रूपम् इति शेषः । तत् परमम् उत्कृष्टं वस्तु । परमात्मनः रूपं भवति । तत् किं । चेतसः मनसः । यद् रूपं भवति । कथम्भूतस्य चेतसः । जीवतः स्वव्यापारं प्रति समर्थस्य । न तु मूर्छाद्यवस्थावत् तत्राशक्तस्य । तदा हि तस्य मूढत्वम् एव भवति । न परमात्मत्वम् । कस्मिन् सति । अङ्गुष्ठस्याथ वाङ्गुल्या । उपलक्षणं चैतत् । सर्वशरीरावयवानां वाताद्यस्पर्शने सति । आदिशब्देन तेजःप्रभृतीनां ग्रहणम् । अस्पर्शनम् अस्पर्शः । अयं भावः । पुरुषस्य यस्मिन् कस्मिंश्चिच् छरीरावयवे कस्यापि द्रव्यस्य स्पर्शे असति तदा निरालम्बम् एव तद् अवयवव्यापि चैतन्यं भवेत् । तदा तदवयवमात्रानुसन्धानपरस्य तस्य बाह्यग्रहणसमर्थम् अपि मनः शुद्धनिरालम्बाचेत्यचिन्मात्ररूपपरमात्मरूपम् एव तिष्ठतीति । तदैव सर्वाः मनोवृत्तीः विहाय योगिना सावधानेन परीक्ष्यम् इति
rūpam iti śeṣaḥ | tat paramam utkṛṣṭaṃ vastu | paramātmanaḥ rūpaṃ bhavati | tat kiṃ | cetasaḥ manasaḥ | yad rūpaṃ bhavati | kathambhūtasya cetasaḥ | jīvataḥ svavyāpāraṃ prati samarthasya | na tu mūrchādyavasthāvat tatrāśaktasya | tadā hi tasya mūḍhatvam eva bhavati | na paramātmatvam | kasmin sati | aṅguṣṭhasyātha vāṅgulyā | upalakṣaṇaṃ caitat | sarvaśarīrāvayavānāṃ vātādyasparśane sati | ādiśabdena tejaḥprabhṛtīnāṃ grahaṇam | asparśanam asparśaḥ | ayaṃ bhāvaḥ | puruṣasya yasmin kasmiṃścic charīrāvayave kasyāpi dravyasya sparśe asati tadā nirālambam eva tad avayavavyāpi caitanyaṃ bhavet | tadā tadavayavamātrānusandhānaparasya tasya bāhyagrahaṇasamartham api manaḥ śuddhanirālambācetyacinmātrarūpaparamātmarūpam eva tiṣṭhatīti | tadaiva sarvāḥ manovṛttīḥ vihāya yoginā sāvadhānena parīkṣyam iti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.