इदम् अनुभूयमानम् दृश्यदुःखम् दृश्याकारं दुःखम् । सत् परमार्थसत् । चेत् भवति । तदा कदाचित् न शाम्यति । नाभावो विद्यते सत इति न्यायाद् इत्य् अर्थः । दृश्ये अशाम्यति सति । बोद्धरि द्रष्टरि । केवलत्वं केवलीभावः । अबोद्धृरूपतेति यावत् । न भवति । स्वव्यतिरिक्तस्य दृश्यस्थबोध्यतया स्थितत्वात् । मोक्षाभावप्रकारम् उक्त्वा मोक्षं कथयति । दृश्य इति । तु पक्षान्तरे । दृश्ये असम्भवति सति । उक्तन्यायेन अनुत्पत्तिसतत्त्वोत्पत्तियुक्ते सति । बोद्धरि द्रष्टरि । बोद्धृभावः शाम्येत् शान्तिं व्रजेत् । न हि दृश्यरहितस्य द्रष्टुः द्रष्टृत्वं नाम किञ्चिद् अस्ति । दृश्ये कथम्भूते ऽपि । स्थिते ऽपि । भासमानत्वात् स्थितिं भजत्य् अपि । ननु तेन बोद्धृभावशमनेन किं सेत्स्यतीत्य् । अत्राह । हि तद् अस्येति । हि निश्चये । पण्डिताः तत् बोद्धृभावशमनम् । अस्य बोद्धुः । विमोक्षं विशिष्टां मुक्तिम् । आहुः कथयन्ति । दृश्यानौन्मुख्यस्यैव मोक्षत्वाद् । इति शिवम्
idam anubhūyamānam dṛśyaduḥkham dṛśyākāraṃ duḥkham | sat paramārthasat | cet bhavati | tadā kadācit na śāmyati | nābhāvo vidyate sata iti nyāyād ity arthaḥ | dṛśye aśāmyati sati | boddhari draṣṭari | kevalatvaṃ kevalībhāvaḥ | aboddhṛrūpateti yāvat | na bhavati | svavyatiriktasya dṛśyasthabodhyatayā sthitatvāt | mokṣābhāvaprakāram uktvā mokṣaṃ kathayati | dṛśya iti | tu pakṣāntare | dṛśye asambhavati sati | uktanyāyena anutpattisatattvotpattiyukte sati | boddhari draṣṭari | boddhṛbhāvaḥ śāmyet śāntiṃ vrajet | na hi dṛśyarahitasya draṣṭuḥ draṣṭṛtvaṃ nāma kiñcid asti | dṛśye kathambhūte 'pi | sthite 'pi | bhāsamānatvāt sthitiṃ bhajaty api | nanu tena boddhṛbhāvaśamanena kiṃ setsyatīty | atrāha | hi tad asyeti | hi niścaye | paṇḍitāḥ tat boddhṛbhāvaśamanam | asya boddhuḥ | vimokṣaṃ viśiṣṭāṃ muktim | āhuḥ kathayanti | dṛśyānaunmukhyasyaiva mokṣatvād | iti śivam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.