Library·Madhva Anandatirtha: Anuvyakhyana·3·3.4
॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमद्ब्रह्मसूत्रानुव्याख्याने तृतीयाध्यायस्य तृतीयः पादः ॥ एवमुत्पन्ननिर्दोषभगवद्दर्शनात् सदा । अपेक्षितफलप्राप्तिरारब्धस्यानतिक्रमात्
|| iti śrīmadānandatīrthabhagavatpādācāryaviracite śrīmadbrahmasūtrānuvyākhyāne tṛtīyādhyāyasya tṛtīyaḥ pādaḥ || evamutpannanirdoṣabhagavaddarśanāt sadā / apekṣitaphalaprāptirārabdhasyānatikramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवर्षिमानुषादीनां तत्तज्जात्यनुसारतः । जैमिन्युक्तं मानुषाणां तद्विशेषाश्च केचन
devarṣimānuṣādīnāṃ tattajjātyanusārataḥ / jaiminyuktaṃ mānuṣāṇāṃ tadviśeṣāśca kecana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सामान्यं भगवत्प्रोक्तं देवादीनां विशेषतः । बलवद्विरोधिसद्भावे जैमिन्याद्युक्तिरिष्यते
sāmānyaṃ bhagavatproktaṃ devādīnāṃ viśeṣataḥ / balavadvirodhisadbhāve jaiminyādyuktiriṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विकर्मलेपो नैवास्ति सम्यग्दृष्टिमतां क्वचित् । गुणहानिश्च नैवास्ति ब्रह्मणस्त्वविकर्मतः
vikarmalepo naivāsti samyagdṛṣṭimatāṃ kvacit / guṇahāniśca naivāsti brahmaṇastvavikarmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवानामपि न प्रायः कॢप्तस्य तु कथञ्चन । प्राप्तह्रासो भवेत् क्वापि महता तु विकर्मणा । तथापि तत् कॢप्तमेव तस्मान्न नियमोज्खितिः
devānāmapi na prāyaḥ kḷptasya tu kathañcana / prāptahrāso bhavet kvāpi mahatā tu vikarmaṇā / tathāpi tat kḷptameva tasmānna niyamojkhitiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्द्रसुग्रीवयोश्चैव स्वोच्चदारपरिग्रहात् । प्राप्तहानिरभून्नैव कॢप्तहानिः यथञ्चन
candrasugrīvayoścaiva svoccadāraparigrahāt / prāptahānirabhūnnaiva kḷptahāniḥ yathañcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ह्रासो ऽपि मानुषादीनामानन्दस्य विकर्मणा । भवेन्मुक्तौ विशेषेण स्वोच्चानामपराधतः
hrāso 'pi mānuṣādīnāmānandasya vikarmaṇā / bhavenmuktau viśeṣeṇa svoccānāmaparādhataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानोत्तरस्य पापस्य चतुर्थे ऽलेप उच्यते । अशुचित्वादिकं तस्य न भवेदिति तत्फलम् । अत्र ज्ञानफलस्यैव मुक्तेर्नियततोच्यते
jñānottarasya pāpasya caturthe 'lepa ucyate / aśucitvādikaṃ tasya na bhavediti tatphalam / atra jñānaphalasyaiva mukterniyatatocyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रारब्धकर्मजस्यैव विषभक्षान्मृतेरिव । प्राप्तस्याप्यनिवर्त्यस्य किञ्चिद् भुक्तस्य संविदा । उपमर्द इह प्रोक्तो देवादीनां यथाक्रमम्
prārabdhakarmajasyaiva viṣabhakṣānmṛteriva / prāptasyāpyanivartyasya kiñcid bhuktasya saṃvidā / upamarda iha prokto devādīnāṃ yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वात्मना त्वभोगो हि प्रारब्धस्यैव कर्मणः । न ब्रह्मदर्शिनो ऽपि स्यात् फलह्रासस्तु विद्यते
sarvātmanā tvabhogo hi prārabdhasyaiva karmaṇaḥ / na brahmadarśino 'pi syāt phalahrāsastu vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वात्मना फलह्रासो यदि नारब्धकर्मणः । स्यात् काम्यविधिवैयर्थ्यमित्युक्तनियमो भवेत् । एवमद्यापि सम्प्रोक्तं तन्त्रभागवते स्फुटम्
sarvātmanā phalahrāso yadi nārabdhakarmaṇaḥ / syāt kāmyavidhivaiyarthyamityuktaniyamo bhavet / evamadyāpi samproktaṃ tantrabhāgavate sphuṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तारतम्यं फले नो चेद् ब्रह्मादीनां कथं श्रुतिः । अवृजिनो ऽकामहत इति मुक्तिं निगद्य च । आनन्दतारतम्यं च तेषां ब्रूयात् पृथक् पृथक्
tāratamyaṃ phale no ced brahmādīnāṃ kathaṃ śrutiḥ / avṛjino 'kāmahata iti muktiṃ nigadya ca / ānandatāratamyaṃ ca teṣāṃ brūyāt pṛthak pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसार एव चेदेतत् तारतम्यं न मुख्यतः । अकामहतशब्दार्थो ऽवृजिनत्वं च नो भवेत्
saṃsāra eva cedetat tāratamyaṃ na mukhyataḥ / akāmahataśabdārtho 'vṛjinatvaṃ ca no bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामस्य यत्राप्ताः कामास्तत्र माममृतं कृधि । इति यल्लक्षणं मुक्तेः श्रुतिराह बलीयसी
kāmasya yatrāptāḥ kāmāstatra māmamṛtaṃ kṛdhi / iti yallakṣaṇaṃ mukteḥ śrutirāha balīyasī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामाहतिः कुतो ऽन्यत्र प्राप्तकामस्य सा भवेत् । अप्रयत्नेन कामानामवाप्तिः सा यदा भवेत् । तदैवाकामहतता कुत एवान्यथा भवेत्
kāmāhatiḥ kuto 'nyatra prāptakāmasya sā bhavet / aprayatnena kāmānāmavāptiḥ sā yadā bhavet / tadaivākāmahatatā kuta evānyathā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चेतनस्य त्वसुप्तस्य कुत्र दृष्टा ह्यकामता । अव्यक्तिरेव कामानां न नाशो मोहसुप्तयोः
cetanasya tvasuptasya kutra dṛṣṭā hyakāmatā / avyaktireva kāmānāṃ na nāśo mohasuptayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्कामः स्वापमाप्नोति तदेवोत्थापितः कुतः । अवशो ऽपि व्याहरति कुतः सुप्तावकामता
yatkāmaḥ svāpamāpnoti tadevotthāpitaḥ kutaḥ / avaśo 'pi vyāharati kutaḥ suptāvakāmatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वकामानवाप्नोति ब्रह्मणा सह मुक्तिगः । पर्येति तत्र जक्षंश्च क्रीडन् रतिमवाप्नुवन्
sarvakāmānavāpnoti brahmaṇā saha muktigaḥ / paryeti tatra jakṣaṃśca krīḍan ratimavāpnuvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामान्नी कामरूपी सन्निमान् लोकांश्च सञ्चरन् । आस्ते गायन् साम मुक्त इत्यादिश्रुतिसद्बलात्
kāmānnī kāmarūpī sannimān lokāṃśca sañcaran / āste gāyan sāma mukta ityādiśrutisadbalāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकामः स्यात् कथं मुक्तः कामा ये ऽस्य हृदि श्रिताः । इत्यन्तःकरणस्थानां कामानां मोक्षमेव हि । आह श्रुतिर्हृदीत्येव न चेद् व्यर्थं विशेषणम्
akāmaḥ syāt kathaṃ muktaḥ kāmā ye 'sya hṛdi śritāḥ / ityantaḥkaraṇasthānāṃ kāmānāṃ mokṣameva hi / āha śrutirhṛdītyeva na ced vyarthaṃ viśeṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृद्येष तेषां श्रयणमिति पक्षो न भासते । मुक्तानां कामितामाह पृथक्छाखासु यच्छ्रुतिः
hṛdyeṣa teṣāṃ śrayaṇamiti pakṣo na bhāsate / muktānāṃ kāmitāmāha pṛthakchākhāsu yacchrutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतो ऽकामहतत्वं तु मुक्तानामेव मुख्यतः । मुख्यार्थस्य वृथा त्यागो मायिनामेव भूषणम्
ato 'kāmahatatvaṃ tu muktānāmeva mukhyataḥ / mukhyārthasya vṛthā tyāgo māyināmeva bhūṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपापत्वमदुःखत्वं चावृजिनत्वमिहोदितम् । अप्रियं वृजिनं दुःखमकं तोद इतीयर्ते
apāpatvamaduḥkhatvaṃ cāvṛjinatvamihoditam / apriyaṃ vṛjinaṃ duḥkhamakaṃ toda itīyarte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्कारणत्वात् पापं वा वृजिनं नाम कथ्यते । इत्युक्तः स्वयमीशेन नामार्थः शब्दनिर्णये
tatkāraṇatvāt pāpaṃ vā vṛjinaṃ nāma kathyate / ityuktaḥ svayamīśena nāmārthaḥ śabdanirṇaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपापत्वं च नैवास्ति यावत्संसारमस्य हि । आरब्धपापमस्त्येव दुःखं च ज्ञानिनो ऽपि हि
apāpatvaṃ ca naivāsti yāvatsaṃsāramasya hi / ārabdhapāpamastyeva duḥkhaṃ ca jñānino 'pi hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् तस्मादकामत्वमिति चाश्रुतकल्पना । अकामहत इत्युक्तेः श्रुतहानिरपि स्फुटा
tasmāt tasmādakāmatvamiti cāśrutakalpanā / akāmahata ityukteḥ śrutahānirapi sphuṭā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुत्रचित् कामिनः पुंसः कामाभावात् क्वचित् क्वचित् । इन्द्रादिसुखभोगो ऽस्तीत्यनुभूतिर्हि कुप्यति
kutracit kāminaḥ puṃsaḥ kāmābhāvāt kvacit kvacit / indrādisukhabhogo 'stītyanubhūtirhi kupyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादमुक्तसुखगं तारतम्यं पृथक् पृथक् । उक्त्वा यश्चेति मुक्तानां तारतम्यं सुखे श्रुतिः । आहेति पेशलं तच्च चशब्दादेव गम्यते
tasmādamuktasukhagaṃ tāratamyaṃ pṛthak pṛthak / uktvā yaśceti muktānāṃ tāratamyaṃ sukhe śrutiḥ / āheti peśalaṃ tacca caśabdādeva gamyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राद्धः संसिद्ध इत्येव मुक्त एवावगम्यते । साधुना विष्णुना युक्तो मुक्तः साधुयुवा मतः
rāddhaḥ saṃsiddha ityeva mukta evāvagamyate / sādhunā viṣṇunā yukto muktaḥ sādhuyuvā mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यौवनं नित्यमेतस्य मुक्तस्येति युवा स च । फलमध्ययनस्याप्तं तेनाध्यायक ईरितः
yauvanaṃ nityametasya muktasyeti yuvā sa ca / phalamadhyayanasyāptaṃ tenādhyāyaka īritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्ह्रासानन्दसम्प्राप्त्या चाशिष्ट इति गीयते । स्थितस्यानन्यथा प्राप्तेर्दृढिष्ठ इति चोदितः
nirhrāsānandasamprāptyā cāśiṣṭa iti gīyate / sthitasyānanyathā prāpterdṛḍhiṣṭha iti coditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलिष्ठश्च स्वभावेन मुक्तो भवति केवलम् । तस्येयं पृथिवीत्यादि पूर्वभावव्यपेक्षया
baliṣṭhaśca svabhāvena mukto bhavati kevalam / tasyeyaṃ pṛthivītyādi pūrvabhāvavyapekṣayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एक इति संसारगतमुक्तवा सुखं पुनः । श्रोत्रियस्येति वदति मुक्ताच्छतगुणात्मताम्
sa eka iti saṃsāragatamuktavā sukhaṃ punaḥ / śrotriyasyeti vadati muktācchataguṇātmatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसारगाच्च संसारगतस्यैव शताधिकम् । मुक्तान्मुक्तस्य युक्तं स्याच्छ्रुत्युक्तमभिवीक्षितः
saṃsāragācca saṃsāragatasyaiva śatādhikam / muktānmuktasya yuktaṃ syācchrutyuktamabhivīkṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युक्तं च साधनाधिक्यात् साध्याधिक्यं सुरादिषु । नाधिक्यं यदि साध्ये स्यात् प्रयत्नः साधने कुतः
yuktaṃ ca sādhanādhikyāt sādhyādhikyaṃ surādiṣu / nādhikyaṃ yadi sādhye syāt prayatnaḥ sādhane kutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्नश्च दृश्यते तेषां महानेव महात्मनाम् । यत्र साधनबाहुल्यं साध्यबाहुल्यमत्र च । दृष्टं नियमतो नो चेन्न यत्नं कुर्यरञ्जसा
yatnaśca dṛśyate teṣāṃ mahāneva mahātmanām / yatra sādhanabāhulyaṃ sādhyabāhulyamatra ca / dṛṣṭaṃ niyamato no cenna yatnaṃ kuryarañjasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृच्छ्रेण साधनादेव न मुक्तवदुदीर्यते । दशकल्पं तपश्चीर्णं रुद्रेण लवणार्णवे । त्यक्तवा सुखानि सर्वाणि क्लिष्टेन लवणाम्भसा
kṛcchreṇa sādhanādeva na muktavadudīryate / daśakalpaṃ tapaścīrṇaṃ rudreṇa lavaṇārṇave / tyaktavā sukhāni sarvāṇi kliṣṭena lavaṇāmbhasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्रेण वर्षकोटिश्च धूमः पीतो ऽतिदुःखतः । वर्षायुतं च सूर्येण तपो ऽवाक्छिरसा कृतम्
śakreṇa varṣakoṭiśca dhūmaḥ pīto 'tiduḥkhataḥ / varṣāyutaṃ ca sūryeṇa tapo 'vākchirasā kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुदुःखेन सुखं त्यक्तवा धर्मेणाकाशशायिना । पीता मयीचयो वर्षसाहस्रमतिसादरम्
suduḥkhena sukhaṃ tyaktavā dharmeṇākāśaśāyinā / pītā mayīcayo varṣasāhasramatisādaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिकृच्छ्रेण कुर्वन्ति यत्नं ब्रह्मविदो ऽपि हि । इत्येतदखिलं मोक्षविशेषाभावतः कथम्
atikṛcchreṇa kurvanti yatnaṃ brahmavido 'pi hi / ityetadakhilaṃ mokṣaviśeṣābhāvataḥ katham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैवी सम्पद् विमोक्षाय निबन्धायासुरी मता । इति मोक्षविशेषश्च स्वयं भगवतोदितः
daivī sampad vimokṣāya nibandhāyāsurī matā / iti mokṣaviśeṣaśca svayaṃ bhagavatoditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमेव यूयं भजतात्मवृत्तिभिर्मनोवचःकायगुणैः स्वकर्मभिः । अमायिनः कामदुघाङ्घ्रिपङ्कजं यथाधिकारावसितार्थसिद्धये
tameva yūyaṃ bhajatātmavṛttibhirmanovacaḥkāyaguṇaiḥ svakarmabhiḥ / amāyinaḥ kāmadughāṅghripaṅkajaṃ yathādhikārāvasitārthasiddhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्षण्वन्तः कर्णवन्तः सखायो मनोजवेष्वसमा बभूवुः । आदघ्नास उपकक्षास उ त्वे ह्रदा इव स्नात्वा उ त्वे ददृश्रे
akṣaṇvantaḥ karṇavantaḥ sakhāyo manojaveṣvasamā babhūvuḥ / ādaghnāsa upakakṣāsa u tve hradā iva snātvā u tve dadṛśre
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्यादीनि च वाक्यानि तारतम्यं विमुक्तिगम् । व्यक्तं वदन्ति तत् केन साम्यं मुक्तेषु गम्यते
ityādīni ca vākyāni tāratamyaṃ vimuktigam / vyaktaṃ vadanti tat kena sāmyaṃ mukteṣu gamyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःखाद्यभावसाम्यं च साम्यवाक्यार्थ ईयते । भक्तयादिगुणसद्भावे ह्यतुल्यत्वं च भारते । उक्तं साधनवैशेष्यमपि सर्वत्र कथ्यते
duḥkhādyabhāvasāmyaṃ ca sāmyavākyārtha īyate / bhaktayādiguṇasadbhāve hyatulyatvaṃ ca bhārate / uktaṃ sādhanavaiśeṣyamapi sarvatra kathyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्ज्ञेयं घोररूपस्य त्रैलोक्यध्वंसिनः प्रभोः । दैवतैर्मुनिभिः सिद्धैर्महायोगिभिरेव च
durjñeyaṃ ghorarūpasya trailokyadhvaṃsinaḥ prabhoḥ / daivatairmunibhiḥ siddhairmahāyogibhireva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्ययुक्तैर्महाभागैर्विमुक्तक्लेशसाध्वसैः । महोत्साहैर्महाधैर्यैः सत्त्वस्थैर्व्यवसायिभिः
nityayuktairmahābhāgairvimuktakleśasādhvasaiḥ / mahotsāhairmahādhairyaiḥ sattvasthairvyavasāyibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतीतानागतज्ञानप्रभवाप्ययवेदिभिः । शौचस्वाध्यायसन्तोषतपस्सत्यदयान्वितैः
atītānāgatajñānaprabhavāpyayavedibhiḥ / śaucasvādhyāyasantoṣatapassatyadayānvitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमु मर्त्यैर्भयभ्रान्तिध्वंसमोहरुजान्वितैः । अल्पायुर्वीर्यधीसत्त्वव्यवसायश्रुतिव्रतैः
kimu martyairbhayabhrāntidhvaṃsamoharujānvitaiḥ / alpāyurvīryadhīsattvavyavasāyaśrutivrataiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्तं मदामदं देवं मदन्यो ज्ञातुमर्हति । ब्रह्मैव किञ्चिज्जानाति न तदन्यो हि कश्चन
kastaṃ madāmadaṃ devaṃ madanyo jñātumarhati / brahmaiva kiñcijjānāti na tadanyo hi kaścana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुक्तानामपि सिद्धानां नारायणपरायणः । सुदुर्लभः प्रशान्तात्मा कोटिष्वपि महामते
muktānāmapi siddhānāṃ nārāyaṇaparāyaṇaḥ / sudurlabhaḥ praśāntātmā koṭiṣvapi mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इयं विसृष्टिर्यत आ बभूव यदि वा दधे यदि वा न । यो अस्याध्यक्षः परमे व्योमन् त्सो अङ्ग वेद यदि वा न वेद
iyaṃ visṛṣṭiryata ā babhūva yadi vā dadhe yadi vā na / yo asyādhyakṣaḥ parame vyoman tso aṅga veda yadi vā na veda
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः स्वात्ममायाविभवं स्वयं गतो नाहं नभस्वांस्तमथापरे कुतः । ब्रह्मापि यं वेत्ति नैवेह सम्यगन्ये कुतो देवमुनीन्द्रमर्त्याः
yaḥ svātmamāyāvibhavaṃ svayaṃ gato nāhaṃ nabhasvāṃstamathāpare kutaḥ / brahmāpi yaṃ vetti naiveha samyaganye kuto devamunīndramartyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस्ते ऽमिततत्त्वाय धर्मादीनां च सूतये । निर्गुणाय च सत्काष्ठां नाहं वेदापरे कुतः
namaste 'mitatattvāya dharmādīnāṃ ca sūtaye / nirguṇāya ca satkāṣṭhāṃ nāhaṃ vedāpare kutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाहं परायुर् ऋषयो न मरीचिमुख्या जानन्ति यद्विरचितं खलु सत्त्वसङ्गाः । यन्मायया मुषितचेतस ईशदैत्यमर्त्यादयः किमुत शश्वदभद्रवृत्ताः
nāhaṃ parāyur ṛṣayo na marīcimukhyā jānanti yadviracitaṃ khalu sattvasaṅgāḥ / yanmāyayā muṣitacetasa īśadaityamartyādayaḥ kimuta śaśvadabhadravṛttāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं महेन्द्रो निरृतिः प्रचेताः सोमो ऽग्निरीशः पवनो ऽर्को विरिञ्चः । आदित्यविश्वे वसवो ऽथ साध्या मरुद्गणा रुद्रगणाः ससिद्धाः
ahaṃ mahendro nirṛtiḥ pracetāḥ somo 'gnirīśaḥ pavano 'rko viriñcaḥ / ādityaviśve vasavo 'tha sādhyā marudgaṇā rudragaṇāḥ sasiddhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्ये च ये विश्वसृजो ऽमरेशा भृग्वादयो ऽस्पृष्टरजस्तमस्काः । यस्येहितं न विदुः स्पृष्टृमायाः सत्त्वप्रधाना अपि किं ततो ऽन्ये
anye ca ye viśvasṛjo 'mareśā bhṛgvādayo 'spṛṣṭarajastamaskāḥ / yasyehitaṃ na viduḥ spṛṣṭṛmāyāḥ sattvapradhānā api kiṃ tato 'nye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सवर्स्यादौ स्मृतो ब्रह्मा तस्माद् देवादनन्तरः । जानाति देवप्रवरं भूयश्चातो ऽधिकं नृप
savarsyādau smṛto brahmā tasmād devādanantaraḥ / jānāti devapravaraṃ bhūyaścāto 'dhikaṃ nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न त्वामतिशयिष्यन्ति मुक्तावपि कथञ्चन । मद्भक्तियोगाज्ज्ञानाच्च सर्वानतिशयिष्यसि
na tvāmatiśayiṣyanti muktāvapi kathañcana / madbhaktiyogājjñānācca sarvānatiśayiṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा भक्तिविशेषो ऽत्र दृश्यते पुरुषोत्तमे । तथा मुक्तिविशेषो ऽपि ज्ञानिनां लिङ्गभेदने
yathā bhaktiviśeṣo 'tra dṛśyate puruṣottame / tathā muktiviśeṣo 'pi jñānināṃ liṅgabhedane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सायुज्यं समनुप्राप्ता अपि देवादयो ऽखिलाः । तारतम्याद्धि तिष्ठन्ति तारतम्यं हि साधने
sāyujyaṃ samanuprāptā api devādayo 'khilāḥ / tāratamyāddhi tiṣṭhanti tāratamyaṃ hi sādhane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनुष्याणां सहस्रेषु कश्चिद् यतति सिद्धये । यततामपि सिद्धानां कश्चिन्मां वेत्ति तत्त्वतः
manuṣyāṇāṃ sahasreṣu kaścid yatati siddhaye / yatatāmapi siddhānāṃ kaścinmāṃ vetti tattvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
य इमं परमं गुह्यं मद्भक्तेष्वभिधास्यति । भक्तिं मयि परां कृत्वा मामेवैष्यत्यसंशयः
ya imaṃ paramaṃ guhyaṃ madbhakteṣvabhidhāsyati / bhaktiṃ mayi parāṃ kṛtvā māmevaiṣyatyasaṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च तस्मान्मनुष्येषु कश्चिन्मे प्रियकृत्तमः । भविता न च मे तस्मादन्यः प्रियतरो भुवि
na ca tasmānmanuṣyeṣu kaścinme priyakṛttamaḥ / bhavitā na ca me tasmādanyaḥ priyataro bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अध्येष्यते च य इमं धर्म्यं संवादमावयोः । ज्ञानयज्ञेन तेनाहमिष्टः स्यामिति मे मतिः
adhyeṣyate ca ya imaṃ dharmyaṃ saṃvādamāvayoḥ / jñānayajñena tenāhamiṣṭaḥ syāmiti me matiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रद्धावाननसूयुश्च शृणुयादपि यो नरः । सो ऽपि मुक्तः शुभान् लोकान् प्राप्नुयात् पुण्यकर्मणाम्
śraddhāvānanasūyuśca śṛṇuyādapi yo naraḥ / so 'pi muktaḥ śubhān lokān prāpnuyāt puṇyakarmaṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यानेनात्मनि पश्यन्ति केचिदात्मानमात्मना । अन्ये साङ्खयेन योगेन कर्मयोगेन चापरे
dhyānenātmani paśyanti kecidātmānamātmanā / anye sāṅkhayena yogena karmayogena cāpare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्ये त्वेवमजानन्तः श्रुत्वान्येभ्य उपासते । ते ऽपि चातितरन्त्येव मृत्युं श्रुतिपरायणाः
anye tvevamajānantaḥ śrutvānyebhya upāsate / te 'pi cātitarantyeva mṛtyuṃ śrutiparāyaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुसूक्ष्मैरप्यशेषैश्च विशेषैः सह पश्यति । स्वात्मानं भगवान् विष्णुः सर्वरूपो ऽपि सर्वदा
susūkṣmairapyaśeṣaiśca viśeṣaiḥ saha paśyati / svātmānaṃ bhagavān viṣṇuḥ sarvarūpo 'pi sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सवर्त्र चान्यदप्येवं तेनादृष्टं न हि क्वचित् । सर्वत्र सर्वदैवेशं पश्यत्येव रमापि तु
savartra cānyadapyevaṃ tenādṛṣṭaṃ na hi kvacit / sarvatra sarvadaiveśaṃ paśyatyeva ramāpi tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नतु सर्वैर्विशेषैस्तं पश्यन्त्यप्यन्यतो ऽधिकम् । स्वात्मानमन्यच्चाशेषं पश्यत्येव हि सर्वदा
natu sarvairviśeṣaistaṃ paśyantyapyanyato 'dhikam / svātmānamanyaccāśeṣaṃ paśyatyeva hi sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मा तु सर्वगं पश्येद् गुणानप्यतो ऽधिकम् । नतु सर्वेषु कालेषु तथा पश्यत्यमुक्तिगः
brahmā tu sarvagaṃ paśyed guṇānapyato 'dhikam / natu sarveṣu kāleṣu tathā paśyatyamuktigaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुक्तस्तु सर्वदा पश्येत् सर्वगत्वेन चापि तु । न रमावद् विशेषाणां दर्शनं शक्नुयात् क्वचित्
muktastu sarvadā paśyet sarvagatvena cāpi tu / na ramāvad viśeṣāṇāṃ darśanaṃ śaknuyāt kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वात्मानमन्यच्च सदा विशेषैरखिलैरपि । पश्यन्त्यञ्जस्तथा वाणी विशोषांस्तावतो नतु । त्रैगुण्यात् परतः पश्येद् व्याप्तं शतगुणं हरिम्
svātmānamanyacca sadā viśeṣairakhilairapi / paśyantyañjastathā vāṇī viśoṣāṃstāvato natu / traiguṇyāt parataḥ paśyed vyāptaṃ śataguṇaṃ harim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गिरिशो गरुडश्चैव तमोमात्रगतं हरिम् । पश्येद् विशेषानपि हि वाणीदृष्टान् न पश्यति
giriśo garuḍaścaiva tamomātragataṃ harim / paśyed viśeṣānapi hi vāṇīdṛṣṭān na paśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उमा सुपर्णी च महत्तत्त्वं यावत् प्रपश्यति । रुद्रदृष्टान् विशेषांश्च नैव पश्येत् कदाचन
umā suparṇī ca mahattattvaṃ yāvat prapaśyati / rudradṛṣṭān viśeṣāṃśca naiva paśyet kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वरूपमन्यरूपं च मुक्ता देवाः समस्तशः । जानन्तीन्द्रश्च कामश्च ब्रह्म यावदहङ्कृतिः
svarūpamanyarūpaṃ ca muktā devāḥ samastaśaḥ / jānantīndraśca kāmaśca brahma yāvadahaṅkṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्यन्तो मनुदक्षाद्या बुद्धितत्त्वस्थितं हरिम् । पश्यन्ति सोमसूर्यौ तु मनस्थं परमेश्वरम्
paśyanto manudakṣādyā buddhitattvasthitaṃ harim / paśyanti somasūryau tu manasthaṃ parameśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्ये भूतस्थितं विष्णुं देवाः पश्यन्ति सर्वदा । बहुसाहस्रवर्षेण महत्तत्त्वे क्वचित् क्वचित्
anye bhūtasthitaṃ viṣṇuṃ devāḥ paśyanti sarvadā / bahusāhasravarṣeṇa mahattattve kvacit kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्ये चैव यथायोग्यमण्डान्तर्वर्तिनं हरिम् । श्वेतद्वीपपतिं चैव हृद्येवान्ये तु केचन । कदाचिदेव तत्रापि केचित् पश्यन्ति केशवम्
anye caiva yathāyogyamaṇḍāntarvartinaṃ harim / śvetadvīpapatiṃ caiva hṛdyevānye tu kecana / kadācideva tatrāpi kecit paśyanti keśavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उमा यावदनन्तांशान् पूर्वदृष्टेभ्य एव तु । विशेषान् वासुदेवस्य पश्चादुक्ता विचक्षते
umā yāvadanantāṃśān pūrvadṛṣṭebhya eva tu / viśeṣān vāsudevasya paścāduktā vicakṣate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्रकामादयश्चैव विशेषान् ब्रह्मणि स्थितान् । उमादिभिः प्रबुद्धेभ्यः शतांशानेव चक्षते
śakrakāmādayaścaiva viśeṣān brahmaṇi sthitān / umādibhiḥ prabuddhebhyaḥ śatāṃśāneva cakṣate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्यादिवेदस्मृतिगवचनेभ्यो यथार्थतः । तारतम्यं विमुक्तानां साधनानां च दृश्यते
ityādivedasmṛtigavacanebhyo yathārthataḥ / tāratamyaṃ vimuktānāṃ sādhanānāṃ ca dṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साध्यसाधनवैरूप्यमदृष्टं केन कल्प्यते । वैषम्यं निर्घृणत्वं च तेन स्यातां परस्य च । सापेक्षत्वादिति च तौ विद्याधीशेन वारितौ
sādhyasādhanavairūpyamadṛṣṭaṃ kena kalpyate / vaiṣamyaṃ nirghṛṇatvaṃ ca tena syātāṃ parasya ca / sāpekṣatvāditi ca tau vidyādhīśena vāritau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तारतम्यात् साधनानां साध्यतादृक्तवमीशतः । अवैषम्यादिहेतुः स्यात् सदैव परमेश्वरे
tāratamyāt sādhanānāṃ sādhyatādṛktavamīśataḥ / avaiṣamyādihetuḥ syāt sadaiva parameśvare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वातन्त्र्ये विद्यमाने ऽपि साधनादौ परेशितुः । अपेक्ष्यानादिवैचितृयं न दोष इति तद्वचः । नानादित्वादिति ह्युक्तमुपपद्यत इत्यपि
svātantrye vidyamāne 'pi sādhanādau pareśituḥ / apekṣyānādivaicitṛyaṃ na doṣa iti tadvacaḥ / nānāditvāditi hyuktamupapadyata ityapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपेक्ष्योपायवैषम्यमुपेयस्य तथा स्थितिः । मया कया विरुद्धा स्याद् राजादावपि दृश्यते
apekṣyopāyavaiṣamyamupeyasya tathā sthitiḥ / mayā kayā viruddhā syād rājādāvapi dṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्यागो दृष्टस्य चादृष्टकल्पनेति सुदुष्करौ । मायिभ्यो ऽन्येन केनापि तत् किमन्यैश्च वादिभिः
tyāgo dṛṣṭasya cādṛṣṭakalpaneti suduṣkarau / māyibhyo 'nyena kenāpi tat kimanyaiśca vādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मायिनो ऽत्रानुगम्यन्ते श्रुतहान्यश्रुतग्रहौ । अप्यत्र मायिनां लिङ्गे तत् के दोषास्ततो ऽधिकाः
māyino 'trānugamyante śrutahānyaśrutagrahau / apyatra māyināṃ liṅge tat ke doṣāstato 'dhikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निश्शेषगतदोषाणां बहुभिर्जन्मभिः पुनः । स्यादापरोक्ष्यं हि हरेर्द्वेषेर्ष्यादिस्ततः कुतः
niśśeṣagatadoṣāṇāṃ bahubhirjanmabhiḥ punaḥ / syādāparokṣyaṃ hi harerdveṣerṣyādistataḥ kutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवेयुर्यदि चेर्ष्याद्याः समेष्वपि कुतो न ते । तप्यमानाः समान् दृष्ट्वा द्वेषेर्ष्यादियुता अपि । दृश्यन्ते बहवो लोके दोषा एवात्र कारणम्
bhaveyuryadi cerṣyādyāḥ sameṣvapi kuto na te / tapyamānāḥ samān dṛṣṭvā dveṣerṣyādiyutā api / dṛśyante bahavo loke doṣā evātra kāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि निर्दोषता तत्र किमाधिक्येन दूष्यते । यद्यन्यदर्शनाभावादीर्ष्यादिर्विनिवार्यते । अदर्शनादरत्यादिः कथं तेन निवार्यते
yadi nirdoṣatā tatra kimādhikyena dūṣyate / yadyanyadarśanābhāvādīrṣyādirvinivāryate / adarśanādaratyādiḥ kathaṃ tena nivāryate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मणो ऽप्यरतिर्दृष्ट्वा पूर्वमेकाकिनः श्रुतौ । नैव रेमे स चैकाकी तसमान्न रमते क्वचित् । द्वितीयमैच्छत् तेनासाविति श्रुतय ऊदिरे
brahmaṇo 'pyaratirdṛṣṭvā pūrvamekākinaḥ śrutau / naiva reme sa caikākī tasamānna ramate kvacit / dvitīyamaicchat tenāsāviti śrutaya ūdire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदीच्छा तत्र नैवास्तीत्येव तत् कल्प्यते मृषा । श्रुत्युक्तनिर्दोषतैव किं नाङ्गीक्रियते स्वयम्
yadīcchā tatra naivāstītyeva tat kalpyate mṛṣā / śrutyuktanirdoṣataiva kiṃ nāṅgīkriyate svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तारतम्यं च कामं च श्रुतमेवातिहाय तु । अश्रुता समता केन कल्प्यते युक्तिमानिना
tāratamyaṃ ca kāmaṃ ca śrutamevātihāya tu / aśrutā samatā kena kalpyate yuktimāninā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं तन्मानं समत्वे ते मुक्तानामुपलभ्यते । वृथायमाग्रहः केन श्रुतहान्यश्रुतग्रहे
kiṃ tanmānaṃ samatve te muktānāmupalabhyate / vṛthāyamāgrahaḥ kena śrutahānyaśrutagrahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोक्षे ऽपि तारतम्येतश्चेतनत्वात् पुरा यथा । इत्युक्त उत्तरं किं ते कल्पनामात्रवादिनः
mokṣe 'pi tāratamyetaścetanatvāt purā yathā / ityukta uttaraṃ kiṃ te kalpanāmātravādinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च दुःखादिकं कल्प्यं निर्दुःखत्वश्रुतेर्बलात् । शोकं तरत्यात्मवेत्ता तीर्णः सर्वानदुःखभाक्
na ca duḥkhādikaṃ kalpyaṃ nirduḥkhatvaśruterbalāt / śokaṃ taratyātmavettā tīrṇaḥ sarvānaduḥkhabhāk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येनानन्द्येव भवति न शोचति कदाचन । किल्बिषस्पृत् पितुषणिररं हित इहेश्वरः
yenānandyeva bhavati na śocati kadācana / kilbiṣaspṛt pituṣaṇiraraṃ hita iheśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यं यमन्तमभिप्रेप्सुः स सङ्कल्पाद् भवेदिह । इत्यादिश्रुतयो मानं निर्दुःखत्वादिसम्पदि
yaṃ yamantamabhiprepsuḥ sa saṅkalpād bhavediha / ityādiśrutayo mānaṃ nirduḥkhatvādisampadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतो दुःखाद्यनुमया नावकाशो ऽत्र लभ्यते । तारतम्यानुमा तेन भवेन्नातिप्रसङ्गिनी
ato duḥkhādyanumayā nāvakāśo 'tra labhyate / tāratamyānumā tena bhavennātiprasaṅginī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुतियुक्तिबलादेवं तारतम्यं विभाव्यते । मुक्तावपि ततः के ऽत्र विरोधं कर्तुमीशते
śrutiyuktibalādevaṃ tāratamyaṃ vibhāvyate / muktāvapi tataḥ ke 'tra virodhaṃ kartumīśate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनादियोग्यतां चैव कलिवाणीश्वरावधिम् । को निवारयितुं शक्तो युक्तयागमबलोद्धताम्
anādiyogyatāṃ caiva kalivāṇīśvarāvadhim / ko nivārayituṃ śakto yuktayāgamabaloddhatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मणो ऽन्यत्र आधिक्ययुक्तः कालो विवादवान् । कालो ह्ययं यथेत्यादि मानुमामानिनो भवेत्
brahmaṇo 'nyatra ādhikyayuktaḥ kālo vivādavān / kālo hyayaṃ yathetyādi mānumāmānino bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यशब्दो हरिश्रीस्वसमेभ्यो ऽन्यविवक्षया । प्रयुक्तो नैव दोषाय रुद्रादिषु च युक्तितः
anyaśabdo hariśrīsvasamebhyo 'nyavivakṣayā / prayukto naiva doṣāya rudrādiṣu ca yuktitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तमत्वं तु मुक्तानामपि न ब्रह्मणो भवेत् । व्यक्तिः सुखस्य तु भवेन्नत्वाधिक्यं सुखस्य च
uttamatvaṃ tu muktānāmapi na brahmaṇo bhavet / vyaktiḥ sukhasya tu bhavennatvādhikyaṃ sukhasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलज्ञानाधिकत्वं च तेभ्यो हि ब्रह्मणः सदा । आधिक्यस्य त्वनित्यत्वे न किञ्चिन्मानमीयते
balajñānādhikatvaṃ ca tebhyo hi brahmaṇaḥ sadā / ādhikyasya tvanityatve na kiñcinmānamīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृण्वे वीर उग्रमुग्रं दमायन्नन्यमन्यमतिनेनीयमानः । एधमानद्विऌउभयस्य राजा चोष्कूयते विश इन्द्रो मनुष्यान्
śṛṇve vīra ugramugraṃ damāyannanyamanyamatinenīyamānaḥ / edhamānadviḷubhayasya rājā coṣkūyate viśa indro manuṣyān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परा पूर्वेषां सख्या वृणक्ति वितर्तुराणो अपरेभिरेति । अनानुभूतीरवधून्वानः पूर्वीतिन्द्रः शरदस्तर्तरीति
parā pūrveṣāṃ sakhyā vṛṇakti vitarturāṇo aparebhireti / anānubhūtīravadhūnvānaḥ pūrvītindraḥ śaradastartarīti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिवेदिवे सदृशीरन्यमर्धं कृष्णा असेधदप सद्मनो जाः । अहन् दासा वृषभो वस्नयन्तोदव्रजे वर्चिनं शम्बरं च
divedive sadṛśīranyamardhaṃ kṛṣṇā asedhadapa sadmano jāḥ / ahan dāsā vṛṣabho vasnayantodavraje varcinaṃ śambaraṃ ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं भूतिरिति देवा उपासाञ्चक्रिरे ते बभूवुस्तस्माद्धाप्येतर्हि सुप्तो भूभ्रूरित्येव प्रश्वसित्यभूतिरित्यसुरास्ते ह पराबभूवुः
taṃ bhūtiriti devā upāsāñcakrire te babhūvustasmāddhāpyetarhi supto bhūbhrūrityeva praśvasityabhūtirityasurāste ha parābabhūvuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् यथा पेशस्करी पेशसो मात्रामपादायान्यन्नवतरं कल्याणतरं रूपं तनुत एवमेवायमात्मेदं शरीरं निहत्याविद्यां गमयितवान्यन्नवतरं कल्याणतरं रूपं कुरुते पितृयं पितृयं वा गान्धर्वं वा दैवं वा प्राजापत्यं वा ब्राह्मं वान्येषां वा भूतानाम्
tad yathā peśaskarī peśaso mātrāmapādāyānyannavataraṃ kalyāṇataraṃ rūpaṃ tanuta evamevāyamātmedaṃ śarīraṃ nihatyāvidyāṃ gamayitavānyannavataraṃ kalyāṇataraṃ rūpaṃ kurute pitṛyaṃ pitṛyaṃ vā gāndharvaṃ vā daivaṃ vā prājāpatyaṃ vā brāhmaṃ vānyeṣāṃ vā bhūtānām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयान्ति परमां सिद्धिमैहिकामुष्मिकीं द्रुतम् । या न प्राप्यासुरैः सर्वैरक्षया क्लेशवर्जिता । न तां गतिं प्रपद्यन्ते विना भागवतान् नरान्
prayānti paramāṃ siddhimaihikāmuṣmikīṃ drutam / yā na prāpyāsuraiḥ sarvairakṣayā kleśavarjitā / na tāṃ gatiṃ prapadyante vinā bhāgavatān narān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवजानन्ति मां मूढा मानुषीं तनुमाश्रितम् । परं भावमजानन्तो मम भूतमहेश्वरम्
avajānanti māṃ mūḍhā mānuṣīṃ tanumāśritam / paraṃ bhāvamajānanto mama bhūtamaheśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोघाशा मोघकर्माणो मोघज्ञाना विचेतसः । राक्षसीमासुरीं चैव प्रकृतिं मोहनीं श्रिताः
moghāśā moghakarmāṇo moghajñānā vicetasaḥ / rākṣasīmāsurīṃ caiva prakṛtiṃ mohanīṃ śritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महात्मानस्तु मां पार्थ दैवीं प्रकृतिमाश्रिताः । भजन्त्यनन्यमनसो ज्ञात्वा भूतादिमव्ययम्
mahātmānastu māṃ pārtha daivīṃ prakṛtimāśritāḥ / bhajantyananyamanaso jñātvā bhūtādimavyayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभयं सत्त्वसंशुद्धिर्ज्ञानयोगव्यवस्थितिः । दानं दमश्च यज्ञश्च स्वाध्यायस्तप आर्जवम्
abhayaṃ sattvasaṃśuddhirjñānayogavyavasthitiḥ / dānaṃ damaśca yajñaśca svādhyāyastapa ārjavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहिंसा सत्यमक्रोधस्त्यागः शान्तिरपैशुनम् । दया भूतेष्वलोलुत्वं मार्दवं ह्रीरचापलम्
ahiṃsā satyamakrodhastyāgaḥ śāntirapaiśunam / dayā bhūteṣvalolutvaṃ mārdavaṃ hrīracāpalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेजः क्षमा धृतिः शौचमद्रोहो नातिमानिता । भवन्ति सम्पदं दैवीमभिजातस्य भारत
tejaḥ kṣamā dhṛtiḥ śaucamadroho nātimānitā / bhavanti sampadaṃ daivīmabhijātasya bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
डम्भो दर्पो ऽतिमाश्च क्रोधः पारुष्यमेव च । अज्ञानं चाभिजातस्य पार्थ सम्पदमासुरीम्
ḍambho darpo 'timāśca krodhaḥ pāruṣyameva ca / ajñānaṃ cābhijātasya pārtha sampadamāsurīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.