Library·Liṅga Purāṇa·1·1.107
ऋषय ऊचुः पुरोपमन्युना सूत गाणपत्यं महेश्वरात् । क्षीरार्णवः कथं लब्धो वक्तुमर्हसि सांप्रतम्
ṛṣaya ūcuḥ puropamanyunā sūta gāṇapatyaṃ maheśvarāt / kṣīrārṇavaḥ kathaṃ labdho vaktumarhasi sāṃpratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच एवं कालीम् उपालभ्य गते देवे त्रियंबके । उपमन्युः समभ्यर्च्य तपसा लब्धवान्फलम्
sūta uvāca evaṃ kālīm upālabhya gate deve triyaṃbake / upamanyuḥ samabhyarcya tapasā labdhavānphalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपमन्युरिति ख्यातो मुनिश् च द्विजसत्तमाः । कुमार इव तेजस्वी क्रीडमानो यदृच्छया
upamanyuriti khyāto muniś ca dvijasattamāḥ / kumāra iva tejasvī krīḍamāno yadṛcchayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचित् क्षीरम् अल्पं च पीतवान् मातुलाश्रमे । ईर्ष्यया मातुलसुतो ह्य् अपिबत् क्षीरम् उत्तमम्
kadācit kṣīram alpaṃ ca pītavān mātulāśrame / īrṣyayā mātulasuto hy apibat kṣīram uttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीत्वा स्थितं यथाकामं दृष्ट्वा प्रोवाच मातरम् । मातर्मातर्महाभागे मम देहि तपस्विनि
pītvā sthitaṃ yathākāmaṃ dṛṣṭvā provāca mātaram / mātarmātarmahābhāge mama dehi tapasvini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गव्यं क्षीरम् अतिस्वादु नाल्पमुष्णं नमाम्यहम् । सूत उवाच उपलालितैवं पुत्रेण पुत्रम् आलिङ्ग्य सादरम्
gavyaṃ kṣīram atisvādu nālpamuṣṇaṃ namāmyaham / sūta uvāca upalālitaivaṃ putreṇa putram āliṅgya sādaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःखिता विललापार्ता स्मृत्वा नैर्धन्यमात्मनः । स्मृत्वा स्मृत्वा पुनः क्षीरम् उपमन्युरपि द्विजाः । देहि देहीति तामाह रोदमानो महाद्युतिः
duḥkhitā vilalāpārtā smṛtvā nairdhanyamātmanaḥ / smṛtvā smṛtvā punaḥ kṣīram upamanyurapi dvijāḥ / dehi dehīti tāmāha rodamāno mahādyutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उञ्छवृत्त्यार्जितान् बीजान् स्वयं पिष्ट्वा च सा तदा । बीजपिष्टं तदालोड्य तोयेन कलभाषिणी
uñchavṛttyārjitān bījān svayaṃ piṣṭvā ca sā tadā / bījapiṣṭaṃ tadāloḍya toyena kalabhāṣiṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऐह्येहि मम पुत्रेति सामपूर्वं ततः सुतम् । आलिङ्ग्यादाय दुःखार्ता प्रददौ कृत्रिमं पयः
aihyehi mama putreti sāmapūrvaṃ tataḥ sutam / āliṅgyādāya duḥkhārtā pradadau kṛtrimaṃ payaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीत्वा च कृत्रिमं क्षीरं मात्रा दत्तं द्विजोत्तमाः । नैतत्क्षीरमिति प्राह मातरं चातिविह्वलः
pītvā ca kṛtrimaṃ kṣīraṃ mātrā dattaṃ dvijottamāḥ / naitatkṣīramiti prāha mātaraṃ cātivihvalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःखिता सा तदा प्राह सम्प्रेक्ष्याघ्राय मूर्धनि । संमार्ज्य नेत्रे पुत्रस्य कराभ्यां कमलायते
duḥkhitā sā tadā prāha samprekṣyāghrāya mūrdhani / saṃmārjya netre putrasya karābhyāṃ kamalāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तटिनी रत्नपूर्णास्ते स्वर्गपातालगोचराः । भाग्यहीना न पश्यन्ति भक्तिहीनाश् च ये शिवे
taṭinī ratnapūrṇāste svargapātālagocarāḥ / bhāgyahīnā na paśyanti bhaktihīnāś ca ye śive
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्यं स्वर्गं च मोक्षं च भोजनं क्षीरसंभवम् । न लभन्ते प्रियाण्येषां नो तुष्यति सदा भवः
rājyaṃ svargaṃ ca mokṣaṃ ca bhojanaṃ kṣīrasaṃbhavam / na labhante priyāṇyeṣāṃ no tuṣyati sadā bhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवप्रसादजं सर्वं नान्यदेवप्रसादजम् । अन्यदेवेषु निरता दुःखार्ता विभ्रमन्ति च
bhavaprasādajaṃ sarvaṃ nānyadevaprasādajam / anyadeveṣu niratā duḥkhārtā vibhramanti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरं तत्र कुतो ऽस्माकं महादेवो न पूजितः । पूर्वजन्मनि यद्दत्तं शिवमुद्यम्य वै सुत
kṣīraṃ tatra kuto 'smākaṃ mahādevo na pūjitaḥ / pūrvajanmani yaddattaṃ śivamudyamya vai suta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदेव लभ्यं नान्यत्तु विष्णुमुद्यम्य वा प्रभुम् । निशम्य वचनं मातुर् उपमन्युर्महाद्युतिः
tadeva labhyaṃ nānyattu viṣṇumudyamya vā prabhum / niśamya vacanaṃ mātur upamanyurmahādyutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालो ऽपि मातरं प्राह प्रणिपत्य तपस्विनीम् । त्यज शोकं महाभागे महादेवो ऽस्ति चेत्क्वचित्
bālo 'pi mātaraṃ prāha praṇipatya tapasvinīm / tyaja śokaṃ mahābhāge mahādevo 'sti cetkvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिराद्वा ह्यचिराद्वापि क्षीरोदं साधयाम्यहम् । सूत उवाच तां प्रणम्यैवमुक्त्वा स तपः कर्तुं प्रचक्रमे
cirādvā hyacirādvāpi kṣīrodaṃ sādhayāmyaham / sūta uvāca tāṃ praṇamyaivamuktvā sa tapaḥ kartuṃ pracakrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमाह माता सुशुभं कुर्विति सुतरां सुतम् । अनुज्ञातस्तया तत्र तपस्तेपे सुदुस्तरम्
tamāha mātā suśubhaṃ kurviti sutarāṃ sutam / anujñātastayā tatra tapastepe sudustaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिमवत्पर्वतं प्राप्य वायुभक्षः समाहितः । तपसा तस्य विप्रस्य विधूपितमभूज्जगत्
himavatparvataṃ prāpya vāyubhakṣaḥ samāhitaḥ / tapasā tasya viprasya vidhūpitamabhūjjagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणम्याहुस्तु तत्सर्वे हरये देवसत्तमाः । श्रुत्वा तेषां तदा वाक्यं भगवान्पुरुषोत्तमः
praṇamyāhustu tatsarve haraye devasattamāḥ / śrutvā teṣāṃ tadā vākyaṃ bhagavānpuruṣottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमिदं त्विति संचिन्त्य ज्ञात्वा तत्कारणं च सः । जगाम मन्दरं तूर्णं महेश्वरदिदृक्षया
kimidaṃ tviti saṃcintya jñātvā tatkāraṇaṃ ca saḥ / jagāma mandaraṃ tūrṇaṃ maheśvaradidṛkṣayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा देवं प्रणम्यैवं प्रोवाचेदं कृताञ्जलिः । भगवन् ब्राह्मणः कश्चिद् उपमन्युरितिश्रुतः
dṛṣṭvā devaṃ praṇamyaivaṃ provācedaṃ kṛtāñjaliḥ / bhagavan brāhmaṇaḥ kaścid upamanyuritiśrutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरार्थमदहत्सर्वं तपसा तं निवारय । एतस्मिन्नन्तरे देवः पिनाकी परमेश्वरः । शक्ररूपं समास्थाय गन्तुं चक्रे मतिं तदा
kṣīrārthamadahatsarvaṃ tapasā taṃ nivāraya / etasminnantare devaḥ pinākī parameśvaraḥ / śakrarūpaṃ samāsthāya gantuṃ cakre matiṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ जगाम मुनेस्तु तपोवनं गजवरेण सितेन सदाशिवः । सह सुरासुरसिद्धमहोरगैर् अमरराजतनुं स्वयमास्थितः
atha jagāma munestu tapovanaṃ gajavareṇa sitena sadāśivaḥ / saha surāsurasiddhamahoragair amararājatanuṃ svayamāsthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहैव चारुह्य तदा द्विपं तं प्रगृह्य वालव्यजनं विवस्वान् ।* वामेन शच्या सहितं सुरेन्द्रं करेण चान्येन सितातपत्रम् ॥ लिप् १,१०७।२६ ॥* रराज भगवान् सोमः शक्ररूपी सदाशिवः । सितातपत्रेण यथा चन्द्रबिंबेन मन्दरः
sahaiva cāruhya tadā dvipaṃ taṃ pragṛhya vālavyajanaṃ vivasvān /* vāmena śacyā sahitaṃ surendraṃ kareṇa cānyena sitātapatram // LiP 1,107.26 //* rarāja bhagavān somaḥ śakrarūpī sadāśivaḥ / sitātapatreṇa yathā candrabiṃbena mandaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आस्थायैवं हि शक्रस्य स्वरूपं परमेश्वरः । जगामानुग्रहं कर्तुम् उपमन्योस् तदाश्रमम्
āsthāyaivaṃ hi śakrasya svarūpaṃ parameśvaraḥ / jagāmānugrahaṃ kartum upamanyos tadāśramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वा परमेशानं शक्ररूपधरं शिवम् । प्रणम्य शिरसा प्राह मुनिर्मुनिवराः स्वयम्
taṃ dṛṣṭvā parameśānaṃ śakrarūpadharaṃ śivam / praṇamya śirasā prāha munirmunivarāḥ svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पावितश्चाश्रमश्चायं मम देवेश्वरः स्वयम् । प्राप्तः शक्रो जगन्नाथो भगवान्भानुना प्रभुः
pāvitaścāśramaścāyaṃ mama deveśvaraḥ svayam / prāptaḥ śakro jagannātho bhagavānbhānunā prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्त्वा स्थितं वीक्ष्य कृताञ्जलिपुटं द्विजम् । प्राह गंभीरया वाचा शक्ररूपधरो हरः
evamuktvā sthitaṃ vīkṣya kṛtāñjalipuṭaṃ dvijam / prāha gaṃbhīrayā vācā śakrarūpadharo haraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुष्टो ऽस्मि ते वरं ब्रूहि तपसानेन सुव्रत । ददामि चेप्सितान् सर्वान् धौम्याग्रज महामते
tuṣṭo 'smi te varaṃ brūhi tapasānena suvrata / dadāmi cepsitān sarvān dhaumyāgraja mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्तस्तदा तेन शक्रेण मुनिसत्तमः । वरयामि शिवे भक्तिम् इत्युवाच कृताञ्जलिः
evamuktastadā tena śakreṇa munisattamaḥ / varayāmi śive bhaktim ityuvāca kṛtāñjaliḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो निशम्य वचनं मुनेः कुपितवत्प्रभुः । प्राह सव्यग्रमीशानः शक्ररूपधरः स्वयम्
tato niśamya vacanaṃ muneḥ kupitavatprabhuḥ / prāha savyagramīśānaḥ śakrarūpadharaḥ svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मां न जानासि देवर्षे देवराजानमीश्वरम् । त्रैलोक्याधिपतिं शक्रं सर्वदेवनमस्कृतम्
māṃ na jānāsi devarṣe devarājānamīśvaram / trailokyādhipatiṃ śakraṃ sarvadevanamaskṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्भक्तो भव विप्रर्षे मामेवार्चय सर्वदा । ददामि सर्वं भद्रं ते त्यज रुद्रं च निर्गुणम्
madbhakto bhava viprarṣe māmevārcaya sarvadā / dadāmi sarvaṃ bhadraṃ te tyaja rudraṃ ca nirguṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः शक्रस्य वचनं श्रुत्वा श्रोत्रविदारणम् । उपमन्युरिदं प्राह जपन् पञ्चाक्षरं शुभम्
tataḥ śakrasya vacanaṃ śrutvā śrotravidāraṇam / upamanyuridaṃ prāha japan pañcākṣaraṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्ये शक्रस्य रूपेण नूनम् अत्रागतः स्वयम् । कर्तुं दैत्याधमः कश्चिद् धर्मविघ्नं च नान्यथा
manye śakrasya rūpeṇa nūnam atrāgataḥ svayam / kartuṃ daityādhamaḥ kaścid dharmavighnaṃ ca nānyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वयैव कथितं सर्वं भवनिन्दारतेन वै । प्रसंगाद्देवदेवस्य निर्गुणत्वं महात्मनः
tvayaiva kathitaṃ sarvaṃ bhavanindāratena vai / prasaṃgāddevadevasya nirguṇatvaṃ mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहुनात्र किमुक्तेन मयाद्यानुमितं महत् । भवान्तरकृतं पापं श्रुता निन्दा भवस्य तु
bahunātra kimuktena mayādyānumitaṃ mahat / bhavāntarakṛtaṃ pāpaṃ śrutā nindā bhavasya tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा निन्दां भवस्याथ तत्क्षणादेव संत्यजेत् । स्वदेहं तं निहत्याशु शिवलोकं स गच्छति
śrutvā nindāṃ bhavasyātha tatkṣaṇādeva saṃtyajet / svadehaṃ taṃ nihatyāśu śivalokaṃ sa gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो वाचोत्पाटयेज्जिह्वां शिवनिन्दारतस्य तु । त्रिः सप्तकुलमुद्धृत्य शिवलोकं स गच्छति
yo vācotpāṭayejjihvāṃ śivanindāratasya tu / triḥ saptakulamuddhṛtya śivalokaṃ sa gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आस्तां तावन्ममेच्छायाः क्षीरं प्रति सुराधमम् । निहत्य त्वां शिवास्त्रेण त्यजाम्येतत्कलेवरम्
āstāṃ tāvanmamecchāyāḥ kṣīraṃ prati surādhamam / nihatya tvāṃ śivāstreṇa tyajāmyetatkalevaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा मात्रा तु कथितं तथ्यमेव न संशयः । पूर्वजन्मनि चास्माभिर् अपूजित इति प्रभुः
purā mātrā tu kathitaṃ tathyameva na saṃśayaḥ / pūrvajanmani cāsmābhir apūjita iti prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्त्वा तु तं देवम् उपमन्युरभीतवत् । शक्रं चक्रे मतिं हन्तुम् अथर्वास्त्रेण मन्त्रवित्
evamuktvā tu taṃ devam upamanyurabhītavat / śakraṃ cakre matiṃ hantum atharvāstreṇa mantravit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भस्माधारान्महातेजा भस्ममुष्टिं प्रगृह्य च । अथर्वास्त्रं ततस्तस्मै ससर्ज च ननाद च
bhasmādhārānmahātejā bhasmamuṣṭiṃ pragṛhya ca / atharvāstraṃ tatastasmai sasarja ca nanāda ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दग्धुं स्वदेहम् आग्नेयीं ध्यात्वा वै धारणां तदा । अतिष्ठच्च महातेजाः शुष्केन्धनमिवाव्ययः
dagdhuṃ svadeham āgneyīṃ dhyātvā vai dhāraṇāṃ tadā / atiṣṭhacca mahātejāḥ śuṣkendhanamivāvyayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं व्यवसिते विप्रे भगवान्भगनेत्रहा । वारयामास सौम्येन धारणां तस्य योगिनः
evaṃ vyavasite vipre bhagavānbhaganetrahā / vārayāmāsa saumyena dhāraṇāṃ tasya yoginaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथर्वास्त्रं तदा तस्य संहृतं चन्द्रकेण तु । कालाग्निसदृशं चेदं नियोगान्नन्दिनस् तथा
atharvāstraṃ tadā tasya saṃhṛtaṃ candrakeṇa tu / kālāgnisadṛśaṃ cedaṃ niyogānnandinas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वरूपमेव भगवान् आस्थाय परमेश्वरः । दर्शयामास विप्राय बालेन्दुकृतशेखरम्
svarūpameva bhagavān āsthāya parameśvaraḥ / darśayāmāsa viprāya bālendukṛtaśekharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<स्छ्लरफ़्फ़ेन्लन्द्> क्षीरधारासहस्रं च क्षीरोदार्णवमेव च । दध्यादेरर्णवं चैव घृतोदार्णवमेव च
<Schlaraffenland> kṣīradhārāsahasraṃ ca kṣīrodārṇavameva ca / dadhyāderarṇavaṃ caiva ghṛtodārṇavameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलार्णवं च बालस्य भक्ष्यभोज्यार्णवं तथा । अपूपगिरयश्चैव तथातिष्ठन् समन्ततः
phalārṇavaṃ ca bālasya bhakṣyabhojyārṇavaṃ tathā / apūpagirayaścaiva tathātiṣṭhan samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपमन्युमुवाच सस्मितो भगवान्बन्धुजनैः समावृतम् । गिरिजाम् अवलोक्य सस्मितां सघृणं प्रेक्ष्यतु तं तदा घृणी
upamanyumuvāca sasmito bhagavānbandhujanaiḥ samāvṛtam / girijām avalokya sasmitāṃ saghṛṇaṃ prekṣyatu taṃ tadā ghṛṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुङ्क्ष्व भोगान्यथाकामं बान्धवैः पश्य वत्स मे ।* उपमन्यो महाभाग तवांबैषा हि पार्वती ॥ लिप् १,१०७।५४ ॥* मया पुत्रीकृतो ऽस्यद्य दत्तः क्षीरोदधिस् तथा । मधुनश्चार्णवश्चैव दध्नश्चार्णव एव च
bhuṅkṣva bhogānyathākāmaṃ bāndhavaiḥ paśya vatsa me /* upamanyo mahābhāga tavāṃbaiṣā hi pārvatī // LiP 1,107.54 //* mayā putrīkṛto 'syadya dattaḥ kṣīrodadhis tathā / madhunaścārṇavaścaiva dadhnaścārṇava eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आज्योदनार्णवश्चैव फललेह्यार्णवस् तथा । अपूपगिरयश्चैव भक्ष्यभोज्यार्णवः पुनः
ājyodanārṇavaścaiva phalalehyārṇavas tathā / apūpagirayaścaiva bhakṣyabhojyārṇavaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिता तव महादेवः पिता वै जगतां मुने । माता तव महाभागा जगन्माता न संशयः
pitā tava mahādevaḥ pitā vai jagatāṃ mune / mātā tava mahābhāgā jaganmātā na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमरत्वं मया दत्तं गाणपत्यं च शाश्वतम् । वरान्वरय दास्यामि नात्र कार्या विचारणा
amaratvaṃ mayā dattaṃ gāṇapatyaṃ ca śāśvatam / varānvaraya dāsyāmi nātra kāryā vicāraṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्त्वा महादेवः कराभ्यामुपगृह्य तम् । आघ्राय मूर्धनि विभुर् ददौ देव्यास्तदा भवः
evamuktvā mahādevaḥ karābhyāmupagṛhya tam / āghrāya mūrdhani vibhur dadau devyāstadā bhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवी तनयमालोक्य ददौ तस्मै गिरीन्द्रजा । योगैश्वर्यं तदा तुष्टा ब्रह्मविद्यां द्विजोत्तमाः
devī tanayamālokya dadau tasmai girīndrajā / yogaiśvaryaṃ tadā tuṣṭā brahmavidyāṃ dvijottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽपि लब्ध्वा वरं तस्याः कुमारत्वं च सर्वदा । तुष्टाव च महादेवं हर्षगद्गदया गिरा
so 'pi labdhvā varaṃ tasyāḥ kumāratvaṃ ca sarvadā / tuṣṭāva ca mahādevaṃ harṣagadgadayā girā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरयामास च तदा वरेण्यं विरजेक्षणम् । कृताञ्जलिपुटो भूत्वा प्रणिपत्य पुनः पुनः
varayāmāsa ca tadā vareṇyaṃ virajekṣaṇam / kṛtāñjalipuṭo bhūtvā praṇipatya punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसीद देवदेवेश त्वयि चाव्यभिचारिणी । श्रद्धा चैव महादेव सान्निध्यं चैव सर्वदा
prasīda devadeveśa tvayi cāvyabhicāriṇī / śraddhā caiva mahādeva sānnidhyaṃ caiva sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्तस्तदा तेन प्रहसन्निव शङ्करः । दत्त्वेप्सितं हि विप्राय तत्रैवान्तरधीयत
evamuktastadā tena prahasanniva śaṅkaraḥ / dattvepsitaṃ hi viprāya tatraivāntaradhīyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.