Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT]·1·1.24·1.24.16

Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT] 1.24.16

MBT 1.24.16

कुलकम् । शुष्का शोषणधर्मयुक्ता । प्रकृतत्वात् इयं नियतिः । आत्मना घनासितम् अत्यन्तकृष्णम् । आत्मानम् अपि भाययति भयाविष्टं करोति । अन्येषां तु का कथेति भावः । आत्मानम् कथम्भूतम् । शरीरस्य ये खट्वाङ्गभङ्गाः अर्थात् खट्वाङ्गभङ्गरूपाः अवयवाः । तैः आपूरिताम्बरम् । शरीरखट्वाङ्गैः कथम्भूतैः । पश्चाद् इत्यादि । पश्चात्प्रलम्बः अत एव विभ्रान्तः भ्रमन् । कौमारः कुमारसम्बन्धी । रथबर्ही येषां । तैः । भाङ्काराः वातकृताः ज्ञेयाः । लम्बश् चासौ लोलश् च यः शरच्चन्द्रस् । तेन वितीर्णाः दत्ताः । कृता इति यावत् । हरवत् मूर्धजाः येषां । तैः । यथा हरस्य केशाः चन्द्रकलया भासिताः भवन्ति । तथास्याः पूर्णेन शरच्चन्द्रेणेति भावः । उच्चरच्चारुमन्दारा विलसच्चारुमन्दारा । या गौरीकवरी । सा एव चामरं येषां । तैः । उत्ताण्डवः चासौ अचलाकारः । भैरवः महाभैरवः । स एवादरतुम्बकः आदरविषयः वाद्यभाण्डविशेषः येषां । तैः । रणन्ति सहस्ररन्ध्राणि नेत्ररूपाणि रन्ध्रसहस्राणि यस्य । तादृशः यः इन्द्रदेहः । स एव भिक्षाकपालकं येषां । तैः । तथा कृष्णैः । इदं च स्थूलदृष्ट्यर्थम् बाह्यध्यानम् उक्तम् । सूक्ष्मदृष्टीन् प्रति तु भङ्ग्या कुमारादिष्व् अपि नियतिस्पर्शः उक्तः

kulakam | śuṣkā śoṣaṇadharmayuktā | prakṛtatvāt iyaṃ niyatiḥ | ātmanā ghanāsitam atyantakṛṣṇam | ātmānam api bhāyayati bhayāviṣṭaṃ karoti | anyeṣāṃ tu kā katheti bhāvaḥ | ātmānam kathambhūtam | śarīrasya ye khaṭvāṅgabhaṅgāḥ arthāt khaṭvāṅgabhaṅgarūpāḥ avayavāḥ | taiḥ āpūritāmbaram | śarīrakhaṭvāṅgaiḥ kathambhūtaiḥ | paścād ityādi | paścātpralambaḥ ata eva vibhrāntaḥ bhraman | kaumāraḥ kumārasambandhī | rathabarhī yeṣāṃ | taiḥ | bhāṅkārāḥ vātakṛtāḥ jñeyāḥ | lambaś cāsau lolaś ca yaḥ śaraccandras | tena vitīrṇāḥ dattāḥ | kṛtā iti yāvat | haravat mūrdhajāḥ yeṣāṃ | taiḥ | yathā harasya keśāḥ candrakalayā bhāsitāḥ bhavanti | tathāsyāḥ pūrṇena śaraccandreṇeti bhāvaḥ | uccaraccārumandārā vilasaccārumandārā | yā gaurīkavarī | sā eva cāmaraṃ yeṣāṃ | taiḥ | uttāṇḍavaḥ cāsau acalākāraḥ | bhairavaḥ mahābhairavaḥ | sa evādaratumbakaḥ ādaraviṣayaḥ vādyabhāṇḍaviśeṣaḥ yeṣāṃ | taiḥ | raṇanti sahasrarandhrāṇi netrarūpāṇi randhrasahasrāṇi yasya | tādṛśaḥ yaḥ indradehaḥ | sa eva bhikṣākapālakaṃ yeṣāṃ | taiḥ | tathā kṛṣṇaiḥ | idaṃ ca sthūladṛṣṭyartham bāhyadhyānam uktam | sūkṣmadṛṣṭīn prati tu bhaṅgyā kumārādiṣv api niyatisparśaḥ uktaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MBT/1.24.16

Cite as: Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT] 1.24.16, in HREEM (hreem.cc/library/MBT/1.24.16), after GRETIL, Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika, plain text 1.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/advaita/motik_pu.htm — Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika, plain text 1. Prakaraṇa: Vairāgya (1,1-1,32) 2. Prakaraṇa: Mumukṣuvyavahāra, first chapters missing (2,5.5-2,20.13) 3. Prakaraṇa: Utpatti, fragments (3,1.1-41; 3,3.13-3,12.4; 3,13.50-3,16.41) 4. Prakaraṇa: Sthiti, fragment

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text