Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT]·3·3.14·3.14.30

Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT] 3.14.30

MBT 3.14.30

तत् ब्रह्म । यद् एवेच्छति इच्छाविषयं करोति । तद् एव । न त्व् अन्यत् । तस्य महात्मनः व्यापकस्वरूपस्य ब्रह्मणः । आशु इच्छाक्षणे एव । भवति सम्पद्यते । एकतेच्छानाशेन द्वित्वोत्पत्तिम् अस्मात् कथयति पूर्वम् इति । चित् इच्छा । नीलम् उत्पलम् इतिवत् चिद्विशेषितेच्छा ज्ञेया । चिद्विशेषितत्वं चात्र चिद्विषयत्वं ज्ञेयम् । यत इत्य् अध्याहार्यम् । तेनायम् अर्थः । यतः चित् इच्छा । चिद्रूप एव भवामीत्य् एवंरूपा एकतेच्छा । पूर्वं प्रथमसर्गारम्भे । ऽतः सप्तम्यर्थे तसिल् अस्मिन् ब्रह्मणि । तुशब्दः इवार्थे । नश्यति तु सुस्फूर्त्यविषयतारूपं नाशं यातीव । परमार्थतः तु न नश्यति तस्याः सर्वत्रानुगमात् । इति तुशब्दोपादानम् । चिद्विषयेच्छानाशश् च चेत्यविषयेच्छोद्भूतेर् एव ज्ञेयः । तत् तस्मात् कारणात् । द्वित्वं चेत्यस्वरूपजीवादिरूपेण स्थितो द्विधाभावः । उदेति प्रादुर्भवति । एकतेच्छानाशहेतुभूततया द्वित्वेच्छया एव द्वित्वम् उदेतीति भावः

tat brahma | yad evecchati icchāviṣayaṃ karoti | tad eva | na tv anyat | tasya mahātmanaḥ vyāpakasvarūpasya brahmaṇaḥ | āśu icchākṣaṇe eva | bhavati sampadyate | ekatecchānāśena dvitvotpattim asmāt kathayati pūrvam iti | cit icchā | nīlam utpalam itivat cidviśeṣitecchā jñeyā | cidviśeṣitatvaṃ cātra cidviṣayatvaṃ jñeyam | yata ity adhyāhāryam | tenāyam arthaḥ | yataḥ cit icchā | cidrūpa eva bhavāmīty evaṃrūpā ekatecchā | pūrvaṃ prathamasargārambhe | 'taḥ saptamyarthe tasil asmin brahmaṇi | tuśabdaḥ ivārthe | naśyati tu susphūrtyaviṣayatārūpaṃ nāśaṃ yātīva | paramārthataḥ tu na naśyati tasyāḥ sarvatrānugamāt | iti tuśabdopādānam | cidviṣayecchānāśaś ca cetyaviṣayecchodbhūter eva jñeyaḥ | tat tasmāt kāraṇāt | dvitvaṃ cetyasvarūpajīvādirūpeṇa sthito dvidhābhāvaḥ | udeti prādurbhavati | ekatecchānāśahetubhūtatayā dvitvecchayā eva dvitvam udetīti bhāvaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MBT/3.14.30

Cite as: Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT] 3.14.30, in HREEM (hreem.cc/library/MBT/3.14.30), after GRETIL, Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika, plain text 1.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/advaita/motik_pu.htm — Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika, plain text 1. Prakaraṇa: Vairāgya (1,1-1,32) 2. Prakaraṇa: Mumukṣuvyavahāra, first chapters missing (2,5.5-2,20.13) 3. Prakaraṇa: Utpatti, fragments (3,1.1-41; 3,3.13-3,12.4; 3,13.50-3,16.41) 4. Prakaraṇa: Sthiti, fragment

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text