आत्मज्ञानं प्रधानं वाच्यतया सारभूतं येषां । ते । तादृशानाम् । इदं रामायणाभिधम् अयम् महारामायणाख्यः इतिहासः । ननु श्रीवाल्मीकिना स्वेनोपनिबद्धे श्रीमहारामायणे श्रीरामवृत्तान्तकथनप्रसङ्गतः श्रीरामं प्रति श्रीवसिष्ठेन कृतः उपदेशः निबद्धः यः केनापि दयालुना अस्माच् छ्रीमहारामायणाद् उद्धृतः तत् कथम् उपदेशकालानन्तरभाविनः श्रीमहारामायणस्य श्रीवसिष्ठेन इदम् इत्य् अनेन परामर्शः कृतः । अनेन हि श्रीमहारामायणस्य श्रीवसिष्ठकृतत्वं द्योतते इति चेत् । आरम्भे एवास्माभिः अयं निर्णयः कृतः । किं पुनः पुनः पृच्छसि । यतः तत्र प्रतिभावतां स्वयम् अस्यार्थस्यावबोधकत्वं उक्तम् । तद्रहितानां त्व् अनधिकारः उक्तः । इति प्रतिभाम् एव पृच्छ । यदि न प्रतिभा अस्ति तदानधिकारित्वान् मौनम् एव कार्यम् इत्य् अलं प्रपञ्चेन
ātmajñānaṃ pradhānaṃ vācyatayā sārabhūtaṃ yeṣāṃ | te | tādṛśānām | idaṃ rāmāyaṇābhidham ayam mahārāmāyaṇākhyaḥ itihāsaḥ | nanu śrīvālmīkinā svenopanibaddhe śrīmahārāmāyaṇe śrīrāmavṛttāntakathanaprasaṅgataḥ śrīrāmaṃ prati śrīvasiṣṭhena kṛtaḥ upadeśaḥ nibaddhaḥ yaḥ kenāpi dayālunā asmāc chrīmahārāmāyaṇād uddhṛtaḥ tat katham upadeśakālānantarabhāvinaḥ śrīmahārāmāyaṇasya śrīvasiṣṭhena idam ity anena parāmarśaḥ kṛtaḥ | anena hi śrīmahārāmāyaṇasya śrīvasiṣṭhakṛtatvaṃ dyotate iti cet | ārambhe evāsmābhiḥ ayaṃ nirṇayaḥ kṛtaḥ | kiṃ punaḥ punaḥ pṛcchasi | yataḥ tatra pratibhāvatāṃ svayam asyārthasyāvabodhakatvaṃ uktam | tadrahitānāṃ tv anadhikāraḥ uktaḥ | iti pratibhām eva pṛccha | yadi na pratibhā asti tadānadhikāritvān maunam eva kāryam ity alaṃ prapañcena
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.