सर्वस्य जीवजातस्य जीवसमूहस्य । सुषुप्तत्वात् सुषुप्तभावात् । अनन्तरम् पश्चात् । प्रवृत्तिः वा अन्यसर्गैः सह मेलनं वा । निवृत्तिर् वा सर्गेभ्यः निवृत्तिरूपम् ब्रह्मणि मेलनं वा । तन्मात्रापत्तिपूर्वकम् तन्मात्रयोगपूर्वकम् एव । भवति । सुषुप्तौ सर्गाणाम् बीजत्वेनावस्थानात् निवृत्त्यसम्भवः सर्गाणाम् प्राकट्येनानवस्थानात् प्रवृत्त्यसम्भव इति सुषुप्तत्वाद् अनन्तरम् इत्य् उक्तम् । अनन्तरम् इति कथनेन च सुषुप्तेर् अत्रावश्यम्भावः सूचितः । ब्रह्मसर्गयोः सेतुत्वेन स्थितायाः सुषुप्तेर् अवश्यम्भावस्य सुस्पष्टत्वात् । अत्र च प्रवृत्तिः जीवन्मुक्तानां निवृत्तिः विदेहमुक्तानाम् इति विषयविभागो द्रष्टव्यः । इतरेषाम् प्रवृत्तिस् तु अज्ञानमूलत्वेन नेह वक्तुं युक्ता
sarvasya jīvajātasya jīvasamūhasya | suṣuptatvāt suṣuptabhāvāt | anantaram paścāt | pravṛttiḥ vā anyasargaiḥ saha melanaṃ vā | nivṛttir vā sargebhyaḥ nivṛttirūpam brahmaṇi melanaṃ vā | tanmātrāpattipūrvakam tanmātrayogapūrvakam eva | bhavati | suṣuptau sargāṇām bījatvenāvasthānāt nivṛttyasambhavaḥ sargāṇām prākaṭyenānavasthānāt pravṛttyasambhava iti suṣuptatvād anantaram ity uktam | anantaram iti kathanena ca suṣupter atrāvaśyambhāvaḥ sūcitaḥ | brahmasargayoḥ setutvena sthitāyāḥ suṣupter avaśyambhāvasya suspaṣṭatvāt | atra ca pravṛttiḥ jīvanmuktānāṃ nivṛttiḥ videhamuktānām iti viṣayavibhāgo draṣṭavyaḥ | itareṣām pravṛttis tu ajñānamūlatvena neha vaktuṃ yuktā
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.