Library·Liṅga Purāṇa·2·2.5
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे उत्तरभागे विष्णुभक्तकथनं नाम चतुर्थो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः ऐक्ष्वाकुरंबरीषो वै वासुदेवपरायणः । पालयामास पृथिवीं विष्णोराज्ञापुरः सरः
iti śrīliṅgamahāpurāṇe uttarabhāge viṣṇubhaktakathanaṃ nāma caturtho 'dhyāyaḥ ṛṣaya ūcuḥ aikṣvākuraṃbarīṣo vai vāsudevaparāyaṇaḥ / pālayāmāsa pṛthivīṃ viṣṇorājñāpuraḥ saraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुतमेतन्महाबुद्धे तत्सर्वं वक्तुमर्हसि । नित्यं तस्य हरेश्चक्रं शत्रुरोगभयादिकम्
śrutametanmahābuddhe tatsarvaṃ vaktumarhasi / nityaṃ tasya hareścakraṃ śatrurogabhayādikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हन्तीति श्रूयते लोके धार्मिकस्य महात्मनः । अंबरीषस्य चरितं तत्सर्वं ब्रूहि सत्तम
hantīti śrūyate loke dhārmikasya mahātmanaḥ / aṃbarīṣasya caritaṃ tatsarvaṃ brūhi sattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माहात्म्यमनुभावं च भक्तियोगमनुत्तमम् । यथावच्छ्रोतुमिच्छामः सूत वक्तुं त्वमर्हसि
māhātmyamanubhāvaṃ ca bhaktiyogamanuttamam / yathāvacchrotumicchāmaḥ sūta vaktuṃ tvamarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच श्रूयतां मुनिशार्दूलाश्चरितं तस्य धीमतः । अंबरीषस्य माहात्म्यं सर्वपापहरं परम्
sūta uvāca śrūyatāṃ muniśārdūlāścaritaṃ tasya dhīmataḥ / aṃbarīṣasya māhātmyaṃ sarvapāpaharaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिशङ्कोर्दयिता भार्या सर्वलक्षणशोभिता । अंबरीषस्य जननी नित्यं शौचसमन्विता
triśaṅkordayitā bhāryā sarvalakṣaṇaśobhitā / aṃbarīṣasya jananī nityaṃ śaucasamanvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगनिद्रासमारूढं शेषपर्यङ्कशायिनम् । नारायणं महात्मानं ब्रह्माण्डकमलोद्भवम्
yoganidrāsamārūḍhaṃ śeṣaparyaṅkaśāyinam / nārāyaṇaṃ mahātmānaṃ brahmāṇḍakamalodbhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमसा कालरुद्राख्यं रजसा कनकाण्डजम् । सत्त्वेन सर्वगं विष्णुं सर्वदेवनमस्कृतम्
tamasā kālarudrākhyaṃ rajasā kanakāṇḍajam / sattvena sarvagaṃ viṣṇuṃ sarvadevanamaskṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चयामाम सततं वाङ्मनः कायकर्मभिः । माल्यदानादिकं सर्वं स्वयमेवमचीकरत्
arcayāmāma satataṃ vāṅmanaḥ kāyakarmabhiḥ / mālyadānādikaṃ sarvaṃ svayamevamacīkarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धादिषेषणं चैव धूपद्रव्यादिकं तथा । भूमेरालेपनादीनि हविषां पचनं तथा
gandhādiṣeṣaṇaṃ caiva dhūpadravyādikaṃ tathā / bhūmerālepanādīni haviṣāṃ pacanaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्कौतुकसमाविष्टा स्वयमेव चकार सा । शुभा पद्मावती नित्यं वाचा नारायणेति वै
tatkautukasamāviṣṭā svayameva cakāra sā / śubhā padmāvatī nityaṃ vācā nārāyaṇeti vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनन्तेत्येव सा नित्यं भाषमाणा पतिव्रता । दशवर्षसहस्राणि तत्परेणान्तरात्मना
anantetyeva sā nityaṃ bhāṣamāṇā pativratā / daśavarṣasahasrāṇi tatpareṇāntarātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चयामास गोविन्दं गन्धपुष्पादिभिः शुचिः । विष्णुभक्तान्महाभागान् सर्वपापविवर्जितान्
arcayāmāsa govindaṃ gandhapuṣpādibhiḥ śuciḥ / viṣṇubhaktānmahābhāgān sarvapāpavivarjitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दानमानार्चनैर्नित्यं धनरत्नैरतोषयत् । ततः कदाचित्सा देवी द्वादशीं समुपोष्य वै
dānamānārcanairnityaṃ dhanaratnairatoṣayat / tataḥ kadācitsā devī dvādaśīṃ samupoṣya vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरेरग्रे महाभागा सुष्वाप पतिना सह । तत्र नारायणो देवस्तामाह पुरुषोत्तमः
hareragre mahābhāgā suṣvāpa patinā saha / tatra nārāyaṇo devastāmāha puruṣottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किम् इच्छसि वरं भद्रे मत्तस् त्वम् ब्रूहि भामिनि । सा दृष्ट्वा तु वरं वव्रे पुत्रो मे वैष्णवो भवेत्
kim icchasi varaṃ bhadre mattas tvam brūhi bhāmini / sā dṛṣṭvā tu varaṃ vavre putro me vaiṣṇavo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सार्वभौमो महातेजाः स्वकर्मनिरतः शुचिः । तथेत्युक्त्वा ददौ तस्यै फलम् एकं जनार्दनः
sārvabhaumo mahātejāḥ svakarmanirataḥ śuciḥ / tathetyuktvā dadau tasyai phalam ekaṃ janārdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा प्रबुद्धा फलं दृष्ट्वा भर्त्रे सर्वं न्यवेदयत् । भक्षयामास संहृष्टा फलं तद्गतमानसा
sā prabuddhā phalaṃ dṛṣṭvā bhartre sarvaṃ nyavedayat / bhakṣayāmāsa saṃhṛṣṭā phalaṃ tadgatamānasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कालेन सा देवी पुत्रं कुलविवर्धनम् । असूत सा सदाचारं वासुदेवपरायणम्
tataḥ kālena sā devī putraṃ kulavivardhanam / asūta sā sadācāraṃ vāsudevaparāyaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुभलक्षणसंपन्नं चक्रआङ्किततनूरुहम् । जातं दृष्ट्वा पिता पुत्रं क्रियाः सर्वाश्चकार वै
śubhalakṣaṇasaṃpannaṃ cakraāṅkitatanūruham / jātaṃ dṛṣṭvā pitā putraṃ kriyāḥ sarvāścakāra vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अंबरीष इति ख्यातो लोके समभवत्प्रभुः । पितर्युपरते श्रीमानभिषिक्तो महामुनिः
aṃbarīṣa iti khyāto loke samabhavatprabhuḥ / pitaryuparate śrīmānabhiṣikto mahāmuniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्त्रिष्वाधाय राज्यं च तप उग्रञ्चकार सः । संवत्सरसहस्रं वै जपन्नारायणं प्रभुम्
mantriṣvādhāya rājyaṃ ca tapa ugrañcakāra saḥ / saṃvatsarasahasraṃ vai japannārāyaṇaṃ prabhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृत्पुण्डरीकमध्यस्थं सूर्यमण्डलमध्यतः । शङ्खचक्रगदापद्मधारयन्तं चतुर्भुजम्
hṛtpuṇḍarīkamadhyasthaṃ sūryamaṇḍalamadhyataḥ / śaṅkhacakragadāpadmadhārayantaṃ caturbhujam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धजांबूनदनिभं ब्रह्मविष्णुशिवात्मकम् । सर्वाभरणसंयुक्तं पीतांबरधरं प्रभुम्
śuddhajāṃbūnadanibhaṃ brahmaviṣṇuśivātmakam / sarvābharaṇasaṃyuktaṃ pītāṃbaradharaṃ prabhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीवत्सवक्षसं देवं पुरुषं पुरुषोत्तमम् । ततो गरुडमारुह्य सर्वदेवैरभिष्टुतः
śrīvatsavakṣasaṃ devaṃ puruṣaṃ puruṣottamam / tato garuḍamāruhya sarvadevairabhiṣṭutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आजगाम स विश्वात्मा सर्वलोकनमस्कृतः । ऐरावतमिवाचिन्त्यं कृत्वा वै गरुडंहरिः
ājagāma sa viśvātmā sarvalokanamaskṛtaḥ / airāvatamivācintyaṃ kṛtvā vai garuḍaṃhariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयं शक्र इवासीनस्तमाह नृपसत्तमम् । इन्द्रो ऽहमस्मि भद्रं ते किं ददामि वरं च ते
svayaṃ śakra ivāsīnastamāha nṛpasattamam / indro 'hamasmi bhadraṃ te kiṃ dadāmi varaṃ ca te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वलोकेश्वरो ऽहं त्वांरक्षितुं समुपागतः । अंबरीष उवाच नाहं त्वमाभिसंधाय तप आस्थितवानिह
sarvalokeśvaro 'haṃ tvāṃrakṣituṃ samupāgataḥ / aṃbarīṣa uvāca nāhaṃ tvamābhisaṃdhāya tapa āsthitavāniha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वया दत्तं च नेष्यामि गच्छ शक्र यथासुखम् । मम नारायणो नाथस्तं नामामि जगत्पतिम्
tvayā dattaṃ ca neṣyāmi gaccha śakra yathāsukham / mama nārāyaṇo nāthastaṃ nāmāmi jagatpatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छेद्र माकृथास्त्वत्र मम बुद्धिविलोपनम् । ततः प्रहस्य भगवान् स्वरूपमकरोद्वरीः
gacchedra mākṛthāstvatra mama buddhivilopanam / tataḥ prahasya bhagavān svarūpamakarodvarīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शार्ङ्गचक्रगदापाणिः खङ्गहस्तो जनार्दनः । गरुडोपरि सर्वात्मा नीलाचल इवापरः
śārṅgacakragadāpāṇiḥ khaṅgahasto janārdanaḥ / garuḍopari sarvātmā nīlācala ivāparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवगन्धर्वसंघैश्च स्तूयमानः समन्ततः । प्रणम्य स च संतुष्टस्तुष्टाव गरुडध्वजम्
devagandharvasaṃghaiśca stūyamānaḥ samantataḥ / praṇamya sa ca saṃtuṣṭastuṣṭāva garuḍadhvajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसीद लोकनाथेश मम नाथ जनार्दन । कृष्ण विष्णो जगन्नाथ सर्वलोकनमस्कृत
prasīda lokanātheśa mama nātha janārdana / kṛṣṇa viṣṇo jagannātha sarvalokanamaskṛta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वमादिस्त्वमनादिस्त्वमनन्तः पूरुषः प्रभुः । अप्रमेयो विभुर्विष्णुर्गोविन्दः कमलेक्षणः
tvamādistvamanādistvamanantaḥ pūruṣaḥ prabhuḥ / aprameyo vibhurviṣṇurgovindaḥ kamalekṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महेश्वराङ्गजो मध्ये पुष्करः खगमः खगः । कव्यवाहः कपाली त्वं हव्यवाहः प्रभञ्जनः
maheśvarāṅgajo madhye puṣkaraḥ khagamaḥ khagaḥ / kavyavāhaḥ kapālī tvaṃ havyavāhaḥ prabhañjanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदिदेवः क्रियानन्दः परमात्मात्मनी स्थितः । त्वां प्रपन्नोस्मिगोविन्द जय देवकिनन्दन । जय देव जगन्नाथ पाहि मां पुष्करेक्षण
ādidevaḥ kriyānandaḥ paramātmātmanī sthitaḥ / tvāṃ prapannosmigovinda jaya devakinandana / jaya deva jagannātha pāhi māṃ puṣkarekṣaṇa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नान्या गतिस्त्वदन्या मे त्वमेव शरणं मम । सूत उवाच तमाह भगवान्विष्णुः किं ते हृदि चिकीर्षितम्
nānyā gatistvadanyā me tvameva śaraṇaṃ mama / sūta uvāca tamāha bhagavānviṣṇuḥ kiṃ te hṛdi cikīrṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सर्वं ते प्रदास्यामि भक्तोसि मम सुव्रत । भक्तिप्रियो ऽहं सततं तस्माद्दातुमिहागतः
tatsarvaṃ te pradāsyāmi bhaktosi mama suvrata / bhaktipriyo 'haṃ satataṃ tasmāddātumihāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अंबरीष उवाच लोकनाथ परानन्द नित्यं मे वर्तते मतिः । वासुदेवपरो नित्यं वाङ्मनः कायकर्मभिः
aṃbarīṣa uvāca lokanātha parānanda nityaṃ me vartate matiḥ / vāsudevaparo nityaṃ vāṅmanaḥ kāyakarmabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा त्वं देवदेवस्य भवस्य परमात्मनः । तथा भवाम्यहं विष्णो तव देव जनार्दन
yathā tvaṃ devadevasya bhavasya paramātmanaḥ / tathā bhavāmyahaṃ viṣṇo tava deva janārdana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पालियिष्यामि पृथिवीं कृत्वा वै वैष्णवं जगत् । यज्ञहोमार्चनैश्चैव तर्पयामि सुरोत्तमान्
pāliyiṣyāmi pṛthivīṃ kṛtvā vai vaiṣṇavaṃ jagat / yajñahomārcanaiścaiva tarpayāmi surottamān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैष्णवान्पालयिष्यामि निहनिष्यामि शात्रवान् । लोकतापभये भीत इति मे धीयते मतिः
vaiṣṇavānpālayiṣyāmi nihaniṣyāmi śātravān / lokatāpabhaye bhīta iti me dhīyate matiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच एवमस्तु यथेच्छं वै चक्रमेतत्सुदर्शनम् । पुरा रुद्रप्रसादेन लब्धं वै दुर्लभं मया
śrībhagavānuvāca evamastu yathecchaṃ vai cakrametatsudarśanam / purā rudraprasādena labdhaṃ vai durlabhaṃ mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषिशापादिकं दुःखं शत्रुरोगादिकं तथा । निहनिष्यति ते नित्यमित्युक्त्वान्तरधीयत
ṛṣiśāpādikaṃ duḥkhaṃ śatrurogādikaṃ tathā / nihaniṣyati te nityamityuktvāntaradhīyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच ततः प्रणम्य मुदितो राजा नारायणं प्रभुम् । प्रविश्य नगरीं रम्यामयोध्यां पर्यपालयत्
sūta uvāca tataḥ praṇamya mudito rājā nārāyaṇaṃ prabhum / praviśya nagarīṃ ramyāmayodhyāṃ paryapālayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणादींश्च वर्णांश्च स्वस्वकर्मण्य् अयोजयत् । नारायणपरो नित्यं विष्णुभक्तानकल्मषान्
brāhmaṇādīṃśca varṇāṃśca svasvakarmaṇy ayojayat / nārāyaṇaparo nityaṃ viṣṇubhaktānakalmaṣān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पालयामास हृष्टात्मा विशेषेण जनाधिपः । अश्वमेधशतैरिष्ट्वा वाजपेयशतेन च
pālayāmāsa hṛṣṭātmā viśeṣeṇa janādhipaḥ / aśvamedhaśatairiṣṭvā vājapeyaśatena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पालयामास पृथिवीं सागरावरणामिमाम् । गृहेगृहे हरिस्तस्थौ वेदघोषो गृहेगृहे
pālayāmāsa pṛthivīṃ sāgarāvaraṇāmimām / gṛhegṛhe haristasthau vedaghoṣo gṛhegṛhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नामघोषो हरेश्चैव यज्ञघोषस्तथैव च । अभवन्नृपशार्दूले तस्मिन् राज्यं प्रशासति
nāmaghoṣo hareścaiva yajñaghoṣastathaiva ca / abhavannṛpaśārdūle tasmin rājyaṃ praśāsati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नासस्या नातृणा भूमिर्न दुर्भिक्षादिभिर्युता । रागहीनाः प्रजा नित्यं सर्वोपद्रववर्जिताः
nāsasyā nātṛṇā bhūmirna durbhikṣādibhiryutā / rāgahīnāḥ prajā nityaṃ sarvopadravavarjitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अंबरीषो महातेजाः पालयामास मेदिनीम् । तस्यैवंवर्तमानस्य कन्या कमललोचना
aṃbarīṣo mahātejāḥ pālayāmāsa medinīm / tasyaivaṃvartamānasya kanyā kamalalocanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीमती नाम विख्याता सर्वलक्षणसंयुता ॥ प्रदानसमयं प्राप्ता देवमायेव शोभना
śrīmatī nāma vikhyātā sarvalakṣaṇasaṃyutā // pradānasamayaṃ prāptā devamāyeva śobhanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्काले मुनिः श्रीमान्नारदो ऽभ्यागतश्चवै । अंबरीषस्य राज्ञो वै पर्वतश्च महामतिः
tasminkāle muniḥ śrīmānnārado 'bhyāgataścavai / aṃbarīṣasya rājño vai parvataśca mahāmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावुभावागतौ दृष्ट्वा प्रणिपत्य यथाविधि । अंबरीषो महातेजाः पूजयामास ताव् ऋषी
tāvubhāvāgatau dṛṣṭvā praṇipatya yathāvidhi / aṃbarīṣo mahātejāḥ pūjayāmāsa tāv ṛṣī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कन्यां तां रममाणां वै मेघमध्ये शतह्रदाम् । प्राह तां प्रेक्ष्य भगवान् नारदः सस्मितस् तदा
kanyāṃ tāṃ ramamāṇāṃ vai meghamadhye śatahradām / prāha tāṃ prekṣya bhagavān nāradaḥ sasmitas tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केयं राजन्महाभागा कन्या सुरसुतोपमा । ब्रूहि धर्मभृतां श्रेष्ठ सर्वलक्षणशोभिता
keyaṃ rājanmahābhāgā kanyā surasutopamā / brūhi dharmabhṛtāṃ śreṣṭha sarvalakṣaṇaśobhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजोवाच दुहितेयं मम विभो श्रीमती नाम नामतः । प्रदानसमयं प्राप्ता वरमन्वेषते शुभा
rājovāca duhiteyaṃ mama vibho śrīmatī nāma nāmataḥ / pradānasamayaṃ prāptā varamanveṣate śubhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तो मुनिशार्दूलस्तामैच्छन्नारदो द्विजाः । पर्वतोपि मुनिस्तां वै चकमे मुनिसत्तमाः
ityukto muniśārdūlastāmaicchannārado dvijāḥ / parvatopi munistāṃ vai cakame munisattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुज्ञाप्य च राजानं नारदो वाक्यमब्रवीत् । रहस्याहूय धर्मात्मामम देहि सुतामिमाम्
anujñāpya ca rājānaṃ nārado vākyamabravīt / rahasyāhūya dharmātmāmama dehi sutāmimām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्वतो हि तथा प्राह राजानं रहसि प्रभुः । तावुभौ सह धर्मात्मा प्रणिपत्य भयार्दितः
parvato hi tathā prāha rājānaṃ rahasi prabhuḥ / tāvubhau saha dharmātmā praṇipatya bhayārditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उभौ भवन्तौ कन्यां मे पार्थयानौ कथं त्वहम् । करिष्यामि महाप्राज्ञ शृणु नारद मे वचः
ubhau bhavantau kanyāṃ me pārthayānau kathaṃ tvaham / kariṣyāmi mahāprājña śṛṇu nārada me vacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं च पर्वत मे वाक्यं शृणु वक्ष्यामि यत्प्रभो । कन्येयं युवयोरेकं वरयिष्यति चेच्छुभा
tvaṃ ca parvata me vākyaṃ śṛṇu vakṣyāmi yatprabho / kanyeyaṃ yuvayorekaṃ varayiṣyati cecchubhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मै कन्यां प्रयच्छामि नान्यथा शक्तिरस्ति मे । तथेत्युक्त्वा ततो भूयः श्वो यास्याव इति स्म ह
tasmai kanyāṃ prayacchāmi nānyathā śaktirasti me / tathetyuktvā tato bhūyaḥ śvo yāsyāva iti sma ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा मुनिसार्दूलौ जग्मतुः प्रीतिमानसौ । वासुदेवपरौ नित्यमुभौ ज्ञानविदांवरौ
ityuktvā munisārdūlau jagmatuḥ prītimānasau / vāsudevaparau nityamubhau jñānavidāṃvarau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णु लोकं ततो गत्वा नारदो मुनिसत्तमः । प्रणिपत्य हृषीकेशं वाक्यमेतदुवाच ह
viṣṇu lokaṃ tato gatvā nārado munisattamaḥ / praṇipatya hṛṣīkeśaṃ vākyametaduvāca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रोतव्यमस्ति भगवन्नाथ नारायण प्रभो । रहसि त्वां प्रवक्ष्यामि नमस्ते भुवनेश्वर
śrotavyamasti bhagavannātha nārāyaṇa prabho / rahasi tvāṃ pravakṣyāmi namaste bhuvaneśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रहस्य गोविन्दः सर्वानुत्सार्य तं मुनिम् । ब्रूहीत्याह च विश्वात्मा मुनिराह च केशवम्
tataḥ prahasya govindaḥ sarvānutsārya taṃ munim / brūhītyāha ca viśvātmā munirāha ca keśavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वदीयो नृपतिः श्रीमानंबरीषो महीपतिः । तस्य कन्या विशालाक्षी श्रीमती नाम नामतः
tvadīyo nṛpatiḥ śrīmānaṃbarīṣo mahīpatiḥ / tasya kanyā viśālākṣī śrīmatī nāma nāmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिणेतुमनास्तत्र गतो ऽस्मि वचनं शृणु । पर्वतो ऽयं मुनिः श्रीमांस्तव भृत्यस्तपोनिधिः
pariṇetumanāstatra gato 'smi vacanaṃ śṛṇu / parvato 'yaṃ muniḥ śrīmāṃstava bhṛtyastaponidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तामैच्छत्सोपि भगवन्नावामाह जनाधिपः । अंबरीषो महातेजाः कन्येयं युवयोर्वरम्
tāmaicchatsopi bhagavannāvāmāha janādhipaḥ / aṃbarīṣo mahātejāḥ kanyeyaṃ yuvayorvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लावण्ययुक्तं वृणुयाद्यदि तस्मै ददाम्यहम् । इत्याहावां नृपस्तत्र तथेत्युक्त्वाहमागतः
lāvaṇyayuktaṃ vṛṇuyādyadi tasmai dadāmyaham / ityāhāvāṃ nṛpastatra tathetyuktvāhamāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगमिष्यामि ते राजन् श्वः प्रभाते गृहं त्विति । आगतोहं जगन्नाथ कर्तुमर्हसि मे प्रियम्
āgamiṣyāmi te rājan śvaḥ prabhāte gṛhaṃ tviti / āgatohaṃ jagannātha kartumarhasi me priyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वानराननवद्भाति पर्वतस्य मुखं यथा । तथा कुरु जगन्नाथ मम चेदिच्छसि प्रियम्
vānarānanavadbhāti parvatasya mukhaṃ yathā / tathā kuru jagannātha mama cedicchasi priyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथेत्युक्त्वा स गोविन्दः प्रहस्त मधुसूदनः । त्वयोक्तं च करिष्यामि गच्छ सौम्य यथागतम्
tathetyuktvā sa govindaḥ prahasta madhusūdanaḥ / tvayoktaṃ ca kariṣyāmi gaccha saumya yathāgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्त्वा मुनिर्हृष्टः प्रणिपत्य जनार्दनम् । मन्यमानः कृतात्मानं तथायोध्यां जगाम सः
evamuktvā munirhṛṣṭaḥ praṇipatya janārdanam / manyamānaḥ kṛtātmānaṃ tathāyodhyāṃ jagāma saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गते मुनिवरे तस्मिन्पर्वतो ऽपि महामुनिः । प्रणम्य माधवं हृष्टो रहस्येनमुवाच ह
gate munivare tasminparvato 'pi mahāmuniḥ / praṇamya mādhavaṃ hṛṣṭo rahasyenamuvāca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृत्तं तस्य निवेद्याग्रे नारदस्य जगत्पतेः । गोलाङ्गूलमुखं यद्वन्मुखं भाति तथा कुरु
vṛttaṃ tasya nivedyāgre nāradasya jagatpateḥ / golāṅgūlamukhaṃ yadvanmukhaṃ bhāti tathā kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्छ्रुत्वा भगवान्विष्णुस्त्वयोक्तं च करोमि वै । गच्छ शीघ्रमयोध्यां वै मावेदीर्नारदस्य वै
tacchrutvā bhagavānviṣṇustvayoktaṃ ca karomi vai / gaccha śīghramayodhyāṃ vai māvedīrnāradasya vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वया मे संविदं तत्र तथेत्युक्त्वा जगाम सः । ततो राजा समाज्ञाय प्राप्तौ मुनिवरौ तदा
tvayā me saṃvidaṃ tatra tathetyuktvā jagāma saḥ / tato rājā samājñāya prāptau munivarau tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माङ्गल्यैर्विविधैः सर्वामयोध्यां ध्वजमालिनीम् । मडंयामास पुष्पैश्च लाजैर्श्चैव समन्ततः
māṅgalyairvividhaiḥ sarvāmayodhyāṃ dhvajamālinīm / maḍaṃyāmāsa puṣpaiśca lājairścaiva samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अंबुसिक्तगृहद्वारां सिक्तापणमहापथाम् । दिव्यगन्धरसोपेतां धूपितां दिव्यधूपकैः
aṃbusiktagṛhadvārāṃ siktāpaṇamahāpathām / divyagandharasopetāṃ dhūpitāṃ divyadhūpakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा च नगरीं राजा मण्डयामास तां सभाम् । दिव्यैर्गन्धैस्तथा धूपै रत्नैश्च विविधैस्तथा
kṛtvā ca nagarīṃ rājā maṇḍayāmāsa tāṃ sabhām / divyairgandhaistathā dhūpai ratnaiśca vividhaistathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलङ्कृतां मणिस्तंभैर्नानामाल्योपशोभिताम् । परार्ध्यास्तरणोपेतैर्दिव्यैर्भद्रासनैर्वृताम्
alaṅkṛtāṃ maṇistaṃbhairnānāmālyopaśobhitām / parārdhyāstaraṇopetairdivyairbhadrāsanairvṛtām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा नृपेन्द्रस्तां कन्यां ह्यादाय प्रविवेश ह । सर्वाभरणसंपन्नां श्रीरिवायतलोजनाम्
kṛtvā nṛpendrastāṃ kanyāṃ hyādāya praviveśa ha / sarvābharaṇasaṃpannāṃ śrīrivāyatalojanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करसंमितमध्याङ्गीं पञ्चस्निग्धां शुभाननाम् । स्त्रीभिः परिवृतां दिव्यां श्रीमतीं संश्रितां तदा
karasaṃmitamadhyāṅgīṃ pañcasnigdhāṃ śubhānanām / strībhiḥ parivṛtāṃ divyāṃ śrīmatīṃ saṃśritāṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सभा च सा भूपपेः समृद्धा मणिप्रवेकोत्तमरत्नचित्रा । न्यस्ता सना माल्यवती सुबद्धा तामाययुस्ते नरराजवर्गाः
sabhā ca sā bhūpapeḥ samṛddhā maṇipravekottamaratnacitrā / nyastā sanā mālyavatī subaddhā tāmāyayuste nararājavargāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथापरो ब्रह्मवरात्मजो हि त्रैविद्यविद्यो भगवान्महात्मा । सपर्वतो ब्रह्मविदांव रिष्ठो महामुनिर्नारद आजगाम
athāparo brahmavarātmajo hi traividyavidyo bhagavānmahātmā / saparvato brahmavidāṃva riṣṭho mahāmunirnārada ājagāma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावगतौ समीक्ष्याथ राजा संभ्रान्तमानसः । दिव्यमासनामादाय पूजयामास तावुभौ
tāvagatau samīkṣyātha rājā saṃbhrāntamānasaḥ / divyamāsanāmādāya pūjayāmāsa tāvubhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उभौ देवर्षिसिद्धौ तौ उभौ ज्ञानविदां वरौ । समासीनौ महात्मानौ कन्यार्थं मुनिसत्तमौ
ubhau devarṣisiddhau tau ubhau jñānavidāṃ varau / samāsīnau mahātmānau kanyārthaṃ munisattamau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावुभौ प्रणिपत्याग्रे कन्यां तां श्रीमतीं शुभाम् । सुतां कमलपत्राक्षीं प्राह राजा यशस्विनीम्
tāvubhau praṇipatyāgre kanyāṃ tāṃ śrīmatīṃ śubhām / sutāṃ kamalapatrākṣīṃ prāha rājā yaśasvinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनयोर्यं वरं भद्रे मनसा त्मविहेच्छसि । तस्मै मालामिमान्देहि प्रणिपत्य यथाविधि
anayoryaṃ varaṃ bhadre manasā tmavihecchasi / tasmai mālāmimāndehi praṇipatya yathāvidhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्ता तु सा कन्या स्त्रीभिः परिवृता तदा । मालां हिरण्मयीं दिव्यामादाय सुभलोचना
evamuktā tu sā kanyā strībhiḥ parivṛtā tadā / mālāṃ hiraṇmayīṃ divyāmādāya subhalocanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्रासीनौ महात्मानौ तत्रागम्यस्थिता तदा । वीक्षमाणा मुनिश्रेष्ठौ नारदं पर्वतं तथा
yatrāsīnau mahātmānau tatrāgamyasthitā tadā / vīkṣamāṇā muniśreṣṭhau nāradaṃ parvataṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनिश्रेष्ठं न पश्यामि नारदं पर्वतं तथा । अनयोर्मध्यतस्त्वेकमूनषोडशवार्षिकम्
muniśreṣṭhaṃ na paśyāmi nāradaṃ parvataṃ tathā / anayormadhyatastvekamūnaṣoḍaśavārṣikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संभ्रान्तमानसा तत्र प्रवातकदली यथा । तस्थौ तामहा राजासौ वत्से किं त्वं करिष्यसि
saṃbhrāntamānasā tatra pravātakadalī yathā / tasthau tāmahā rājāsau vatse kiṃ tvaṃ kariṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनयोरेक मुद्दिश्य देहि मालामिमां शुभे । सा प्राह पितरं त्रस्ता इमौ तौ नरवानरौ
anayoreka muddiśya dehi mālāmimāṃ śubhe / sā prāha pitaraṃ trastā imau tau naravānarau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनिश्रेष्ठं न पश्यामि नारदं पर्वतं तथा । अनयोर्मध्यतस्त्वेकमूनषोडशवार्षिकम्
muniśreṣṭhaṃ na paśyāmi nāradaṃ parvataṃ tathā / anayormadhyatastvekamūnaṣoḍaśavārṣikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाभरणसंपन्नमतसीपुष्पसंनिभम् । दीर्घबाहुं विशालाक्षं तुङ्गीरस्थलम् उत्तमम्
sarvābharaṇasaṃpannamatasīpuṣpasaṃnibham / dīrghabāhuṃ viśālākṣaṃ tuṅgīrasthalam uttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रेखाङ्कितकटिग्रीवं रक्तान्तायतलोचनम् । नम्रचापानुकरणपटुभ्रूयुगशोभितम्
rekhāṅkitakaṭigrīvaṃ raktāntāyatalocanam / namracāpānukaraṇapaṭubhrūyugaśobhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभक्तत्रिवलीव्यक्तं नाभिव्यक्तशुभोदरम् । हिरण्यांबरसंवीतं तुङ्गरत्ननखं शुभम् । पद्माकारकरं त्वेनं पद्मास्यं पद्मलोचनम्
vibhaktatrivalīvyaktaṃ nābhivyaktaśubhodaram / hiraṇyāṃbarasaṃvītaṃ tuṅgaratnanakhaṃ śubham / padmākārakaraṃ tvenaṃ padmāsyaṃ padmalocanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुनासं पद्महृदयं पद्मनाभं श्रिया वृतम् । दन्तपङ्क्तिभिरत्यर्थं कुन्दकुड्मलसन्निभैः
sunāsaṃ padmahṛdayaṃ padmanābhaṃ śriyā vṛtam / dantapaṅktibhiratyarthaṃ kundakuḍmalasannibhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हसंतं मां समालोक्य दक्षिणं च प्रसार्य वै । पाणिं स्थितममुं तत्र पश्यामि शुभमूर्धजम्
hasaṃtaṃ māṃ samālokya dakṣiṇaṃ ca prasārya vai / pāṇiṃ sthitamamuṃ tatra paśyāmi śubhamūrdhajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संभ्रान्तमानसां तत्र वेपतीं कदलीमिव । स्थितां तामाह राजासौ वत्से किं त्वं करिष्यसि
saṃbhrāntamānasāṃ tatra vepatīṃ kadalīmiva / sthitāṃ tāmāha rājāsau vatse kiṃ tvaṃ kariṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्ते मुनिः प्राह नारदः संशयङ्गतः । कियन्तो बाहवस्तस्य कन्ये ब्रूहि यथातथम्
evamukte muniḥ prāha nāradaḥ saṃśayaṅgataḥ / kiyanto bāhavastasya kanye brūhi yathātatham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाहुद्वयं च पश्यामीत्याह कन्या शुचिस्मिता । प्राह तां पर्वतस्तत्र तस्य वक्षःस्थले शुभे
bāhudvayaṃ ca paśyāmītyāha kanyā śucismitā / prāha tāṃ parvatastatra tasya vakṣaḥsthale śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं पश्यसि च मे ब्रूहि करे किं वास्य पश्यसि । कन्या तमाह मालां वै पञ्चरूपामनुत्तमाम्
kiṃ paśyasi ca me brūhi kare kiṃ vāsya paśyasi / kanyā tamāha mālāṃ vai pañcarūpāmanuttamām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्षःस्थले ऽस्य पश्यामि करे कार्मुकसायकान् । एवमुक्तौ मुनिश्रेष्ठौ परस्परमनुत्तमौ
vakṣaḥsthale 'sya paśyāmi kare kārmukasāyakān / evamuktau muniśreṣṭhau parasparamanuttamau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनसा चिन्तयन्तौ तौ मायेयं कस्यचिद् भवेत् । मायावी तस्करो नूनं स्वयमेव जनार्दनः
manasā cintayantau tau māyeyaṃ kasyacid bhavet / māyāvī taskaro nūnaṃ svayameva janārdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगतो न यता कुर्यात्कथमस्मन्मुखं त्विदम् । गोलाङ्गूलत्वमित्येवं चिन्तया मास नारदः
āgato na yatā kuryātkathamasmanmukhaṃ tvidam / golāṅgūlatvamityevaṃ cintayā māsa nāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्वतोपि यथान्यायं वानरत्वं कथं मम । प्राप्तमित्येव मनसा चिन्तामापेदिवांस्तथा
parvatopi yathānyāyaṃ vānaratvaṃ kathaṃ mama / prāptamityeva manasā cintāmāpedivāṃstathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो राजा प्रणम्यासौ नारदं पर्वतं तथा । भवद्भ्यां किमिदं तत्र कृतं बुद्धिविमोहजम्
tato rājā praṇamyāsau nāradaṃ parvataṃ tathā / bhavadbhyāṃ kimidaṃ tatra kṛtaṃ buddhivimohajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वस्थौ भवन्तौ तिष्ठेतां यथा कन्यार्थ मुद्यतौ । एवमुक्तौ मुनिश्रेष्ठौ नृपमूचतुरुल्बणौ
svasthau bhavantau tiṣṭhetāṃ yathā kanyārtha mudyatau / evamuktau muniśreṣṭhau nṛpamūcaturulbaṇau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वमेव मोहं कुरुषे नावामिह कथञ्चन । आवयोरेकमेषा ते वरयत्वेव माचिरम्
tvameva mohaṃ kuruṣe nāvāmiha kathañcana / āvayorekameṣā te varayatveva māciram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सा कन्यका भूयः प्रणिप्तयेष्टदेवताम् । मायामादाय तिष्ठन्तं तयोर्मध्ये समाहितम्
tataḥ sā kanyakā bhūyaḥ praṇiptayeṣṭadevatām / māyāmādāya tiṣṭhantaṃ tayormadhye samāhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाभरणसंयुक्त मतसीपुष्पसन्निभम् । दीर्घबाहुं सुपुष्टाङ्गं कर्णान्तायतलोचनम्
sarvābharaṇasaṃyukta matasīpuṣpasannibham / dīrghabāhuṃ supuṣṭāṅgaṃ karṇāntāyatalocanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्ववत्पुरुषं दृष्ट्वा मालां तस्मै ददौ हि सा । अनन्तरं हि सा कन्या न दृष्टा मनुजैः पुनः
pūrvavatpuruṣaṃ dṛṣṭvā mālāṃ tasmai dadau hi sā / anantaraṃ hi sā kanyā na dṛṣṭā manujaiḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो नादः समभवत् किमेतदिति विस्मितौ । तामादाय गतो विष्णुः स्वस्थानं पुरुषोत्तमः
tato nādaḥ samabhavat kimetaditi vismitau / tāmādāya gato viṣṇuḥ svasthānaṃ puruṣottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा तदर्थमनिशं तपस्तप्त्वा वराङ्गना । श्रीमती सा समुत्पन्ना सा गता च तथा हरिम्
purā tadarthamaniśaṃ tapastaptvā varāṅganā / śrīmatī sā samutpannā sā gatā ca tathā harim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावुभौ मुनिशार्दूलौ धिक्कृतावति दुःखितौ । वासुदेवं प्रति तदा जग्मतुर्भवनं हरेः
tāvubhau muniśārdūlau dhikkṛtāvati duḥkhitau / vāsudevaṃ prati tadā jagmaturbhavanaṃ hareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावागतौ समीक्ष्याह श्रीमतिं भगवान्हरिः । मुनिश्रेष्ठौ समायातौ गूहस्वात्मानमत्र वै
tāvāgatau samīkṣyāha śrīmatiṃ bhagavānhariḥ / muniśreṣṭhau samāyātau gūhasvātmānamatra vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.