येन यतः हेतोः । दृढरूढया प्रौढिं गतया । आतिवाहिकतैकान्तविस्मृत्या । आतिवाहिकतायाः आतिवाहिकभावस्य । सूक्ष्मताया इति यावत् । या एकान्तविस्मृतिः अत्यन्तविस्मरणं । तया । आधिभौतिकता आधिभौतिकभावः । स्थूलता इति यावत् । पिशाचवत् मुधा असत्यं । भाति स्फुरति । अशुद्धस्य मनसः इति शेषः । तेन ततः कारणात् । अस्य शुद्धमनोरूपस्य पद्मजस्य । पिशाचिका मिथ्याभूतपिशाचरूपा । आधिभौतिकता आधिभौतिकभावः । स्थूलभाव इति यावत् । न भाति न स्फुरति । आधिभौतिकता कथम्भूता । जाड्यस्य जडतायाः । भ्रमं वैपुल्यं । प्रकर्षेण ददातीति तादृशी । आधिभौतिकतासादनेन हि मनसः जाड्यम् अधिकीभवति । आधिभौतिकता पुनः कथम्भूता । असत्या असत्यं भातेत्य् अर्थः । का इव । मृगतृष्णा इव । यथा मृगतृष्णा असत्या भवति । तथेत्य् अर्थः । ननु आधिभौतिकता आतिवाहिकताविस्मृतिकारणिका भवतु । कथं सा तेन शुद्धमनोरूपे पद्मजे न भवतीत्य् । अत्र श्लोकत्रयमध्यगं द्वितीयं श्लोकं समर्थकत्वेन कथयति इदम् इति । इदम्प्रथमतया तत्पूर्वं । यः उद्योगः स्वपरामर्शं प्रति आभिमुख्यं । तेन सम्प्रबुद्धा स्वपरामर्शयुक्ता । या महाचितिः चिन्मात्रम् । तस्य । तत्स्वरूपस्येति यावत् । अस्य शुद्धमनोरूपस्य पद्मजस्य । शुद्धसंवित्त्वात् भेदमलारूषितसंविद्युक्तत्वेन । आतिवाहिकविस्मृतिः भावप्रधाननिर्देशाश्रयणेन आतिवाहिकताविस्मरणम् । नोदेति न स्फुरति । अत एवास्यातिवाहिकताविस्मृतिकारणिका आधिभौतिकता न भवतीति भावः । दृष्टं हि स्वम् एव भेदरूषितसंविदः अशुद्धस्य मनस एव स्थूलपुरादिभावेन भानम् इति नात्रायस्तम्
yena yataḥ hetoḥ | dṛḍharūḍhayā prauḍhiṃ gatayā | ātivāhikataikāntavismṛtyā | ātivāhikatāyāḥ ātivāhikabhāvasya | sūkṣmatāyā iti yāvat | yā ekāntavismṛtiḥ atyantavismaraṇaṃ | tayā | ādhibhautikatā ādhibhautikabhāvaḥ | sthūlatā iti yāvat | piśācavat mudhā asatyaṃ | bhāti sphurati | aśuddhasya manasaḥ iti śeṣaḥ | tena tataḥ kāraṇāt | asya śuddhamanorūpasya padmajasya | piśācikā mithyābhūtapiśācarūpā | ādhibhautikatā ādhibhautikabhāvaḥ | sthūlabhāva iti yāvat | na bhāti na sphurati | ādhibhautikatā kathambhūtā | jāḍyasya jaḍatāyāḥ | bhramaṃ vaipulyaṃ | prakarṣeṇa dadātīti tādṛśī | ādhibhautikatāsādanena hi manasaḥ jāḍyam adhikībhavati | ādhibhautikatā punaḥ kathambhūtā | asatyā asatyaṃ bhātety arthaḥ | kā iva | mṛgatṛṣṇā iva | yathā mṛgatṛṣṇā asatyā bhavati | tathety arthaḥ | nanu ādhibhautikatā ātivāhikatāvismṛtikāraṇikā bhavatu | kathaṃ sā tena śuddhamanorūpe padmaje na bhavatīty | atra ślokatrayamadhyagaṃ dvitīyaṃ ślokaṃ samarthakatvena kathayati idam iti | idamprathamatayā tatpūrvaṃ | yaḥ udyogaḥ svaparāmarśaṃ prati ābhimukhyaṃ | tena samprabuddhā svaparāmarśayuktā | yā mahācitiḥ cinmātram | tasya | tatsvarūpasyeti yāvat | asya śuddhamanorūpasya padmajasya | śuddhasaṃvittvāt bhedamalārūṣitasaṃvidyuktatvena | ātivāhikavismṛtiḥ bhāvapradhānanirdeśāśrayaṇena ātivāhikatāvismaraṇam | nodeti na sphurati | ata evāsyātivāhikatāvismṛtikāraṇikā ādhibhautikatā na bhavatīti bhāvaḥ | dṛṣṭaṃ hi svam eva bhedarūṣitasaṃvidaḥ aśuddhasya manasa eva sthūlapurādibhāvena bhānam iti nātrāyastam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.