीदृश गाथ निश्चरी तूर्यसंगीतिरवातु नारिणाम् । यं श्रुत्व मिद्धं विवर्जिया चित्तु प्रेषेति वराग्रबोधये
iyamīdṛśa gātha niścarī tūryasaṃgītiravātu nāriṇām / yaṃ śrutva middhaṃ vivarjiyā cittu preṣeti varāgrabodhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति ॥ इति हि भिक्षवो ऽन्तःपुरमध्यगतो बोधिसत्त्वो ऽविरहितो ऽभूद्धर्मश्रवणेन, अविरहितो ऽभूद्धर्ममनसिकारेण । तकस्माद्धेतोः? तथा हि भिक्षवो बोधिसत्त्वो दीर्घरात्रं सगौरवो ऽभूत् । धर्मेषु धर्मभाणकेषु चाध्याशयेन धर्मार्थिको धर्मकामो धर्मरतिरतो ऽभूत् । धर्मपर्येष्ट्यतृप्तो यथाश्रुतधर्मसंप्रकाशकः, अनुत्तरो महाधर्मदानपतिः, निरामिषधर्मदेशको धर्मदानेनामत्सरः, आचार्यमुष्टिविगतो धर्मानुधर्मप्रतिपन्नो धर्मप्रतिपत्तिशूरः, धर्मलयनो धर्मत्राणो धर्मशरणो धर्मप्रतिशरणो धर्मपरायणः धर्मनिध्याप्तिः क्षान्तिनिर्यातः प्रज्ञापारमिताचरित उपायकौशल्यगतिं गतः ॥ तत्र भिक्षवो बोधिसत्त्वो महोपायकौशल्यविक्रीडितेन सर्वान्तःपुरस्य यथाधिमुक्त्या ईर्यापथमुपदर्श्य, पौर्विकाणां च बोधिसत्त्वानां लोकविषयसमतिक्रान्तानां लोकानुवर्तनक्रियाधर्मतामनुवर्त्य, दीर्घरात्रं सुविदितकामदोषः सत्त्वपरिपाकवशादकामात्कामोपभोगं संदर्श्य, अपरिमितकुशलमूलोपचयपुण्यसंभारबलविशेषणासदृशीं लोकाधिपतेयतां संदर्श्य, देवमनुष्यातिक्रान्तं सारोदारविविधविचित्ररूपशब्दगन्धरसस्पर्शपरमरतिरमणीयं कामरतिरसौख्यमुपदर्श्य, सर्वकामरतिस्वविषयेष्वपर्यन्तत्वात् स्वचित्तवशवर्तितां संदर्श्य, पूर्वप्रणिधानबलसहायकुशलमूलोपचितान् सत्त्वान् समानसंवासतया परिपाच्य, सर्वलोकसंक्लेशमलासंक्लिष्टचित्ततयान्तःपुरमध्यगतो यथाभिनिमन्त्रितस्य सत्त्वधातोः परिपाककालमवेक्षमाणो भूयस्या मात्रया बोधिसत्त्वस्तस्मिन् समये पूर्वप्रतिज्ञामनुस्मरति स्म, बुद्धधर्मांश्चामुखीकरोति स्म, प्रणिधानबलं चाभिनिर्हरति स्म । सत्त्वेषु च महाकरुणामवक्रामति स्म । सत्त्वप्रमोक्षं च चिन्तयति स्म । सर्वसंपदो विपत्तिपर्यवसाना इति प्रत्यवेक्षते स्म । अनेकोपद्रवभयबहुलं च संसारमुपपरीक्षते (वैद्य १३१) स्म । मारकलिपाशांश्च संछिनत्ति स्म । संसारप्रबन्धाच्चात्मानमुच्चारयति स्म । निर्वाणे च चित्तं संप्रेषयति स्म ॥ तत्र भिक्षवो बोधिसत्त्वः पूर्वान्तत एव सुविदितसंसारदोषः संस्कृतेनाध्याशयेनानर्थिकः सर्वोपादानपरिग्रहैरनर्थिको बुद्धधर्मनिर्वाणाभिमुखः संसारपराङ्मुखस्तथागतगोचराभिरतः मारविषयगोचरासंसृष्टः आदीप्तभवदोषदर्शी त्रैधातुकान्निःशरणाभिप्रायः संसारदोषादीनवनिःसरणकुशलः प्रव्रज्याभिलाषी निष्क्रमणाभिप्रायो विवेकनिम्नो विवेकप्रवणो विवेकप्राग्भारः आरण्यप्रारण्याभिमुखः प्रविवेकप्रशमाभिकाङ्क्षी आत्मपरहितप्रतिपन्नः अनुत्तरप्रतिपत्तिशूरो लोकस्यार्थकामो हितकामः सुखकामो योगक्षेमकामो लोकानुकम्पको हितैषी मैत्रीविहारी महाकारुणिकः संग्रहवस्तुकुशलः सततसमितमपरिखिन्नमानसः सत्त्वपरिपाकविनयकुशलः सर्वसत्त्वेष्वेकपुत्रकप्रेमानुगतमनसिकारः सर्ववस्तुनिरपेक्षपरित्यागी दानसंविभागरतः प्रयुक्तत्यागः प्रयतपाणिः त्यागशूरो यष्टयज्ञः सुसमृद्धपुण्यः सुसंगृहीतपुण्यः परिष्कारविगतमलामात्सर्यसुनिगृहीतचित्तो ऽनुत्तरो महादानपतिर्दत्त्वा च विपाकाप्रतिकाङ्क्षी प्रदानशूरः इच्छामहेच्छालोभद्वेषमदमानमोहमात्सर्यप्रमुखसर्वारिक्लेशगणप्रत्यर्थिकनिग्रहायाभ्युत्थितः सर्वज्ञताचित्तोत्पादप्रबन्धाच्चलितः महात्यागचित्तसंनाहसुसंनद्धः लोकानुकम्पको हितैषीव वर्मितकवचितवीर्यः सत्त्वप्रमोक्षालम्बनमहाकरुणाबलविक्रमपराक्रमः अवैवर्तिकसर्वसत्त्वसमचित्तत्यागप्रहरणो यथाभिप्रायसत्त्वाशयसंतोषणो बोधिभाजनीभूतः कालाक्षुण्णधर्मवेधी बोधिपरिणामप्रणिधिः अनवनामितध्वजस्त्रिमण्डलपरिशोधनदानपरित्यागी ज्ञानवरवज्रदृढप्रहरणः सुनिगृहीतक्लेशप्रत्यर्थिकः शीलगुणचारित्रप्रतिपन्नः स्वारक्षितकायवाङ्भनस्कर्मान्तो ऽणुमात्रावद्यभयदर्शी सुपरिशुद्धशीलः अमलविमलनिर्मलचित्तः सर्वदुरुक्तदुरागतवचनपथाक्रोशपरिभाषणकुत्सनताडनतर्जनवधबन्धनावरोधनपरिक्लेशालुडितचित्तो ऽक्षुभितचित्तः क्षान्तिसौरभ्यसंपन्नः अक्षतो ऽनुपहतो ऽव्यापन्नचित्तः सर्वसत्त्वहितार्थायोत्तप्तवीर्यारम्भी दृढसमादानसर्वकुशलमूलधर्मसमुदानयनाप्रत्युदावर्त्यस्मृतिमान् सुसंप्रज्ञासुसमाहितो ऽविक्षिप्तचित्तो ध्यानैकाग्रमनसिकारो धर्मप्रविचयकुशलो लब्धालोको विगततमोन्धकारः अनित्यदुःखात्माशुभाकारपरिभावितचेताः स्मृत्युपस्थानसम्यक्प्रहाणऋद्धिपादेन्द्रियबलबोध्यङ्गमार्गार्य सत्यसर्वबोधिपक्षधर्मसुपरिकर्मकृतमनसिकारः शमथविपश्यनासुपर्यवदातबुद्धिः प्रतीत्यसमुत्पादसत्यदर्शी सत्यानुबोधादपरप्रत्ययस्त्रिविमोक्षसुखविक्रीडितो मायामरीचिस्वप्नोदकचन्द्रप्रतिश्रुत्काप्रतिभासोपमसर्वधर्मनयावतीर्णः ॥ इति हि भिक्षवो बोधिसत्त्वस्यैवं भवति प्रतिकृतिः - एवं धर्मविहारी एवं गुणमाहात्म्यविहारी एवं सत्त्वार्थाभियुक्तविहारी अभूत् । भूयस्या मात्रया आभिर्दशदिग्बुद्धाधिष्ठानतूर्यसंगीतिविनिःसृताभिर्गाथाभिः संचोदितः स तस्यां वेलायां पूर्वेषां च बोधिसत्त्वानां चरमभवोपगतानामन्तःपुरपरिपाचितानि (वैद्य १३२) चत्वारि धर्ममुखान्यामुखीकरोति स्म । कतमानि चत्वारि? यदिदं दानं प्रियवचनमर्थक्रियां समानार्थतां च । चतुःसंग्रहवस्तुप्रयोगनिर्हारविशुद्धिं च नाम धर्ममुखमामुखीकरोति स्म । त्रिरत्नवंशसाधारणाभिप्रायो विप्रणाशसर्वज्ञताचित्तप्रणिधानबलाधानावैवर्त्यविषयं च नाम धर्ममुखमामुखीकरोति स्म । सर्वसत्त्वापरित्यागाध्याशयमहाकरुणावतारतां च नाम धर्ममुखमामुखीकरोति स्म । सर्वबोधिपक्षधर्मपदे प्रभेदार्थाभिनिश्चयज्ञानसंसारबलविशेषसमुदानयमहाव्यूहं च नाम धर्ममुखमामुखीकरोति स्म । इमानि चत्वारि धर्ममुखान्यामुखीकृत्य बोधिसत्त्वः सर्वस्यान्तःपुरस्य परिपाचनार्थं तस्यां वेलायां तथारूपमृद्ध्यभिसंस्कारमभिसंस्करोति स्म, यथारूपेण ऋद्ध्यभिसंस्कारेणाभिसंस्कृतेन तेभ्यः संगीतिरुतेभ्यो बोधिसत्त्वानुभावेनेमान्येवंरूपाणि धर्ममुखशतसहस्राणि निश्चरन्ति स्म । तद्यथा - उदारछन्देन च आशयेन अध्याशयेना करुणाय प्राणिषु । उत्पद्यते चित्तु वराग्रबोधये शब्दे च रूपस्तुरियेभि निश्चरी
iti // iti hi bhikṣavo 'ntaḥpuramadhyagato bodhisattvo 'virahito 'bhūddharmaśravaṇena, avirahito 'bhūddharmamanasikāreṇa / takasmāddhetoḥ? tathā hi bhikṣavo bodhisattvo dīrgharātraṃ sagauravo 'bhūt / dharmeṣu dharmabhāṇakeṣu cādhyāśayena dharmārthiko dharmakāmo dharmaratirato 'bhūt / dharmaparyeṣṭyatṛpto yathāśrutadharmasaṃprakāśakaḥ, anuttaro mahādharmadānapatiḥ, nirāmiṣadharmadeśako dharmadānenāmatsaraḥ, ācāryamuṣṭivigato dharmānudharmapratipanno dharmapratipattiśūraḥ, dharmalayano dharmatrāṇo dharmaśaraṇo dharmapratiśaraṇo dharmaparāyaṇaḥ dharmanidhyāptiḥ kṣāntiniryātaḥ prajñāpāramitācarita upāyakauśalyagatiṃ gataḥ // tatra bhikṣavo bodhisattvo mahopāyakauśalyavikrīḍitena sarvāntaḥpurasya yathādhimuktyā īryāpathamupadarśya, paurvikāṇāṃ ca bodhisattvānāṃ lokaviṣayasamatikrāntānāṃ lokānuvartanakriyādharmatāmanuvartya, dīrgharātraṃ suviditakāmadoṣaḥ sattvaparipākavaśādakāmātkāmopabhogaṃ saṃdarśya, aparimitakuśalamūlopacayapuṇyasaṃbhārabalaviśeṣaṇāsadṛśīṃ lokādhipateyatāṃ saṃdarśya, devamanuṣyātikrāntaṃ sārodāravividhavicitrarūpaśabdagandharasasparśaparamaratiramaṇīyaṃ kāmaratirasaukhyamupadarśya, sarvakāmaratisvaviṣayeṣvaparyantatvāt svacittavaśavartitāṃ saṃdarśya, pūrvapraṇidhānabalasahāyakuśalamūlopacitān sattvān samānasaṃvāsatayā paripācya, sarvalokasaṃkleśamalāsaṃkliṣṭacittatayāntaḥpuramadhyagato yathābhinimantritasya sattvadhātoḥ paripākakālamavekṣamāṇo bhūyasyā mātrayā bodhisattvastasmin samaye pūrvapratijñāmanusmarati sma, buddhadharmāṃścāmukhīkaroti sma, praṇidhānabalaṃ cābhinirharati sma / sattveṣu ca mahākaruṇāmavakrāmati sma / sattvapramokṣaṃ ca cintayati sma / sarvasaṃpado vipattiparyavasānā iti pratyavekṣate sma / anekopadravabhayabahulaṃ ca saṃsāramupaparīkṣate (Vaidya 131) sma / mārakalipāśāṃśca saṃchinatti sma / saṃsāraprabandhāccātmānamuccārayati sma / nirvāṇe ca cittaṃ saṃpreṣayati sma // tatra bhikṣavo bodhisattvaḥ pūrvāntata eva suviditasaṃsāradoṣaḥ saṃskṛtenādhyāśayenānarthikaḥ sarvopādānaparigrahairanarthiko buddhadharmanirvāṇābhimukhaḥ saṃsāraparāṅmukhastathāgatagocarābhirataḥ māraviṣayagocarāsaṃsṛṣṭaḥ ādīptabhavadoṣadarśī traidhātukānniḥśaraṇābhiprāyaḥ saṃsāradoṣādīnavaniḥsaraṇakuśalaḥ pravrajyābhilāṣī niṣkramaṇābhiprāyo vivekanimno vivekapravaṇo vivekaprāgbhāraḥ āraṇyaprāraṇyābhimukhaḥ pravivekapraśamābhikāṅkṣī ātmaparahitapratipannaḥ anuttarapratipattiśūro lokasyārthakāmo hitakāmaḥ sukhakāmo yogakṣemakāmo lokānukampako hitaiṣī maitrīvihārī mahākāruṇikaḥ saṃgrahavastukuśalaḥ satatasamitamaparikhinnamānasaḥ sattvaparipākavinayakuśalaḥ sarvasattveṣvekaputrakapremānugatamanasikāraḥ sarvavastunirapekṣaparityāgī dānasaṃvibhāgarataḥ prayuktatyāgaḥ prayatapāṇiḥ tyāgaśūro yaṣṭayajñaḥ susamṛddhapuṇyaḥ susaṃgṛhītapuṇyaḥ pariṣkāravigatamalāmātsaryasunigṛhītacitto 'nuttaro mahādānapatirdattvā ca vipākāpratikāṅkṣī pradānaśūraḥ icchāmahecchālobhadveṣamadamānamohamātsaryapramukhasarvārikleśagaṇapratyarthikanigrahāyābhyutthitaḥ sarvajñatācittotpādaprabandhāccalitaḥ mahātyāgacittasaṃnāhasusaṃnaddhaḥ lokānukampako hitaiṣīva varmitakavacitavīryaḥ sattvapramokṣālambanamahākaruṇābalavikramaparākramaḥ avaivartikasarvasattvasamacittatyāgapraharaṇo yathābhiprāyasattvāśayasaṃtoṣaṇo bodhibhājanībhūtaḥ kālākṣuṇṇadharmavedhī bodhipariṇāmapraṇidhiḥ anavanāmitadhvajastrimaṇḍalapariśodhanadānaparityāgī jñānavaravajradṛḍhapraharaṇaḥ sunigṛhītakleśapratyarthikaḥ śīlaguṇacāritrapratipannaḥ svārakṣitakāyavāṅbhanaskarmānto 'ṇumātrāvadyabhayadarśī supariśuddhaśīlaḥ amalavimalanirmalacittaḥ sarvaduruktadurāgatavacanapathākrośaparibhāṣaṇakutsanatāḍanatarjanavadhabandhanāvarodhanaparikleśāluḍitacitto 'kṣubhitacittaḥ kṣāntisaurabhyasaṃpannaḥ akṣato 'nupahato 'vyāpannacittaḥ sarvasattvahitārthāyottaptavīryārambhī dṛḍhasamādānasarvakuśalamūladharmasamudānayanāpratyudāvartyasmṛtimān susaṃprajñāsusamāhito 'vikṣiptacitto dhyānaikāgramanasikāro dharmapravicayakuśalo labdhāloko vigatatamondhakāraḥ anityaduḥkhātmāśubhākāraparibhāvitacetāḥ smṛtyupasthānasamyakprahāṇaṛddhipādendriyabalabodhyaṅgamārgārya satyasarvabodhipakṣadharmasuparikarmakṛtamanasikāraḥ śamathavipaśyanāsuparyavadātabuddhiḥ pratītyasamutpādasatyadarśī satyānubodhādaparapratyayastrivimokṣasukhavikrīḍito māyāmarīcisvapnodakacandrapratiśrutkāpratibhāsopamasarvadharmanayāvatīrṇaḥ // iti hi bhikṣavo bodhisattvasyaivaṃ bhavati pratikṛtiḥ - evaṃ dharmavihārī evaṃ guṇamāhātmyavihārī evaṃ sattvārthābhiyuktavihārī abhūt / bhūyasyā mātrayā ābhirdaśadigbuddhādhiṣṭhānatūryasaṃgītiviniḥsṛtābhirgāthābhiḥ saṃcoditaḥ sa tasyāṃ velāyāṃ pūrveṣāṃ ca bodhisattvānāṃ caramabhavopagatānāmantaḥpuraparipācitāni (Vaidya 132) catvāri dharmamukhānyāmukhīkaroti sma / katamāni catvāri? yadidaṃ dānaṃ priyavacanamarthakriyāṃ samānārthatāṃ ca / catuḥsaṃgrahavastuprayoganirhāraviśuddhiṃ ca nāma dharmamukhamāmukhīkaroti sma / triratnavaṃśasādhāraṇābhiprāyo vipraṇāśasarvajñatācittapraṇidhānabalādhānāvaivartyaviṣayaṃ ca nāma dharmamukhamāmukhīkaroti sma / sarvasattvāparityāgādhyāśayamahākaruṇāvatāratāṃ ca nāma dharmamukhamāmukhīkaroti sma / sarvabodhipakṣadharmapade prabhedārthābhiniścayajñānasaṃsārabalaviśeṣasamudānayamahāvyūhaṃ ca nāma dharmamukhamāmukhīkaroti sma / imāni catvāri dharmamukhānyāmukhīkṛtya bodhisattvaḥ sarvasyāntaḥpurasya paripācanārthaṃ tasyāṃ velāyāṃ tathārūpamṛddhyabhisaṃskāramabhisaṃskaroti sma, yathārūpeṇa ṛddhyabhisaṃskāreṇābhisaṃskṛtena tebhyaḥ saṃgītirutebhyo bodhisattvānubhāvenemānyevaṃrūpāṇi dharmamukhaśatasahasrāṇi niścaranti sma / tadyathā - udārachandena ca āśayena adhyāśayenā karuṇāya prāṇiṣu / utpadyate cittu varāgrabodhaye śabde ca rūpasturiyebhi niścarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रद्धा प्रसादो अधिमुक्ति गौरवं निर्मानता ओनमना गुरूणाम् । परिपृच्छना किंकुशलंगवेषणा अनुस्मृतीभावनु शब्द निश्चरी
śraddhā prasādo adhimukti gauravaṃ nirmānatā onamanā gurūṇām / paripṛcchanā kiṃkuśalaṃgaveṣaṇā anusmṛtībhāvanu śabda niścarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दाने दभे संयमशीलशब्दः क्षान्तीय शब्दस्तथ वीर्यशब्दः । ध्यानाभिनिर्हारसमाधिशब्दः प्रज्ञा उपायस्य च शब्द निश्चरी
dāne dabhe saṃyamaśīlaśabdaḥ kṣāntīya śabdastatha vīryaśabdaḥ / dhyānābhinirhārasamādhiśabdaḥ prajñā upāyasya ca śabda niścarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैत्राय शब्दः करुणाय शब्दो मुदिताउपेक्षाय अभिज्ञशब्दः । चतुसंग्रहावस्तुविनिश्चयेन सत्त्वान परिपाचनशब्द निश्चरी
maitrāya śabdaḥ karuṇāya śabdo muditāupekṣāya abhijñaśabdaḥ / catusaṃgrahāvastuviniścayena sattvāna paripācanaśabda niścarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मृतेरुपस्थानप्रभेदशब्दः सम्यक्प्रहाणास्तथ ऋद्धिपादा । पञ्चेद्रिया पञ्चबलप्रभेदा बोध्यङ्गशब्दस्तुरियेभि निश्चरी
smṛterupasthānaprabhedaśabdaḥ samyakprahāṇāstatha ṛddhipādā / pañcedriyā pañcabalaprabhedā bodhyaṅgaśabdasturiyebhi niścarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टाङ्गिको मार्गबलप्रभेदः शमथस्य शब्दो ऽथ विपश्यनायाः । अनित्यदुःखार्तिअनात्मशब्दः अशुभार्तिशब्दो तुरियेभि निश्चरी
aṣṭāṅgiko mārgabalaprabhedaḥ śamathasya śabdo 'tha vipaśyanāyāḥ / anityaduḥkhārtianātmaśabdaḥ aśubhārtiśabdo turiyebhi niścarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विरागशब्दश्च विवेकशब्दः क्षयज्ञानशब्दो अनुत्पादशब्दः । अनिरोधशब्दश्च अनालयं च निर्वाणशब्दस्तुरियेभि निश्चरी
virāgaśabdaśca vivekaśabdaḥ kṣayajñānaśabdo anutpādaśabdaḥ / anirodhaśabdaśca anālayaṃ ca nirvāṇaśabdasturiyebhi niścarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इम एवरूपास्तुरियेभि शब्दाः संबोधिशब्दश्चनुभाव निश्चरी । यं श्रुत्व सर्वा प्रमदा नु शिक्षिता वराग्रसत्त्वे प्रणिधेन्ति बोधये
ima evarūpāsturiyebhi śabdāḥ saṃbodhiśabdaścanubhāva niścarī / yaṃ śrutva sarvā pramadā nu śikṣitā varāgrasattve praṇidhenti bodhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति हि भिक्षवो अन्तःपुरमध्यगतेन बोधिसत्त्वेन तानि चतुरशीतिस्त्रीसहस्राणि परिपाचितान्यभूवन् अनुत्तरायां सम्यक्संबोधौ बहूनि च देवताशतसहस्राणि ये तत्र संप्राप्ता अभूवन् ॥ तथा अभिनिष्क्रमणकाले तस्मिन् समये बोधिसत्त्वस्य ह्रीदेवो नाम तुषितकायिको देवपुत्रो ऽनुत्तरायाः सम्यक्संबोधेः स रात्रौ प्रशान्तायां द्वात्रिंशता देवपुत्रसहस्रैः परिवृतः पुरस्कृतो येन बोधिसत्त्वस्योपस्थानप्रासादस्तेनोपसंक्रामत् । उपसंक्रम्य गगनतलगत एव बोधिसत्त्वं गाथाभिरध्यभाषत - च्युति दर्शिता अतियशा जन्म च संदर्शितं पुरुषसिंह । अन्तःपुरं विदर्शितु कृतानुवृत्तिस्त्वया लोके
iti hi bhikṣavo antaḥpuramadhyagatena bodhisattvena tāni caturaśītistrīsahasrāṇi paripācitānyabhūvan anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau bahūni ca devatāśatasahasrāṇi ye tatra saṃprāptā abhūvan // tathā abhiniṣkramaṇakāle tasmin samaye bodhisattvasya hrīdevo nāma tuṣitakāyiko devaputro 'nuttarāyāḥ samyaksaṃbodheḥ sa rātrau praśāntāyāṃ dvātriṃśatā devaputrasahasraiḥ parivṛtaḥ puraskṛto yena bodhisattvasyopasthānaprāsādastenopasaṃkrāmat / upasaṃkramya gaganatalagata eva bodhisattvaṃ gāthābhiradhyabhāṣata - cyuti darśitā atiyaśā janma ca saṃdarśitaṃ puruṣasiṃha / antaḥpuraṃ vidarśitu kṛtānuvṛttistvayā loke
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिपाचिता ति बहवो देव मनुज लोकि धर्ममनुप्राप्य । अयमद्य कालसमयो निष्क्रम्ये मति विचिन्तेहि
paripācitā ti bahavo deva manuja loki dharmamanuprāpya / ayamadya kālasamayo niṣkramye mati vicintehi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न हि बद्ध मोचयाती न चान्धपुरुषेन दर्शियति मार्गः । मुक्तस्तु मोचयाती सचक्षुषा दर्शयति मार्गः
na hi baddha mocayātī na cāndhapuruṣena darśiyati mārgaḥ / muktastu mocayātī sacakṣuṣā darśayati mārgaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये सत्त्व कामदासा गृहे धने पुत्रभार्यपरिश्रद्धाः । ते तुभ्य शिष्यमाणा नैष्क्रम्यमतौ स्पृहां कुर्युः
ye sattva kāmadāsā gṛhe dhane putrabhāryapariśraddhāḥ / te tubhya śiṣyamāṇā naiṣkramyamatau spṛhāṃ kuryuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऐश्वर्य कामक्रीडा चतुद्वीपा सप्त रत्न विजहित्वा । निष्क्रान्त त्वां विदित्वा स्पृहयेत्सनरामरो लोकः
aiśvarya kāmakrīḍā catudvīpā sapta ratna vijahitvā / niṣkrānta tvāṃ viditvā spṛhayetsanarāmaro lokaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं चापि ध्यानसौख्यैर्विहरसि धर्मैर्न चासि कामरतः । अथ पुन चिरप्रसुप्तां बोधय मरुमानुषशतानि
kiṃ cāpi dhyānasaukhyairviharasi dharmairna cāsi kāmarataḥ / atha puna ciraprasuptāṃ bodhaya marumānuṣaśatāni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिपतित यौवनमिदं गिरिनदि यथ चञ्चलप्रचलवेगा । गतयौवनस्य भवतो नैष्क्रम्यमतिर्न शोभेते
atipatita yauvanamidaṃ girinadi yatha cañcalapracalavegā / gatayauvanasya bhavato naiṣkramyamatirna śobhete
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्साधु तरुणरूपे प्रथमे वरयावने ऽभिनिष्क्रम्य । उत्तारय प्रतिज्ञां कुरुष्व चार्थं सुरगणानाम्
tatsādhu taruṇarūpe prathame varayāvane 'bhiniṣkramya / uttāraya pratijñāṃ kuruṣva cārthaṃ suragaṇānām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च कामगुणरतीभिस्तृप्तिर्लवणोदधेर्यथाम्भोभिः । ते तृप्त येष प्रज्ञा आर्या लोकोत्तरा विरजा
na ca kāmaguṇaratībhistṛptirlavaṇodadheryathāmbhobhiḥ / te tṛpta yeṣa prajñā āryā lokottarā virajā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वमिह प्रियो मनापो राज्ञः शुद्धोदनस्य राष्ट्रस्य । शतपत्रसदृशवदना नैष्क्रम्यमतिं विचिन्तेहि
tvamiha priyo manāpo rājñaḥ śuddhodanasya rāṣṭrasya / śatapatrasadṛśavadanā naiṣkramyamatiṃ vicintehi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदीप्त क्लेशतापैरनिःशरणैर्गाढबन्धनैर्बद्धां । शीघ्रं प्रमोक्षमार्गे स्थापय शान्ते असमवीरा
ādīpta kleśatāpairaniḥśaraṇairgāḍhabandhanairbaddhāṃ / śīghraṃ pramokṣamārge sthāpaya śānte asamavīrā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं वैद्य धातुकुशलश्चिरातुरां सत्त्वरोगसंस्पृष्टां । भैषज्यधर्मयोगैर्निर्वाणसुखे स्थपय शीघ्रम्
tvaṃ vaidya dhātukuśalaścirāturāṃ sattvarogasaṃspṛṣṭāṃ / bhaiṣajyadharmayogairnirvāṇasukhe sthapaya śīghram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्धातमा अनयना मोहाकुलदृष्टिजालबद्धाः । प्रज्ञाप्रदीपचक्षुः शोधय शीघ्रं नरमरूणाम्
andhātamā anayanā mohākuladṛṣṭijālabaddhāḥ / prajñāpradīpacakṣuḥ śodhaya śīghraṃ naramarūṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुदीक्षन्ते बहवो देवासुरनागयक्षगन्धर्वाः । द्रक्ष्याम बोधिप्राप्तं निरुत्तरं धर्म श्रोष्यामः
samudīkṣante bahavo devāsuranāgayakṣagandharvāḥ / drakṣyāma bodhiprāptaṃ niruttaraṃ dharma śroṣyāmaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रक्ष्यति च भुजगराजो भवनं अवभासितं तव शिरीये । करियति अनन्तपूजा पूरेहि व्रताशयस्तस्य
drakṣyati ca bhujagarājo bhavanaṃ avabhāsitaṃ tava śirīye / kariyati anantapūjā pūrehi vratāśayastasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चत्वारि लोकपालाः ससैन्यकास्ते तव प्रदीक्षन्ते । दास्याम चतुरि पात्रां बोधिध्वजि पूर्णमनसस्य
catvāri lokapālāḥ sasainyakāste tava pradīkṣante / dāsyāma caturi pātrāṃ bodhidhvaji pūrṇamanasasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्म प्रशान्तचारी उदीक्षते मैत्रवाक्वरुणलाभी । अध्योषिष्ये नरेन्द्रं वर्तेन्ति निरुत्तरं चक्रम्
brahma praśāntacārī udīkṣate maitravākvaruṇalābhī / adhyoṣiṣye narendraṃ vartenti niruttaraṃ cakram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोधिपरिपाचिकापि च देवत अभिवुस्त बोधिमण्डेस्मिं । उत्पत्स्ये ऽयं सत्य ति द्रक्ष्याम्यभिबुध्यतो बोधिम्
bodhiparipācikāpi ca devata abhivusta bodhimaṇḍesmiṃ / utpatsye 'yaṃ satya ti drakṣyāmyabhibudhyato bodhim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यं हि बोधिसत्त्वा अन्तःपुरिये क्रिया विदर्शेन्ति । पूर्वंगमो भव त्वं मा भेष्यसि पश्चिमस्तेषाम्
satyaṃ hi bodhisattvā antaḥpuriye kriyā vidarśenti / pūrvaṃgamo bhava tvaṃ mā bheṣyasi paścimasteṣām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मञ्जुरुत मञ्जुघोषा स्मराहि दीपंकरस्य व्याकरणम् । भूतं तथा अवितथा जिनघोषरुतं उदीरेहि
mañjuruta mañjughoṣā smarāhi dīpaṃkarasya vyākaraṇam / bhūtaṃ tathā avitathā jinaghoṣarutaṃ udīrehi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.