Library·Liṅga Purāṇa·1·1.8
सूत उवाच संक्षेपतः प्रवक्ष्यामि योगस्थानानि साम्प्रतम् । कल्पितानि शिवेनैव हिताय जगतां द्विजाः
sūta uvāca saṃkṣepataḥ pravakṣyāmi yogasthānāni sāmpratam / kalpitāni śivenaiva hitāya jagatāṃ dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गलादधो वितस्त्या यन् नाभेरुपरि चोत्तमम् । योगस्थानमधो नाभेर् आवर्तं मध्यमं भ्रुवोः
galādadho vitastyā yan nābherupari cottamam / yogasthānamadho nābher āvartaṃ madhyamaṃ bhruvoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वार्थज्ञाननिष्पत्तिर् आत्मनो योग उच्यते । एकाग्रता भवेच्चैव सर्वदा तत्प्रसादतः
sarvārthajñānaniṣpattir ātmano yoga ucyate / ekāgratā bhaveccaiva sarvadā tatprasādataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसादस्य स्वरूपं यत् स्वसंवेद्यं द्विजोत्तमाः । वक्तुं न शक्यं ब्रह्माद्यैः क्रमशो जायते नृणाम्
prasādasya svarūpaṃ yat svasaṃvedyaṃ dvijottamāḥ / vaktuṃ na śakyaṃ brahmādyaiḥ kramaśo jāyate nṛṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगशब्देन निर्वाणं माहेशं पदमुच्यते । तस्य हेतुरृषेर्ज्ञानं ज्ञानं तस्य प्रसादतः
yogaśabdena nirvāṇaṃ māheśaṃ padamucyate / tasya heturṛṣerjñānaṃ jñānaṃ tasya prasādataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानेन निर्दहेत्पापं निरुध्य विषयान् सदा । निरुद्धेन्द्रियवृत्तेस्तु योगसिद्धिर्भविष्यति
jñānena nirdahetpāpaṃ nirudhya viṣayān sadā / niruddhendriyavṛttestu yogasiddhirbhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगो निरोधो वृत्तेषु चित्तस्य द्विजसत्तमाः । साधनान्यष्टधा चास्य कथितानीह सिद्धये
yogo nirodho vṛtteṣu cittasya dvijasattamāḥ / sādhanānyaṣṭadhā cāsya kathitānīha siddhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमस्तु प्रथमः प्रोक्तो द्वितीयो नियमस् तथा । तृतीयमासनं प्रोक्तं प्राणायामस्ततः परम्
yamastu prathamaḥ prokto dvitīyo niyamas tathā / tṛtīyamāsanaṃ proktaṃ prāṇāyāmastataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्याहारं पञ्चमो वै धारणा च ततः परा । ध्यानं सप्तममित्युक्तं समाधिस्त्वष्टमः स्मृतः
pratyāhāraṃ pañcamo vai dhāraṇā ca tataḥ parā / dhyānaṃ saptamamityuktaṃ samādhistvaṣṭamaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपस्युपरमश्चैव यम इत्यभिधीयते । अहिंसा प्रथमो हेतुर् यमस्य यमिनां वराः
tapasyuparamaścaiva yama ityabhidhīyate / ahiṃsā prathamo hetur yamasya yamināṃ varāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यमस्तेयमपरं ब्रह्मचर्यापरिग्रहौ । नियमस्यापि वै मूलं यम एव न संशयः
satyamasteyamaparaṃ brahmacaryāparigrahau / niyamasyāpi vai mūlaṃ yama eva na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मवत् सर्वभूतानां हितायैव प्रवर्तनम् । अहिंसैषा समाख्याता या चात्मज्ञानसिद्धिदा
ātmavat sarvabhūtānāṃ hitāyaiva pravartanam / ahiṃsaiṣā samākhyātā yā cātmajñānasiddhidā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्टं श्रुतं चानुमितं स्वानुभूतं यथार्थतः । कथनं सत्यमित्युक्तं परपीडाविवर्जितम्
dṛṣṭaṃ śrutaṃ cānumitaṃ svānubhūtaṃ yathārthataḥ / kathanaṃ satyamityuktaṃ parapīḍāvivarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाश्लीलं कीर्तयेदेवं ब्राह्मणानामिति श्रुतिः । परदोषान् परिज्ञाय न वदेदिति चापरम्
nāślīlaṃ kīrtayedevaṃ brāhmaṇānāmiti śrutiḥ / paradoṣān parijñāya na vadediti cāparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनादानं परस्वानाम् आपद्यपि विचारतः । मनसा कर्मणा वाचा तदस्तेयं समासतः
anādānaṃ parasvānām āpadyapi vicārataḥ / manasā karmaṇā vācā tadasteyaṃ samāsataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैथुनस्याप्रवृत्तिर्हि मनोवाक्कायकर्मणा । ब्रह्मचर्यमिति प्रोक्तं यतीनां ब्रह्मचारिणाम्
maithunasyāpravṛttirhi manovākkāyakarmaṇā / brahmacaryamiti proktaṃ yatīnāṃ brahmacāriṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इह वैखानसानां च विदाराणां विशेषतः । सदाराणां गृहस्थानं तथैव च वदामि वः
iha vaikhānasānāṃ ca vidārāṇāṃ viśeṣataḥ / sadārāṇāṃ gṛhasthānaṃ tathaiva ca vadāmi vaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वदारे विधिवत्कृत्वा निवृत्तिश्चान्यतः सदा । मनसा कर्मणा वाचा ब्रह्मचर्यमिति स्मृतम्
svadāre vidhivatkṛtvā nivṛttiścānyataḥ sadā / manasā karmaṇā vācā brahmacaryamiti smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेध्या स्वनारी सम्भोगं कृत्वा स्नानं समाचरेत् । एवं गृहस्थो युक्तात्मा ब्रह्मचारी न संशयः
medhyā svanārī sambhogaṃ kṛtvā snānaṃ samācaret / evaṃ gṛhastho yuktātmā brahmacārī na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहिंसाप्येवमेवैषा द्विजगुर्वग्निपूजने । विधिना यादृशी हिंसा सा त्वहिंसा इति स्मृता
ahiṃsāpyevamevaiṣā dvijagurvagnipūjane / vidhinā yādṛśī hiṃsā sā tvahiṃsā iti smṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रियः सदा परित्याज्याः सङ्गं नैव च कारयेत् । कुणपेषु यथा चित्तं तथा कुर्याद्विचक्षणः
striyaḥ sadā parityājyāḥ saṅgaṃ naiva ca kārayet / kuṇapeṣu yathā cittaṃ tathā kuryādvicakṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विण्मूत्रोत्सर्गकालेषु बहिर्भूमौ यथा मतिः । तथा कार्या रतौ चापि स्वदारे चान्यतः कुतः
viṇmūtrotsargakāleṣu bahirbhūmau yathā matiḥ / tathā kāryā ratau cāpi svadāre cānyataḥ kutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गारसदृशी नारी घृतकुम्भसमः पुमान् । तस्मान्नारीषु संसर्गं दूरतः परिवर्जयेत्
aṅgārasadṛśī nārī ghṛtakumbhasamaḥ pumān / tasmānnārīṣu saṃsargaṃ dūrataḥ parivarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोगेन तृप्तिर्नैवास्ति विषयाणां विचारतः । तस्माद्विरागः कर्तव्यो मनसा कर्मणा गिरा
bhogena tṛptirnaivāsti viṣayāṇāṃ vicārataḥ / tasmādvirāgaḥ kartavyo manasā karmaṇā girā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न जातु कामः कामानाम् उपभोगेन शाम्यति । हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्धते
na jātu kāmaḥ kāmānām upabhogena śāmyati / haviṣā kṛṣṇavartmeva bhūya evābhivardhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्त्यागः सदा कार्यस् त्व् अमृतत्वाय योगिना । अविरक्तो यतो मर्त्यो नानायोनिषु वर्तते
tasmāttyāgaḥ sadā kāryas tv amṛtatvāya yoginā / avirakto yato martyo nānāyoniṣu vartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्यागेनैवामृतत्वं हि श्रुतिस्मृतिविदां वराः । कर्मणा प्रजया नास्ति द्रव्येण द्विजसत्तमाः
tyāgenaivāmṛtatvaṃ hi śrutismṛtividāṃ varāḥ / karmaṇā prajayā nāsti dravyeṇa dvijasattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्विरागः कर्तव्यो मनोवाक्कायकर्मणा । ऋतौ ऋतौ निवृत्तिस्तु ब्रह्मचर्यमिति स्मृतम्
tasmādvirāgaḥ kartavyo manovākkāyakarmaṇā / ṛtau ṛtau nivṛttistu brahmacaryamiti smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमाः संक्षेपतः प्रोक्ता नियमांश् च वदामि वः । शौचमिज्या तपो दानं स्वाध्यायोपस्थनिग्रहः
yamāḥ saṃkṣepataḥ proktā niyamāṃś ca vadāmi vaḥ / śaucamijyā tapo dānaṃ svādhyāyopasthanigrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतोपवासमौनं च स्नानं च नियमा दश । नियमः स्यादनीहा च शौचं तुष्टिस्तपस् तथा
vratopavāsamaunaṃ ca snānaṃ ca niyamā daśa / niyamaḥ syādanīhā ca śaucaṃ tuṣṭistapas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जपः शिवप्रणीधानं पद्मकाद्यं तथासनम् । बाह्यमाभ्यन्तरं प्रोक्तं शौचमाभ्यन्तरं वरम्
japaḥ śivapraṇīdhānaṃ padmakādyaṃ tathāsanam / bāhyamābhyantaraṃ proktaṃ śaucamābhyantaraṃ varam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाह्यशौचेन युक्तः संस् तथा चाभ्यन्तरं चरेत् । आग्नेयं वारुणं ब्राह्मं कर्तव्यं शिवपूजकैः
bāhyaśaucena yuktaḥ saṃs tathā cābhyantaraṃ caret / āgneyaṃ vāruṇaṃ brāhmaṃ kartavyaṃ śivapūjakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नानं विधानतः सम्यक् पश्चाद् आभ्यन्तरं चरेत् । आ देहान्तं मृदालिप्य तीर्थतोयेषु सर्वदा
snānaṃ vidhānataḥ samyak paścād ābhyantaraṃ caret / ā dehāntaṃ mṛdālipya tīrthatoyeṣu sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवगाह्यापि मलिनो ह्य् अन्तः शौचविवर्जितः । शैवला झषका मत्स्याः सत्त्वा मत्स्योपजीविनः
avagāhyāpi malino hy antaḥ śaucavivarjitaḥ / śaivalā jhaṣakā matsyāḥ sattvā matsyopajīvinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदावगाह्य सलिले विशुद्धाः किं द्विजोत्तमाः । तस्मादाभ्यन्तरं शौचं सदा कार्यं विधानतः
sadāvagāhya salile viśuddhāḥ kiṃ dvijottamāḥ / tasmādābhyantaraṃ śaucaṃ sadā kāryaṃ vidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मज्ञानाम्भसि स्नात्वा सकृदालिप्य भावतः । सुवैराग्यमृदा शुद्धः शौचमेवं प्रकीर्तितम्
ātmajñānāmbhasi snātvā sakṛdālipya bhāvataḥ / suvairāgyamṛdā śuddhaḥ śaucamevaṃ prakīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धस्य सिद्धयो दृष्टा नैवाशुद्धस्य सिद्धयः । न्यायेनागतया वृत्त्या संतुष्टो यस्तु सुव्रतः
śuddhasya siddhayo dṛṣṭā naivāśuddhasya siddhayaḥ / nyāyenāgatayā vṛttyā saṃtuṣṭo yastu suvrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संतोषस्तस्य सततम् अतीतार्थस्य चास्मृतिः । चान्द्रायणादिनिपुणस् तपांसि सुशुभानि च
saṃtoṣastasya satatam atītārthasya cāsmṛtiḥ / cāndrāyaṇādinipuṇas tapāṃsi suśubhāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वाध्यायस्तु जपः प्रोक्तः प्रणवस्य त्रिधा स्मृतः । वाचिकश्चाधमो मुख्य उपांशुश्चोत्तमोत्तमः
svādhyāyastu japaḥ proktaḥ praṇavasya tridhā smṛtaḥ / vācikaścādhamo mukhya upāṃśuścottamottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानसो विस्तरेणैव कल्पे पञ्चाक्षरे स्मृतः । तथा शिवप्रणीधानं मनोवाक्कायकर्मणा
mānaso vistareṇaiva kalpe pañcākṣare smṛtaḥ / tathā śivapraṇīdhānaṃ manovākkāyakarmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवज्ञानं गुरोर्भक्तिर् अचला सुप्रतिष्ठिता । निग्रहो ह्यपहृत्याशु प्रसक्तानीन्द्रियाणि च
śivajñānaṃ gurorbhaktir acalā supratiṣṭhitā / nigraho hyapahṛtyāśu prasaktānīndriyāṇi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषयेषु समासेन प्रत्याहारः प्रकीर्तितः । चित्तस्य धारणा प्रोक्ता स्थानबन्धः समासतः
viṣayeṣu samāsena pratyāhāraḥ prakīrtitaḥ / cittasya dhāraṇā proktā sthānabandhaḥ samāsataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याः स्वास्थ्येन ध्यानं च समाधिश् च विचारतः । तत्रैकचित्तता ध्यानं प्रत्ययान्तरवर्जितम्
tasyāḥ svāsthyena dhyānaṃ ca samādhiś ca vicārataḥ / tatraikacittatā dhyānaṃ pratyayāntaravarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिद्भासमर्थमात्रस्य देहशून्यमिव स्थितम् । समाधिः सर्वहेतुश् च प्राणायाम इति स्मृतः
cidbhāsamarthamātrasya dehaśūnyamiva sthitam / samādhiḥ sarvahetuś ca prāṇāyāma iti smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणः स्वदेहजो वायुर् यमस्तस्य निरोधनम् । त्रिधा द्विजैर्यमः प्रोक्तो मन्दो मध्योत्तमस् तथा
prāṇaḥ svadehajo vāyur yamastasya nirodhanam / tridhā dvijairyamaḥ prokto mando madhyottamas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणापाननिरोधस्तु प्राणायामः प्रकीर्तितः । प्राणायामस्य मानं तु मात्राद्वादशकं स्मृतम्
prāṇāpānanirodhastu prāṇāyāmaḥ prakīrtitaḥ / prāṇāyāmasya mānaṃ tu mātrādvādaśakaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीचो द्वादशमात्रस्तु उद्धातो द्वादशः स्मृतः । मध्यमस् तु द्विरुद्धातश् चतुर्विंशतिमात्रकः
nīco dvādaśamātrastu uddhāto dvādaśaḥ smṛtaḥ / madhyamas tu dviruddhātaś caturviṃśatimātrakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुख्यस्तु यस्त्रिरुद्धातः षट्त्रिंशन्मात्र उच्यते । प्रस्वेदकम्पनोत्थान- जनकश्च यथाक्रमम्
mukhyastu yastriruddhātaḥ ṣaṭtriṃśanmātra ucyate / prasvedakampanotthāna- janakaśca yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आनन्दोद्भवयोगार्थं निद्राघूर्णिस्तथैव च । रोमाञ्चध्वनिसंविद्ध- स्वाङ्गमोटनकम्पनम्
ānandodbhavayogārthaṃ nidrāghūrṇistathaiva ca / romāñcadhvanisaṃviddha- svāṅgamoṭanakampanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रमणं स्वेदजन्या सा संविन्मूर्छा भवेद्यदा । तदोत्तमोत्तमः प्रोक्तः प्राणायामः सुशोभनः
bhramaṇaṃ svedajanyā sā saṃvinmūrchā bhavedyadā / tadottamottamaḥ proktaḥ prāṇāyāmaḥ suśobhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सगर्भो ऽगर्भ इत्युक्तः सजपो विजपः क्रमात् । इभो वा शरभो वापि दुराधर्षो ऽथ केसरी
sagarbho 'garbha ityuktaḥ sajapo vijapaḥ kramāt / ibho vā śarabho vāpi durādharṣo 'tha kesarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहीतो दम्यमानस्तु यथास्वस्थस्तु जायते । तथा समीरणो ऽस्वस्थो दुराधर्षश् च योगिनाम्
gṛhīto damyamānastu yathāsvasthastu jāyate / tathā samīraṇo 'svastho durādharṣaś ca yoginām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न्यायतः सेव्यमानस्तु स एवं स्वस्थतां व्रजेत् । यथैव मृगराङ्नागः शरभो वापि दुर्मदः
nyāyataḥ sevyamānastu sa evaṃ svasthatāṃ vrajet / yathaiva mṛgarāṅnāgaḥ śarabho vāpi durmadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालान्तरवशाद्योगाद् दम्यते परमादरात् । तथा परिचयात्स्वास्थ्यं समत्वं चाधिगच्छति
kālāntaravaśādyogād damyate paramādarāt / tathā paricayātsvāsthyaṃ samatvaṃ cādhigacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगादभ्यसते यस्तु व्यसनं नैव जायते । एवमभ्यस्यमानस्तु मुनेः प्राणो विनिर्दहेत्
yogādabhyasate yastu vyasanaṃ naiva jāyate / evamabhyasyamānastu muneḥ prāṇo vinirdahet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनोवाक्कायजान् दोषान् कर्तुर्देहं च रक्षति । संयुक्तस्य तथा सम्यक् प्राणायामेन धीमतः
manovākkāyajān doṣān karturdehaṃ ca rakṣati / saṃyuktasya tathā samyak prāṇāyāmena dhīmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोषात्तस्माच्च नश्यन्ति निश्वासस्तेन जीर्यते । प्राणायामेन सिध्यन्ति दिव्याः शान्त्यादयः क्रमात्
doṣāttasmācca naśyanti niśvāsastena jīryate / prāṇāyāmena sidhyanti divyāḥ śāntyādayaḥ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शान्तिः प्रशान्तिर्दीप्तिश् च प्रसादश् च तथा क्रमात् । आदौ चतुष्टयस्येह प्रोक्ता शान्तिरिह द्विजाः
śāntiḥ praśāntirdīptiś ca prasādaś ca tathā kramāt / ādau catuṣṭayasyeha proktā śāntiriha dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहजागन्तुकानां च पापानां शान्तिर् उच्यते । प्रशान्तिः संयमः सम्यग् वचसामिति संस्मृता
sahajāgantukānāṃ ca pāpānāṃ śāntir ucyate / praśāntiḥ saṃyamaḥ samyag vacasāmiti saṃsmṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकाशो दीप्तिरित्युक्तः सर्वतः सर्वदा द्विजाः । सर्वेन्द्रियप्रसादस्तु बुद्धेर्वै मरुतामपि
prakāśo dīptirityuktaḥ sarvataḥ sarvadā dvijāḥ / sarvendriyaprasādastu buddhervai marutāmapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसाद इति सम्प्रोक्तः स्वान्ते त्विह चतुष्टये । प्राणो ऽपानः समानश् च उदानो व्यान एव च
prasāda iti samproktaḥ svānte tviha catuṣṭaye / prāṇo 'pānaḥ samānaś ca udāno vyāna eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नागः कूर्मस्तु कृकलो देवदत्तो धनंजयः । एतेषां यः प्रसादस्तु मरुतामिति संस्मृतः
nāgaḥ kūrmastu kṛkalo devadatto dhanaṃjayaḥ / eteṣāṃ yaḥ prasādastu marutāmiti saṃsmṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयाणं कुरुते तस्माद् वायुः प्राण इति स्मृतः । अपानयत्यपानस्तु आहारादीन् क्रमेण च
prayāṇaṃ kurute tasmād vāyuḥ prāṇa iti smṛtaḥ / apānayatyapānastu āhārādīn krameṇa ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यानो व्यानामयत्यङ्गं व्याध्यादीनां प्रकोपकः । उद्वेजयति मर्माणि उदानो ऽयं प्रकीर्तितः
vyāno vyānāmayatyaṅgaṃ vyādhyādīnāṃ prakopakaḥ / udvejayati marmāṇi udāno 'yaṃ prakīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समं नयति गात्राणि समानः पञ्च वायवः । उद्गारे नाग आख्यातः कूर्म उन्मीलने तु सः
samaṃ nayati gātrāṇi samānaḥ pañca vāyavaḥ / udgāre nāga ākhyātaḥ kūrma unmīlane tu saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृकलः क्षुतकायैव देवदत्तो विजृम्भणे । धनंजयो महाघोषः सर्वगः स मृते ऽपि हि
kṛkalaḥ kṣutakāyaiva devadatto vijṛmbhaṇe / dhanaṃjayo mahāghoṣaḥ sarvagaḥ sa mṛte 'pi hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति यो दशवायूनां प्राणायामेन सिध्यति । प्रसादो ऽस्य तुरीया तु संज्ञा विप्राश्चतुष्टये
iti yo daśavāyūnāṃ prāṇāyāmena sidhyati / prasādo 'sya turīyā tu saṃjñā viprāścatuṣṭaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्वरस्तु महान् प्रज्ञो मनो ब्रह्मा चितिः स्मृतिः । ख्यातिः संवित्ततः पश्चाद् ईश्वरो मतिरेव च
visvarastu mahān prajño mano brahmā citiḥ smṛtiḥ / khyātiḥ saṃvittataḥ paścād īśvaro matireva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्धेरेताः द्विजाः संज्ञा महतः परिकीर्तिताः । अस्या बुद्धेः प्रसादस्तु प्राणायामेन सिध्यति
buddheretāḥ dvijāḥ saṃjñā mahataḥ parikīrtitāḥ / asyā buddheḥ prasādastu prāṇāyāmena sidhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्वरो विस्वरीभावो द्वंद्वानां मुनिसत्तमाः । अग्रजः सर्वतत्त्वानां महान्यः परिमाणतः
visvaro visvarībhāvo dvaṃdvānāṃ munisattamāḥ / agrajaḥ sarvatattvānāṃ mahānyaḥ parimāṇataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्प्रमाणगुहा प्रज्ञा मनस्तु मनुते यतः । बृहत्त्वाद् बृंहणत्वाच्च ब्रह्मा ब्रह्मविदांवराः
yatpramāṇaguhā prajñā manastu manute yataḥ / bṛhattvād bṛṃhaṇatvācca brahmā brahmavidāṃvarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वकर्माणि भोगार्थं यच्चिनोति चितिः स्मृता । स्मरते यत्स्मृतिः सर्वं संविद्वै विन्दते यतः
sarvakarmāṇi bhogārthaṃ yaccinoti citiḥ smṛtā / smarate yatsmṛtiḥ sarvaṃ saṃvidvai vindate yataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ख्यायते यत्त्विति ख्यातिर् ज्ञानादिभिर् अनेकशः । सर्वतत्त्वाधिपः सर्वं विजानाति यदीश्वरः
khyāyate yattviti khyātir jñānādibhir anekaśaḥ / sarvatattvādhipaḥ sarvaṃ vijānāti yadīśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनुते मन्यते यस्मान् मतिर्मतिमतांवराः । अर्थं बोधयते यच्च बुध्यते बुद्धिरुच्यते
manute manyate yasmān matirmatimatāṃvarāḥ / arthaṃ bodhayate yacca budhyate buddhirucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्या बुद्धेः प्रसादस्तु प्राणायामेन सिध्यति । दोषान्विनिर्दहेत्सर्वान् प्राणायामादसौ यमी
asyā buddheḥ prasādastu prāṇāyāmena sidhyati / doṣānvinirdahetsarvān prāṇāyāmādasau yamī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पातकं धारणाभिस्तु प्रत्याहारेण निर्दहेत् । विषयान्विषवद्ध्यात्वा ध्यानेनानीश्वरान् गुणान्
pātakaṃ dhāraṇābhistu pratyāhāreṇa nirdahet / viṣayānviṣavaddhyātvā dhyānenānīśvarān guṇān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समाधिना यतिश्रेष्ठाः प्रज्ञावृद्धिं विवर्धयेत् । स्थानं लब्ध्वैव कुर्वीत योगाष्टाङ्गानि वै क्रमात्
samādhinā yatiśreṣṭhāḥ prajñāvṛddhiṃ vivardhayet / sthānaṃ labdhvaiva kurvīta yogāṣṭāṅgāni vai kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लब्ध्वासनानि विधिवद् योगसिद्ध्यर्थम् आत्मवित् । आदेशकाले योगस्य दर्शनं हि न विद्यते
labdhvāsanāni vidhivad yogasiddhyartham ātmavit / ādeśakāle yogasya darśanaṃ hi na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्न्यभ्यासे जले वापि शुष्कपर्णचये तथा । जन्तुव्याप्ते श्मशाने च जीर्णगोष्ठे चतुष्पथे
agnyabhyāse jale vāpi śuṣkaparṇacaye tathā / jantuvyāpte śmaśāne ca jīrṇagoṣṭhe catuṣpathe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सशब्दे सभये वापि चैत्यवल्मीकसंचये । अशुभे दुर्जनाक्रान्ते मशकादिसमन्विते
saśabde sabhaye vāpi caityavalmīkasaṃcaye / aśubhe durjanākrānte maśakādisamanvite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाचरेद्देहबाधायां दौर्मनस्यादिसम्भवे । सुगुप्ते तु शुभे रम्ये गुहायां पर्वतस्य तु
nācareddehabādhāyāṃ daurmanasyādisambhave / sugupte tu śubhe ramye guhāyāṃ parvatasya tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवक्षेत्रे सुगुप्ते वा भवारामे वने ऽपि वा । गृहे तु सुशुभे देशे विजने जन्तुवर्जिते
bhavakṣetre sugupte vā bhavārāme vane 'pi vā / gṛhe tu suśubhe deśe vijane jantuvarjite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्यन्तनिर्मले सम्यक् सुप्रलिप्ते विचित्रिते । दर्पणोदरसंकाशे कृष्णागरुसुधूपिते
atyantanirmale samyak supralipte vicitrite / darpaṇodarasaṃkāśe kṛṣṇāgarusudhūpite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानापुष्पसमाकीर्णे वितानोपरि शोभिते । फलपल्लवमूलाढ्ये कुशपुष्पसमन्विते
nānāpuṣpasamākīrṇe vitānopari śobhite / phalapallavamūlāḍhye kuśapuṣpasamanvite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समासनस्थो योगाङ्गान्य् अभ्यसेद्धृषितः स्वयम् । प्रणिपत्य गुरुं पश्चाद् भवं देवीं विनायकम्
samāsanastho yogāṅgāny abhyaseddhṛṣitaḥ svayam / praṇipatya guruṃ paścād bhavaṃ devīṃ vināyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगीश्वरान् सशिष्यांश् च योगं युञ्जीत योगवित् । आसनं स्वस्तिकं बद्ध्वा पद्ममर्धासनं तु वा
yogīśvarān saśiṣyāṃś ca yogaṃ yuñjīta yogavit / āsanaṃ svastikaṃ baddhvā padmamardhāsanaṃ tu vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समजानुस् तथा धीमान् एकजानुरथापिवा । समं दृढासनो भूत्वा संहृत्य चरणावुभौ
samajānus tathā dhīmān ekajānurathāpivā / samaṃ dṛḍhāsano bhūtvā saṃhṛtya caraṇāvubhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवृतास्योपबद्धाक्ष उरो विष्टभ्य चाग्रतः । पार्ष्णिभ्यां वृषणौ रक्षंस् तथा प्रजननं पुनः
saṃvṛtāsyopabaddhākṣa uro viṣṭabhya cāgrataḥ / pārṣṇibhyāṃ vṛṣaṇau rakṣaṃs tathā prajananaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किंचिदुन्नामितशिर दन्तैर्दन्तान्न संस्पृशेत् । सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन्
kiṃcidunnāmitaśira dantairdantānna saṃspṛśet / samprekṣya nāsikāgraṃ svaṃ diśaścānavalokayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमः प्रच्छाद्य रजसा रजः सत्त्वेन छादयेत् । ततः सत्त्वस्थितो भूत्वा शिवध्यानं समभ्यसेत्
tamaḥ pracchādya rajasā rajaḥ sattvena chādayet / tataḥ sattvasthito bhūtvā śivadhyānaṃ samabhyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐकारवाच्यं परमं शुद्धं दीपशिखाकृतिम् । ध्यायेद्वै पुण्डरीकस्य कर्णिकायां समाहितः
oṃkāravācyaṃ paramaṃ śuddhaṃ dīpaśikhākṛtim / dhyāyedvai puṇḍarīkasya karṇikāyāṃ samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभेरधस्ताद्वा विद्वान् ध्यात्वा कमलमुत्तमम् । त्र्यङ्गुले चाष्टकोणं वा पञ्चकोणमथापि वा
nābheradhastādvā vidvān dhyātvā kamalamuttamam / tryaṅgule cāṣṭakoṇaṃ vā pañcakoṇamathāpi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिकोणं च तथाग्नेयं सौम्यं सौरं स्वशक्तिभिः । सौरं सौम्य तथाग्नेयम् अथ वानुक्रमेण तु
trikoṇaṃ ca tathāgneyaṃ saumyaṃ sauraṃ svaśaktibhiḥ / sauraṃ saumya tathāgneyam atha vānukrameṇa tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आग्नेयं च ततः सौरं सौम्यमेवं विधानतः । अग्नेरधः प्रकल्प्यैवं धर्मादीनां चतुष्टयम्
āgneyaṃ ca tataḥ sauraṃ saumyamevaṃ vidhānataḥ / agneradhaḥ prakalpyaivaṃ dharmādīnāṃ catuṣṭayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणत्रयं क्रमेणैव मण्डलोपरि भावयेत् । सत्त्वस्थं चिन्तयेद्रुद्रं स्वशक्त्या परिमण्डितम्
guṇatrayaṃ krameṇaiva maṇḍalopari bhāvayet / sattvasthaṃ cintayedrudraṃ svaśaktyā parimaṇḍitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभौ वाथ गले वापि भ्रूमध्ये वा यथाविधि । ललाटफलिकायां वा मूर्ध्नि ध्यानं समाचरेत्
nābhau vātha gale vāpi bhrūmadhye vā yathāvidhi / lalāṭaphalikāyāṃ vā mūrdhni dhyānaṃ samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विदले षोडशारे वा द्वादशारे क्रमेण तु । दशारे वा षडस्रे वा चतुरस्रे स्मरेच्छिवम्
dvidale ṣoḍaśāre vā dvādaśāre krameṇa tu / daśāre vā ṣaḍasre vā caturasre smarecchivam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कनकाभे तथागार- संनिभे सुसिते ऽपि वा । द्वादशादित्यसंकाशे चन्द्रबिम्बसमे ऽपि वा
kanakābhe tathāgāra- saṃnibhe susite 'pi vā / dvādaśādityasaṃkāśe candrabimbasame 'pi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्युत्कोटिनिभे स्थाने चिन्तयेत्परमेश्वरम् । अग्निवर्णे ऽथवा विद्युद् वलयाभे समाहितः
vidyutkoṭinibhe sthāne cintayetparameśvaram / agnivarṇe 'thavā vidyud valayābhe samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्रकोटिप्रभे स्थाने पद्मरागनिभे ऽपि वा । नीललोहितबिम्बे वा योगी ध्यानं समभ्यसेत्
vajrakoṭiprabhe sthāne padmarāganibhe 'pi vā / nīlalohitabimbe vā yogī dhyānaṃ samabhyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महेश्वरं हृदि ध्यायेन् नाभिपद्मे सदाशिवम् । चन्द्रचूडं ललाटे तु भ्रूमध्ये शंकरं स्वयम्
maheśvaraṃ hṛdi dhyāyen nābhipadme sadāśivam / candracūḍaṃ lalāṭe tu bhrūmadhye śaṃkaraṃ svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्ये च शाश्वतस्थाने शिवध्यानं समभ्यसेत् । निर्मलं निष्कलं ब्रह्म सुशान्तं ज्ञानरूपिणम्
divye ca śāśvatasthāne śivadhyānaṃ samabhyaset / nirmalaṃ niṣkalaṃ brahma suśāntaṃ jñānarūpiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलक्षणमनिर्देश्यम् अणोरल्पतरं शुभम् । निरालम्बम् अतर्क्यं च विनाशोत्पत्तिवर्जितम्
alakṣaṇamanirdeśyam aṇoralpataraṃ śubham / nirālambam atarkyaṃ ca vināśotpattivarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कैवल्यं चैव निर्वाणं निःश्रेयसम् अनुत्तमम् । अमृतं चाक्षरं ब्रह्म ह्य् अपुनर्भवम् अद्भुतम्
kaivalyaṃ caiva nirvāṇaṃ niḥśreyasam anuttamam / amṛtaṃ cākṣaraṃ brahma hy apunarbhavam adbhutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महानन्दं परानन्दं योगानन्दमनामयम् । हेयोपादेयरहितं सूक्ष्मात्सूक्ष्मतरं शिवम्
mahānandaṃ parānandaṃ yogānandamanāmayam / heyopādeyarahitaṃ sūkṣmātsūkṣmataraṃ śivam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयंवेद्यमवेद्यं तच् छिवं ज्ञानमयं परम् । अतीन्द्रियम् अनाभासं परं तत्त्वं परात्परम्
svayaṃvedyamavedyaṃ tac chivaṃ jñānamayaṃ param / atīndriyam anābhāsaṃ paraṃ tattvaṃ parātparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वोपाधिविनिर्मुक्तं ध्यानगम्यं विचारतः । अद्वयं तमसश्चैव परस्तात्संस्थितं परम्
sarvopādhivinirmuktaṃ dhyānagamyaṃ vicārataḥ / advayaṃ tamasaścaiva parastātsaṃsthitaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनस्येवं महादेवं हृत्पद्मे वापि चिन्तयेत् । नाभौ सदाशिवं चापि सर्वदेवात्मकं विभुम्
manasyevaṃ mahādevaṃ hṛtpadme vāpi cintayet / nābhau sadāśivaṃ cāpi sarvadevātmakaṃ vibhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहमध्ये शिवं देवं शुद्धज्ञानमयं विभुम् । कन्यसेनैव मार्गेण चोद्घातेनापि शंकरम्
dehamadhye śivaṃ devaṃ śuddhajñānamayaṃ vibhum / kanyasenaiva mārgeṇa codghātenāpi śaṃkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमशः कन्यसेनैव मध्यमेनापि सुव्रतः । उत्तमेनापि वै विद्वान् कुम्भकेन समभ्यसेत्
kramaśaḥ kanyasenaiva madhyamenāpi suvrataḥ / uttamenāpi vai vidvān kumbhakena samabhyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वात्रिंशद् रेचयेद्धीमान् हृदि नाभौ समाहितः । रेचकं पूरकं त्यक्त्वा कुम्भकं च द्विजोत्तमाः
dvātriṃśad recayeddhīmān hṛdi nābhau samāhitaḥ / recakaṃ pūrakaṃ tyaktvā kumbhakaṃ ca dvijottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साक्षात्समरसेनैव देहमध्ये स्मरेच्छिवम् । एकीभावं समेत्यैवं तत्र यद्रससम्भवम्
sākṣātsamarasenaiva dehamadhye smarecchivam / ekībhāvaṃ sametyaivaṃ tatra yadrasasambhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आनन्दं ब्रह्मणो विद्वान् साक्षात्समरसे स्थितः । धारणा द्वादशायामा ध्यानं द्वादश धारणम्
ānandaṃ brahmaṇo vidvān sākṣātsamarase sthitaḥ / dhāraṇā dvādaśāyāmā dhyānaṃ dvādaśa dhāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यानं द्वादशकं यावत् समाधिर् अभिधीयते । अथवा ज्ञानिनां विप्राः सम्पर्कादेव जायते
dhyānaṃ dvādaśakaṃ yāvat samādhir abhidhīyate / athavā jñānināṃ viprāḥ samparkādeva jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयत्नाद्वा तयोस्तुल्यं चिराद्वा ह्यचिराद्द्विजाः । योगान्तरायास् तस्याथ जायन्ते युञ्जतः पुनः
prayatnādvā tayostulyaṃ cirādvā hyacirāddvijāḥ / yogāntarāyās tasyātha jāyante yuñjataḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नश्यन्त्य् अभ्यासतस् ते ऽपि प्रणिधानेन वै गुरोः
naśyanty abhyāsatas te 'pi praṇidhānena vai guroḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.