ऋषय ऊचुः समासाद् विस्तराच्चैव सर्गः प्रोक्तस्त्वया शुभः । कथं पशुपतिश्चासीत् पुरं दग्धुं महेश्वरः
ṛṣaya ūcuḥ samāsād vistarāccaiva sargaḥ proktastvayā śubhaḥ / kathaṃ paśupatiścāsīt puraṃ dagdhuṃ maheśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं च पशवश्चासन् देवाः सब्रह्मकाः प्रभोः । मयस्य तपसा पूर्वं सुदुर्गं निर्मितं पुरम्
kathaṃ ca paśavaścāsan devāḥ sabrahmakāḥ prabhoḥ / mayasya tapasā pūrvaṃ sudurgaṃ nirmitaṃ puram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हैमं च राजतं दिव्यम् अयस्मयम् अनुत्तमम् । सुदुर्गं देवदेवेन दग्धमित्येव नः श्रुतम्
haimaṃ ca rājataṃ divyam ayasmayam anuttamam / sudurgaṃ devadevena dagdhamityeva naḥ śrutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं ददाह भगवान् भगनेत्रनिपातनः । एकेनेषुनिपातेन दिव्येनापि तदा कथम्
kathaṃ dadāha bhagavān bhaganetranipātanaḥ / ekeneṣunipātena divyenāpi tadā katham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुनोत्पादितैर्भूतैर् न दग्धं तत्पुरत्रयम् । पुरस्य संभवः सर्वो वरलाभः पुरा श्रुतः
viṣṇunotpāditairbhūtair na dagdhaṃ tatpuratrayam / purasya saṃbhavaḥ sarvo varalābhaḥ purā śrutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदानीं दहनं सर्वं वक्तुमर्हसि सुव्रत । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा सूतः पौराणिकोत्तमः
idānīṃ dahanaṃ sarvaṃ vaktumarhasi suvrata / teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā sūtaḥ paurāṇikottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा श्रुतं तथा प्राह व्यासाद् विश्वार्थसूचकात् । सूत उवाच त्रैलोक्यस्यास्य शापाद्धि मनोवाक्कायसंभवात्
yathā śrutaṃ tathā prāha vyāsād viśvārthasūcakāt / sūta uvāca trailokyasyāsya śāpāddhi manovākkāyasaṃbhavāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निहते तारके दैत्ये तारपुत्रे सबान्धवे । स्कन्देन वा प्रयत्नेन तस्य पुत्रा महाबलाः
nihate tārake daitye tāraputre sabāndhave / skandena vā prayatnena tasya putrā mahābalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्युन्माली तारकाक्षः कमलाक्षश् च वीर्यवान् । तपस्तेपुर्महात्मानो महाबलपराक्रमाः
vidyunmālī tārakākṣaḥ kamalākṣaś ca vīryavān / tapastepurmahātmāno mahābalaparākramāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तप उग्रं समास्थाय नियमे परमे स्थिताः । तपसा कर्शयामासुर् देहान् स्वान्दानवोत्तमाः
tapa ugraṃ samāsthāya niyame parame sthitāḥ / tapasā karśayāmāsur dehān svāndānavottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां पितामहः प्रीतो वरदः प्रददौ वरम् । दैत्या ऊचुः अवध्यत्वं च सर्वेषां सर्वभूतेषु सर्वदा
teṣāṃ pitāmahaḥ prīto varadaḥ pradadau varam / daityā ūcuḥ avadhyatvaṃ ca sarveṣāṃ sarvabhūteṣu sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहिता वरयामासुः सर्वलोकपितामहम् । तान् अब्रवीत् तदा देवो लोकानां प्रभुर् अव्ययः
sahitā varayāmāsuḥ sarvalokapitāmaham / tān abravīt tadā devo lokānāṃ prabhur avyayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्ति सर्वामरत्वं वै निवर्तध्वम् अतो ऽसुराः । अन्यं वरं वृणीध्वं वै यादृशं सम्प्ररोचते
nāsti sarvāmaratvaṃ vai nivartadhvam ato 'surāḥ / anyaṃ varaṃ vṛṇīdhvaṃ vai yādṛśaṃ samprarocate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्ते सहिता दैत्याः सम्प्रधार्य परस्परम् । ब्रह्माणमब्रुवन्दैत्याः प्रणिपत्य जगद्गुरुम्
tataste sahitā daityāḥ sampradhārya parasparam / brahmāṇamabruvandaityāḥ praṇipatya jagadgurum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वयं पुराणि त्रीण्येव समास्थाय महीमिमाम् । विचरिष्याम लोकेश त्वत्प्रसादाज्जगद्गुरो
vayaṃ purāṇi trīṇyeva samāsthāya mahīmimām / vicariṣyāma lokeśa tvatprasādājjagadguro
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा वर्षसहस्रेषु समेष्यामः परस्परम् । एकीभावं गमिष्यन्ति पुराण्येतानि चानघ
tathā varṣasahasreṣu sameṣyāmaḥ parasparam / ekībhāvaṃ gamiṣyanti purāṇyetāni cānagha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समागतानि चैतानि यो हन्याद्भगवंस्तदा । एकेनैवेषुणा देवः स नो मृत्युर्भविष्यति
samāgatāni caitāni yo hanyādbhagavaṃstadā / ekenaiveṣuṇā devaḥ sa no mṛtyurbhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमस्त्विति तान्देवः प्रत्युक्त्वा प्राविशद्दिवम् । ततो मयः स्वतपसा चक्रे वीरः पुराण्यथ
evamastviti tāndevaḥ pratyuktvā prāviśaddivam / tato mayaḥ svatapasā cakre vīraḥ purāṇyatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काञ्चनं दिवि तत्रासीद् अन्तरिक्षे च राजतम् । आयसं चाभवद् भूमौ पुरं तेषां महात्मनाम्
kāñcanaṃ divi tatrāsīd antarikṣe ca rājatam / āyasaṃ cābhavad bhūmau puraṃ teṣāṃ mahātmanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकैकं योजनशतं विस्तारायामतः समम् । काञ्चनं तारकाक्षस्य कमलाक्षस्य राजतम्
ekaikaṃ yojanaśataṃ vistārāyāmataḥ samam / kāñcanaṃ tārakākṣasya kamalākṣasya rājatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्युन्मालेश्चायसं वै त्रिविधं दुर्गमुत्तमम् । मयश् च बलवांस्तत्र दैत्यदानवपूजितः
vidyunmāleścāyasaṃ vai trividhaṃ durgamuttamam / mayaś ca balavāṃstatra daityadānavapūjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हैरण्ये राजते चैव कृष्णायसमये तथा । आलयं चात्मनः कृत्वा तत्रास्ते बलवांस्तदा
hairaṇye rājate caiva kṛṣṇāyasamaye tathā / ālayaṃ cātmanaḥ kṛtvā tatrāste balavāṃstadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं बभूवुर्दैत्यानाम् अतिदुर्गाणि सुव्रताः । पुराणि त्रीणि विप्रेन्द्रास् त्रैलोक्यमिव चापरम्
evaṃ babhūvurdaityānām atidurgāṇi suvratāḥ / purāṇi trīṇi viprendrās trailokyamiva cāparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरत्रये तदा जाते सर्वे दैत्या जगत्त्रये । पुरत्रयं प्रविश्यैव बभूवुस्ते बलाधिकाः
puratraye tadā jāte sarve daityā jagattraye / puratrayaṃ praviśyaiva babhūvuste balādhikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्पद्रुमसमाकीर्णं गजवाजिसमाकुलम् । नानाप्रसादसंकीर्णं मणिजालैः समावृतम्
kalpadrumasamākīrṇaṃ gajavājisamākulam / nānāprasādasaṃkīrṇaṃ maṇijālaiḥ samāvṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूर्यमण्डलसंकाशैर् विमानैर्विश्वतोमुखैः । पद्मरागमयैः शुभ्रैः शोभितं चन्द्रसंनिभैः
sūryamaṇḍalasaṃkāśair vimānairviśvatomukhaiḥ / padmarāgamayaiḥ śubhraiḥ śobhitaṃ candrasaṃnibhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रासादैर्गोपुरैर्दिव्यैः कैलासशिखरोपमैः । शोभितं त्रिपुरं तेषां पृथक्पृथगनुत्तमैः
prāsādairgopurairdivyaiḥ kailāsaśikharopamaiḥ / śobhitaṃ tripuraṃ teṣāṃ pṛthakpṛthaganuttamaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यस्त्रीभिः सुसम्पूर्णं गन्धर्वैः सिद्धचारणैः । रुद्रालयैः प्रतिगृहं साग्निहोत्रैर् द्विजोत्तमाः
divyastrībhiḥ susampūrṇaṃ gandharvaiḥ siddhacāraṇaiḥ / rudrālayaiḥ pratigṛhaṃ sāgnihotrair dvijottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वापीकूपतडागैश् च दीर्घिकाभिस्तु सर्वतः । मत्तमातङ्गयूथैश् च तुरङ्गैश् च सुशोभनैः
vāpīkūpataḍāgaiś ca dīrghikābhistu sarvataḥ / mattamātaṅgayūthaiś ca turaṅgaiś ca suśobhanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रथैश् च विविधाकारैर् विचित्रैर्विश्वतोमुखैः । सभाप्रपादिभिश् चैव क्रीडास्थानैः पृथक् पृथक्
rathaiś ca vividhākārair vicitrairviśvatomukhaiḥ / sabhāprapādibhiś caiva krīḍāsthānaiḥ pṛthak pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदाध्ययनशालाभिर् विविधाभिः समन्ततः । अधृष्यं मनसाप्यन्यैर् मयस्यैव च मायया
vedādhyayanaśālābhir vividhābhiḥ samantataḥ / adhṛṣyaṃ manasāpyanyair mayasyaiva ca māyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<पिएत्य् ओफ़् त्रिपुरऽस् इन्हबितन्त्स्> पतिव्रताभिः सर्वत्र सेवितं मुनिपुङ्गवाः । कृत्वापि सुमहत् पापम् अपापैः शङ्करार्चनात्
<piety of Tripura's inhabitants> pativratābhiḥ sarvatra sevitaṃ munipuṅgavāḥ / kṛtvāpi sumahat pāpam apāpaiḥ śaṅkarārcanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैत्येश्वरैर्महाभागैः सदारैः ससुतैर्द्विजाः । श्रौतस्मार्तार्थधर्मज्ञैस् तद्धर्मनिरतैः सदा
daityeśvarairmahābhāgaiḥ sadāraiḥ sasutairdvijāḥ / śrautasmārtārthadharmajñais taddharmanirataiḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महादेवेतरं त्यक्त्वा देवं तस्यार्चने स्थितैः । व्यूढोरस्कैर् वृषस्कन्धैः सर्वायुधधरैः सदा
mahādevetaraṃ tyaktvā devaṃ tasyārcane sthitaiḥ / vyūḍhoraskair vṛṣaskandhaiḥ sarvāyudhadharaiḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वदा क्षुधितैश्चैव दावाग्निसदृशेक्षणैः । प्रशान्तैः कुपितैश्चैव कुब्जैर् वामनकैस् तथा
sarvadā kṣudhitaiścaiva dāvāgnisadṛśekṣaṇaiḥ / praśāntaiḥ kupitaiścaiva kubjair vāmanakais tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीलोत्पलदलप्रख्यैर् नीलकुञ्चितमूर्धजैः । नीलाद्रिमेरुसंकाशैर् नीरदोपमनिःस्वनैः । मयेन रक्षितैः सर्वैः शिक्षितैर्युद्धलालसैः
nīlotpaladalaprakhyair nīlakuñcitamūrdhajaiḥ / nīlādrimerusaṃkāśair nīradopamaniḥsvanaiḥ / mayena rakṣitaiḥ sarvaiḥ śikṣitairyuddhalālasaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ समररतैः सदा समन्ताच् छिवपदपूजनया सुलब्धवीर्यैः । रविमरुदमरेन्द्रसंनिकाशैः सुरमथनैः सुदृढैः सुसेवितं तत्
atha samararataiḥ sadā samantāc chivapadapūjanayā sulabdhavīryaiḥ / ravimarudamarendrasaṃnikāśaiḥ suramathanaiḥ sudṛḍhaiḥ susevitaṃ tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेन्द्रा देवा द्विजश्रेष्ठा द्रुमा दावाग्निना यथा । पुरत्रयाग्निना दग्धा ह्य् अभवन् दैत्यवैभवात्
sendrā devā dvijaśreṣṭhā drumā dāvāgninā yathā / puratrayāgninā dagdhā hy abhavan daityavaibhavāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैवं ते तदा दग्धा देवा देवेश्वरं हरिम् । अभिवन्द्य तदा प्राहुस् तमप्रतिमवर्चसम्
athaivaṃ te tadā dagdhā devā deveśvaraṃ harim / abhivandya tadā prāhus tamapratimavarcasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽपि नारायणः श्रीमान् चिन्तयामास चेतसा । किं कार्यं देवकार्येषु भगवानिति स प्रभुः
so 'pi nārāyaṇaḥ śrīmān cintayāmāsa cetasā / kiṃ kāryaṃ devakāryeṣu bhagavāniti sa prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा सस्मार वै यज्ञं यज्ञमूर्तिर्जनार्दनः । यज्वा यज्ञभुगीशानो यज्वनां फलदः प्रभुः
tadā sasmāra vai yajñaṃ yajñamūrtirjanārdanaḥ / yajvā yajñabhugīśāno yajvanāṃ phaladaḥ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो यज्ञः स्मृतस्तेन देवकार्यार्थसिद्धये । देवं ते पुरुषं चैव प्रणेमुस्तुष्टुवुस्तदा
tato yajñaḥ smṛtastena devakāryārthasiddhaye / devaṃ te puruṣaṃ caiva praṇemustuṣṭuvustadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवानपि तं दृष्ट्वा यज्ञं प्राह सनातनम् । सनातनस्तदा सेन्द्रान् देवान् आलोक्य चाच्युतः
bhagavānapi taṃ dṛṣṭvā yajñaṃ prāha sanātanam / sanātanastadā sendrān devān ālokya cācyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीविष्णुरुवाच अनेनोपसदा देवा यजध्वं परमेश्वरम् । पुरत्रयविनाशाय जगत्त्रयविभूतये
śrīviṣṇuruvāca anenopasadā devā yajadhvaṃ parameśvaram / puratrayavināśāya jagattrayavibhūtaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच अथ तस्य वचः श्रुत्वा देवदेवस्य धीमतः । सिंहनादं महत्कृत्वा यज्ञेशं तुष्टुवुः सुराः
sūta uvāca atha tasya vacaḥ śrutvā devadevasya dhīmataḥ / siṃhanādaṃ mahatkṛtvā yajñeśaṃ tuṣṭuvuḥ surāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः संचिन्त्य भगवान् स्वयमेव जनार्दनः । पुनः प्राह स सर्वांस्तांस् त्रिदशांस्त्रिदशेश्वरः
tataḥ saṃcintya bhagavān svayameva janārdanaḥ / punaḥ prāha sa sarvāṃstāṃs tridaśāṃstridaśeśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हत्वा दग्ध्वा च भूतानि भुक्त्वा चान्यायतो ऽपि वा । यजेद्यदि महादेवम् अपापो नात्र संशयः
hatvā dagdhvā ca bhūtāni bhuktvā cānyāyato 'pi vā / yajedyadi mahādevam apāpo nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपापा नैव हन्तव्याः पापा एव न संशयः । हन्तव्याः सर्वयत्नेन कथं वध्याः सुरोत्तमाः
apāpā naiva hantavyāḥ pāpā eva na saṃśayaḥ / hantavyāḥ sarvayatnena kathaṃ vadhyāḥ surottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असुरा दुर्मदाः पापा अपि देवैर्महाबलैः । तस्मान्न वध्या रुद्रस्य प्रभावात् परमेष्ठिनः
asurā durmadāḥ pāpā api devairmahābalaiḥ / tasmānna vadhyā rudrasya prabhāvāt parameṣṭhinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
को ऽहं ब्रह्माथवा देवा दैत्या देवारिसूदनाः । मुनयश् च महात्मानः प्रसादेन विना प्रभोः
ko 'haṃ brahmāthavā devā daityā devārisūdanāḥ / munayaś ca mahātmānaḥ prasādena vinā prabhoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः सप्तविंशको नित्यः परात्परतरः प्रभुः । विश्वामरेश्वरो वन्द्यो विश्वाधारो महेश्वरः
yaḥ saptaviṃśako nityaḥ parātparataraḥ prabhuḥ / viśvāmareśvaro vandyo viśvādhāro maheśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एव सर्वदेवेशः सर्वेषामपि शङ्करः । लीलया देवदैत्येन्द्र- विभागमकरोद्धरः
sa eva sarvadeveśaḥ sarveṣāmapi śaṅkaraḥ / līlayā devadaityendra- vibhāgamakaroddharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यांशम् एकं सम्पूज्य देवा देवत्वम् आगताः । ब्रह्मा ब्रह्मत्वम् आपन्नो ह्य् अहं विष्णुत्वमेव च
tasyāṃśam ekaṃ sampūjya devā devatvam āgatāḥ / brahmā brahmatvam āpanno hy ahaṃ viṣṇutvameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् अपूज्य जगत्यस्मिन् कः पुमान् सिद्धिमिच्छति । तस्मात्तेनैव हन्तव्या लिङ्गार्चनविधेर् बलात्
tam apūjya jagatyasmin kaḥ pumān siddhimicchati / tasmāttenaiva hantavyā liṅgārcanavidher balāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मनिष्ठाश् च ते सर्वे श्रौतस्मार्तविधौ स्थिताः । तथापि यजमानेन रौद्रेणोपसदा प्रभुम् । रुद्रमिष्ट्वा यथान्यायं जेष्यामो दैत्यसत्तमान्
dharmaniṣṭhāś ca te sarve śrautasmārtavidhau sthitāḥ / tathāpi yajamānena raudreṇopasadā prabhum / rudramiṣṭvā yathānyāyaṃ jeṣyāmo daityasattamān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सतारकाक्षेण मयेन गुप्तं स्वस्थं च गुप्तं स्फटिकाभमेकम् । को नाम हन्तुं त्रिपुरं समर्थो मुक्त्वा त्रिनेत्रं भगवन्तमेकम्
satārakākṣeṇa mayena guptaṃ svasthaṃ ca guptaṃ sphaṭikābhamekam / ko nāma hantuṃ tripuraṃ samartho muktvā trinetraṃ bhagavantamekam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच एवमुक्त्वा हरिश्चेष्ट्वा यज्ञेनोपसदा प्रभुम् । उपविष्टो ददर्शाथ भूतसंघान्सहस्रशः
sūta uvāca evamuktvā hariśceṣṭvā yajñenopasadā prabhum / upaviṣṭo dadarśātha bhūtasaṃghānsahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूलशक्तिगदाहस्तान् टङ्कोपलशिलायुधान् । नानाप्रहरणोपेतान् नानावेषधरांस्तदा
śūlaśaktigadāhastān ṭaṅkopalaśilāyudhān / nānāpraharaṇopetān nānāveṣadharāṃstadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालाग्निरुद्रसंकाशान् कालरुद्रोपमांस्तदा । प्राह देवो हरिः साक्षात् प्रणिपत्य स्थितान् प्रभुः
kālāgnirudrasaṃkāśān kālarudropamāṃstadā / prāha devo hariḥ sākṣāt praṇipatya sthitān prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुरुवाच दग्ध्वा भित्त्वा च भुक्त्वा च गत्वा दैत्यपुरत्रयम् । पुनर्यथागतं वीरा गन्तुमर्हथ भूतये
viṣṇuruvāca dagdhvā bhittvā ca bhuktvā ca gatvā daityapuratrayam / punaryathāgataṃ vīrā gantumarhatha bhūtaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रणम्य देवेशं भूतसंघाः पुरत्रयम् । प्रविश्य नष्टास्ते सर्वे शलभा इव पावकम्
tataḥ praṇamya deveśaṃ bhūtasaṃghāḥ puratrayam / praviśya naṣṭāste sarve śalabhā iva pāvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तु नष्टास्ते सर्वे भूता देवेश्वराज्ञया । ननृतुर् मुमुदुश् चैव जगुर् दैत्याः सहस्रशः
tatastu naṣṭāste sarve bhūtā deveśvarājñayā / nanṛtur mumuduś caiva jagur daityāḥ sahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुष्टुवुर्देवदेवेशं परमात्मानमीश्वरम् । ततः पराजिता देवा ध्वस्तवीर्याः क्षणेन तु
tuṣṭuvurdevadeveśaṃ paramātmānamīśvaram / tataḥ parājitā devā dhvastavīryāḥ kṣaṇena tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेन्द्राः संगम्य देवेशम् उपेन्द्रं धिष्ठिता भयात् । तान्दृष्ट्वा चिन्तयामास भगवान्पुरुषोत्तमः
sendrāḥ saṃgamya deveśam upendraṃ dhiṣṭhitā bhayāt / tāndṛṣṭvā cintayāmāsa bhagavānpuruṣottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं कृत्यमिति संतप्तः संतप्तान्सेन्द्रकान्क्षणम् । कथं तु तेषां दैत्यानां बलं हत्वा प्रयत्नतः
kiṃ kṛtyamiti saṃtaptaḥ saṃtaptānsendrakānkṣaṇam / kathaṃ tu teṣāṃ daityānāṃ balaṃ hatvā prayatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवकार्यं करिष्यामि प्रसादात्परमेष्ठिनः । पापं विचारतो नास्ति धर्मिष्ठानां न संशयः
devakāryaṃ kariṣyāmi prasādātparameṣṭhinaḥ / pāpaṃ vicārato nāsti dharmiṣṭhānāṃ na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्दैत्या न वध्यास्ते भूतैश्चोपसदोद्भवैः । पापं नुदति धर्मेण धर्मे सर्वं प्रतिष्ठितम्
tasmāddaityā na vadhyāste bhūtaiścopasadodbhavaiḥ / pāpaṃ nudati dharmeṇa dharme sarvaṃ pratiṣṭhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मादैश्वर्यमित्येषा श्रुतिरेषा सनातनी । दैत्याश्चैते हि धर्मिष्ठाः सर्वे त्रिपुरवासिनः
dharmādaiśvaryamityeṣā śrutireṣā sanātanī / daityāścaite hi dharmiṣṭhāḥ sarve tripuravāsinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादवध्यतां प्राप्ता नान्यथा द्विजपुङ्गवाः । कृत्वापि सुमहत्पापं रुद्रमभ्यर्चयन्ति ये
tasmādavadhyatāṃ prāptā nānyathā dvijapuṅgavāḥ / kṛtvāpi sumahatpāpaṃ rudramabhyarcayanti ye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुच्यन्ते पातकैः सर्वैः पद्मपत्रमिवांभसा । पूजया भोगसंपत्तिर् अवश्यं जायते द्विजाः
mucyante pātakaiḥ sarvaiḥ padmapatramivāṃbhasā / pūjayā bhogasaṃpattir avaśyaṃ jāyate dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्ते भोगिनो दैत्या लिङ्गार्चनपरायणाः । तस्मात्कृत्वा धर्मविघ्नम् अहं देवाः स्वमायया
tasmātte bhogino daityā liṅgārcanaparāyaṇāḥ / tasmātkṛtvā dharmavighnam ahaṃ devāḥ svamāyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैत्यानां देवकार्यार्थं जेष्ये ऽहं त्रिपुरं क्षणात् । सूत उवाच विचार्यैवं ततस्तेषां भगवान्पुरुषोत्तमः । कर्तुं व्यवसितश्चाभूद् धर्मविघ्नं सुरारिणाम्
daityānāṃ devakāryārthaṃ jeṣye 'haṃ tripuraṃ kṣaṇāt / sūta uvāca vicāryaivaṃ tatasteṣāṃ bhagavānpuruṣottamaḥ / kartuṃ vyavasitaścābhūd dharmavighnaṃ surāriṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असृजच्च महातेजाः पुरुषं चात्मसंभवम् । मायी मायामयं तेषां धर्मविघ्नार्थमच्युतः
asṛjacca mahātejāḥ puruṣaṃ cātmasaṃbhavam / māyī māyāmayaṃ teṣāṃ dharmavighnārthamacyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शास्त्रं च शास्ता सर्वेषाम् अकरोत्कामरूपधृक् । सर्वसंमोहनं मायी दृष्टप्रत्ययसंयुतम्
śāstraṃ ca śāstā sarveṣām akarotkāmarūpadhṛk / sarvasaṃmohanaṃ māyī dṛṣṭapratyayasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्स्वाङ्गभवायैव पुरुषायोपदिश्य तु । मायी मायामयं शास्त्रं ग्रन्थषोडशलक्षकम्
etatsvāṅgabhavāyaiva puruṣāyopadiśya tu / māyī māyāmayaṃ śāstraṃ granthaṣoḍaśalakṣakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रौतस्मार्तविरुद्धं च वर्णाश्रमविवर्जितम् । इहैव स्वर्गनरकं प्रत्ययं नान्यथा पुनः
śrautasmārtaviruddhaṃ ca varṇāśramavivarjitam / ihaiva svarganarakaṃ pratyayaṃ nānyathā punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्छास्त्रमुपदिश्यैव पुरुषायाच्युतः स्वयम् । पुरत्रयविनाशाय प्राहैनं पुरुषं हरिः
tacchāstramupadiśyaiva puruṣāyācyutaḥ svayam / puratrayavināśāya prāhainaṃ puruṣaṃ hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्तुमर्हसि नाशाय भो तूर्णं पुरवासिनाम् । धर्मास् तथा प्रणश्यन्तु श्रौतस्मार्ता न संशयः
gantumarhasi nāśāya bho tūrṇaṃ puravāsinām / dharmās tathā praṇaśyantu śrautasmārtā na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रणम्य तं मायी मायाशास्त्रविशारदः । प्रविश्य तत्पुरं तूर्णं मुनिर्मायां तदाकरोत्
tataḥ praṇamya taṃ māyī māyāśāstraviśāradaḥ / praviśya tatpuraṃ tūrṇaṃ munirmāyāṃ tadākarot
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मायया तस्य ते दैत्याः पुरत्रयनिवासिनः । श्रौतं स्मार्तं च संत्यज्य तस्य शिष्यास्तदाभवन्
māyayā tasya te daityāḥ puratrayanivāsinaḥ / śrautaṃ smārtaṃ ca saṃtyajya tasya śiṣyāstadābhavan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्यजुश् च महादेवं शङ्करं परमेश्वरम् । नारदो ऽपि तदा मायी नियोगान्मायिनः प्रभोः
tatyajuś ca mahādevaṃ śaṅkaraṃ parameśvaram / nārado 'pi tadā māyī niyogānmāyinaḥ prabhoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रविश्य तत्पुरं तेन मायिना सह दीक्षितः । मुनिः शिष्यैः प्रशिष्यैश् च संवृतः सर्वतः स्वयम्
praviśya tatpuraṃ tena māyinā saha dīkṣitaḥ / muniḥ śiṣyaiḥ praśiṣyaiś ca saṃvṛtaḥ sarvataḥ svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीधर्मं चाकरोत्स्त्रीणां दुश्चारफलसिद्धिदम् । चक्रुस्ताः सर्वदा लब्ध्वा सद्य एव फलं स्त्रियः
strīdharmaṃ cākarotstrīṇāṃ duścāraphalasiddhidam / cakrustāḥ sarvadā labdhvā sadya eva phalaṃ striyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जनासक्ता बभूवुस्ता विनिन्द्य पतिदेवताः । अद्यापि गौरवात्तस्य नारदस्य कलौ मुनेः
janāsaktā babhūvustā vinindya patidevatāḥ / adyāpi gauravāttasya nāradasya kalau muneḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नार्यश्चरन्ति संत्यज्य भर्तॄन् स्वैरं वृथाधमाः । स्त्रीणां माता पिता बन्धुः सखा मित्रं च बान्धवः
nāryaścaranti saṃtyajya bhartṝn svairaṃ vṛthādhamāḥ / strīṇāṃ mātā pitā bandhuḥ sakhā mitraṃ ca bāndhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भर्ता एव न संदेहस् तथाप्य् आसहमायया । कृत्वापि सुमहत्पापं या भर्तुः प्रेमसंयुता
bhartā eva na saṃdehas tathāpy āsahamāyayā / kṛtvāpi sumahatpāpaṃ yā bhartuḥ premasaṃyutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्नुयात् परमं स्वर्गं नरकं च विपर्ययात् । पुरैका मुनिशार्दूलाः सर्वधर्मान् सदा पतिम्
prāpnuyāt paramaṃ svargaṃ narakaṃ ca viparyayāt / puraikā muniśārdūlāḥ sarvadharmān sadā patim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संत्यज्यापूजयन्साध्व्यो देवानन्याञ्जगद्गुरून् । ताः स्वर्गलोकमासाद्य मोदन्ते विगतज्वराः
saṃtyajyāpūjayansādhvyo devānanyāñjagadgurūn / tāḥ svargalokamāsādya modante vigatajvarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरकं च जगामान्या तस्माद्भर्ता परा गतिः । तथापि भर्तॄन् स्वांस् त्यक्त्वा बभूवुः स्वैरवृत्तयः
narakaṃ ca jagāmānyā tasmādbhartā parā gatiḥ / tathāpi bhartṝn svāṃs tyaktvā babhūvuḥ svairavṛttayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मायया देवदेवस्य विष्णोस्तस्याज्ञया प्रभोः । अलक्ष्मीश् च स्वयं तस्य नियोगात्त्रिपुरं गता
māyayā devadevasya viṣṇostasyājñayā prabhoḥ / alakṣmīś ca svayaṃ tasya niyogāttripuraṃ gatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या लक्ष्मीस्तपसा तेषां लब्धा देवेश्वरादजात् । बहिर्गता परित्यज्य नियोगाद्ब्रह्मणः प्रभोः
yā lakṣmīstapasā teṣāṃ labdhā deveśvarādajāt / bahirgatā parityajya niyogādbrahmaṇaḥ prabhoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्धिमोहं तथाभूतं विष्णुमायाविनिर्मितम् । तेषां दत्त्वा क्षणं देवस् तासां मायी च नारदः
buddhimohaṃ tathābhūtaṃ viṣṇumāyāvinirmitam / teṣāṃ dattvā kṣaṇaṃ devas tāsāṃ māyī ca nāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखासीनौ ह्यसंभ्रान्तौ धर्मविघ्नार्थमव्ययौ । एवं नष्टे तदा धर्मे श्रौतस्मार्ते सुशोभने
sukhāsīnau hyasaṃbhrāntau dharmavighnārthamavyayau / evaṃ naṣṭe tadā dharme śrautasmārte suśobhane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाषण्डे ख्यापिते तेन विष्णुना विश्वयोनिना । त्यक्ते महेश्वरे दैत्यैस् त्यक्ते लिङ्गार्चने तथा
pāṣaṇḍe khyāpite tena viṣṇunā viśvayoninā / tyakte maheśvare daityais tyakte liṅgārcane tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीधर्मे निखिले नष्टे दुराचारे व्यवस्थिते । कृतार्थ इव देवेशो देवैः सार्धमुमापतिम्
strīdharme nikhile naṣṭe durācāre vyavasthite / kṛtārtha iva deveśo devaiḥ sārdhamumāpatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपसा प्राप्य सर्वज्ञं तुष्टाव पुरुषोत्तमः । श्रीभगवानुवाच महेश्वराय देवाय नमस्ते परमात्मने
tapasā prāpya sarvajñaṃ tuṣṭāva puruṣottamaḥ / śrībhagavānuvāca maheśvarāya devāya namaste paramātmane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणाय शर्वाय ब्रह्मणे ब्रह्मरूपिणे । शाश्वताय ह्यनन्ताय अव्यक्ताय च ते नमः
nārāyaṇāya śarvāya brahmaṇe brahmarūpiṇe / śāśvatāya hyanantāya avyaktāya ca te namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच एवं स्तुत्वा महादेवं दण्डवत्प्रणिपत्य च । जजाप रुद्रं भगवान् कोटिवारं जले स्थितः
sūta uvāca evaṃ stutvā mahādevaṃ daṇḍavatpraṇipatya ca / jajāpa rudraṃ bhagavān koṭivāraṃ jale sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवाश् च सर्वे ते देवं तुष्टुवुः परमेश्वरम् । सेन्द्राः ससाध्याः सयमाः सरुद्राः समरुद्गणाः
devāś ca sarve te devaṃ tuṣṭuvuḥ parameśvaram / sendrāḥ sasādhyāḥ sayamāḥ sarudrāḥ samarudgaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवा ऊचुः नमः सर्वात्मने तुभ्यं शङ्करायार्तिहारिणे । रुद्राय नीलरुद्राय कद्रुद्राय प्रचेतसे
devā ūcuḥ namaḥ sarvātmane tubhyaṃ śaṅkarāyārtihāriṇe / rudrāya nīlarudrāya kadrudrāya pracetase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गतिर्नः सर्वदास्माभिर् वन्द्यो देवारिमर्दनः । त्वमादिस्त्वमनन्तश् च अनन्तश्चाक्षयः प्रभुः
gatirnaḥ sarvadāsmābhir vandyo devārimardanaḥ / tvamādistvamanantaś ca anantaścākṣayaḥ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकृतिः पुरुषः साक्षात् स्रष्टा हर्ता जगद्गुरो । त्राता नेता जगत्यस्मिन् द्विजानां द्विजवत्सल
prakṛtiḥ puruṣaḥ sākṣāt sraṣṭā hartā jagadguro / trātā netā jagatyasmin dvijānāṃ dvijavatsala
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरदो वाङ्मयो वाच्यो वाच्यवाचकवर्जितः । याज्यो मुक्त्यर्थमीशानो योगिभिर् योगविभ्रमैः
varado vāṅmayo vācyo vācyavācakavarjitaḥ / yājyo muktyarthamīśāno yogibhir yogavibhramaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृत्पुण्डरीकसुषिरे योगिनां संस्थितः सदा । वदन्ति सूरयः सन्तं परं ब्रह्मस्वरूपिणम्
hṛtpuṇḍarīkasuṣire yogināṃ saṃsthitaḥ sadā / vadanti sūrayaḥ santaṃ paraṃ brahmasvarūpiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवन्तं तत्त्वम् इत्यार्यास् तेजोराशिं परात्परम् । परमात्मानमित्याहुर् अस्मिञ्जगति तद्विभो
bhavantaṃ tattvam ityāryās tejorāśiṃ parātparam / paramātmānamityāhur asmiñjagati tadvibho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्टं श्रुतं स्थितं सर्वं जायमानं जगद्गुरो । अणोरल्पतरं प्राहुर् महतो ऽपि महत्तरम्
dṛṣṭaṃ śrutaṃ sthitaṃ sarvaṃ jāyamānaṃ jagadguro / aṇoralpataraṃ prāhur mahato 'pi mahattaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वतः पाणिपादं त्वां सर्वतो ऽक्षिशिरोमुखम् । सर्वतः श्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठसि
sarvataḥ pāṇipādaṃ tvāṃ sarvato 'kṣiśiromukham / sarvataḥ śrutimalloke sarvamāvṛtya tiṣṭhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महादेवमनिर्देश्यं सर्वज्ञं त्वामनामयम् । विश्वरूपं विरूपाक्षं सदाशिवम् अनामयम्
mahādevamanirdeśyaṃ sarvajñaṃ tvāmanāmayam / viśvarūpaṃ virūpākṣaṃ sadāśivam anāmayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोटिभास्करसंकाशं कोटिशीतांशुसन्निभम् । कोटिकालाग्निसंकाशं षड्विंशकमनीश्वरम्
koṭibhāskarasaṃkāśaṃ koṭiśītāṃśusannibham / koṭikālāgnisaṃkāśaṃ ṣaḍviṃśakamanīśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवर्तकं जगत्यस्मिन् प्रकृतेः प्रपितामहम् । वदन्ति वरदं देवं सर्वावासं स्वयंभुवम्
pravartakaṃ jagatyasmin prakṛteḥ prapitāmaham / vadanti varadaṃ devaṃ sarvāvāsaṃ svayaṃbhuvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुतयः श्रुतिसारं त्वां श्रुतिसारविदो जनाः
śrutayaḥ śrutisāraṃ tvāṃ śrutisāravido janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अदृष्टमस्माभिर् अनेकमूर्ते विना कृतं यद्भवताथ लोके । त्वमेव दैत्यासुरभूतसंघान् देवान् नरान् स्थावरजङ्गमांश् च
adṛṣṭamasmābhir anekamūrte vinā kṛtaṃ yadbhavatātha loke / tvameva daityāsurabhūtasaṃghān devān narān sthāvarajaṅgamāṃś ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाहि नान्या गतिः शंभो विनिहत्यासुरोत्तमान् । मायया मोहिताः सर्वे भवतः परमेश्वर
pāhi nānyā gatiḥ śaṃbho vinihatyāsurottamān / māyayā mohitāḥ sarve bhavataḥ parameśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा तरङ्गा लहरीसमूहा युध्यन्ति चान्योन्यमपांनिधौ च । जलाश्रयादेव जडीकृताश् च सुरासुरास्तद्वदजस्य सर्वम्
yathā taraṅgā laharīsamūhā yudhyanti cānyonyamapāṃnidhau ca / jalāśrayādeva jaḍīkṛtāś ca surāsurāstadvadajasya sarvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच य इदं प्रातरुत्थाय शुचिर्भूत्वा जपेन्नरः । शृणुयाद्वा स्तवं पुण्यं सर्वकामम् अवाप्नुयात्
sūta uvāca ya idaṃ prātarutthāya śucirbhūtvā japennaraḥ / śṛṇuyādvā stavaṃ puṇyaṃ sarvakāmam avāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तुतस्त्वेवं सुरैर्विष्णोर् जपेन च महेश्वरः । सोमः सोमाम् अथालिङ्ग्य नन्दिदत्तकरः स्मयन्
stutastvevaṃ surairviṣṇor japena ca maheśvaraḥ / somaḥ somām athāliṅgya nandidattakaraḥ smayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राह गंभीरया वाचा देवानालोक्य शङ्करः । ज्ञातं मयेदमधुना देवकार्यं सुरेश्वराः
prāha gaṃbhīrayā vācā devānālokya śaṅkaraḥ / jñātaṃ mayedamadhunā devakāryaṃ sureśvarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णोर् मायाबलं चैव नारदस्य च धीमतः । तेषामधर्मनिष्ठानां दैत्यानां देवसत्तमाः
viṣṇor māyābalaṃ caiva nāradasya ca dhīmataḥ / teṣāmadharmaniṣṭhānāṃ daityānāṃ devasattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरत्रयविनाशं च करिष्ये ऽहं सुरोत्तमाः । सूत उवाच अथ सब्रह्मका देवाः सेन्द्रोपेन्द्राः समागताः
puratrayavināśaṃ ca kariṣye 'haṃ surottamāḥ / sūta uvāca atha sabrahmakā devāḥ sendropendrāḥ samāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा प्रभोस्तदा वाक्यं प्रणेमुस्तुष्टुवुश् च ते । अप्येतदन्तरे देवी देवमालोक्य विस्मिता
śrutvā prabhostadā vākyaṃ praṇemustuṣṭuvuś ca te / apyetadantare devī devamālokya vismitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.