Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT]·4·4.21·4.21.41

Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT] 4.21.41

MBT 4.21.41

भावनायाम् अविद्यायाम् । विमर्शेन स्वात्मविचारेण । कथम्भूतेन । स्वप्रसादेन स्वात्मप्रसादेनोत्पन्नेनेति शेषः । पुनः कथम्भूतेन । विलासिना विस्तारयुक्तेन । असंसङ्गे अनासक्तौ । सत्यविषया दृष्टिः सत्यदृष्टिः । तस्याम् प्रसन्नायाम् । सिद्धायाम् इति यावत् । असत्ये असत्यभूते दृश्ये इत्य् अर्थः । आत्मा कथम्भूतः । निर्विकल्पः दृश्यविषयविकल्पनिष्क्रान्ता या चित् तद्रूपः । अच्छः आत्मा स्वरूपं यस्य । तादृशः । न तु अचिद्रूपदेहादिस्वरूप इत्य् अर्थः । अतो नाविद्यानाशस्य वैफल्यम् इति भावः । कीदृशो ःसाव् आत्मेत्य् अपेक्षायाम् आह नासत्तेति । यस्य आत्मनः । असत्ता न भवति । सर्वेषाम् आत्मत्वेन स्फुरणात् । न हि कश्चिन् नाहम् अस्मीति ब्रवीति । ब्रुवाणश् चोपहासपात्रम् एव । तथा सत्ता नो भवति । बाह्यान्तःकरणाविषयत्वात् शशशृङ्गवत् । सुखम् लक्षणया सुखिता । न भवति । सुखादेर् अन्तःकरणाधिकरणत्वाद् । अन्यथा सुषुप्तादाव् अपि भानप्रसङ्गात् । दुःखिता दुःखाधिकरणत्वम् । न भवति । प्रोक्तहेतोः

bhāvanāyām avidyāyām | vimarśena svātmavicāreṇa | kathambhūtena | svaprasādena svātmaprasādenotpanneneti śeṣaḥ | punaḥ kathambhūtena | vilāsinā vistārayuktena | asaṃsaṅge anāsaktau | satyaviṣayā dṛṣṭiḥ satyadṛṣṭiḥ | tasyām prasannāyām | siddhāyām iti yāvat | asatye asatyabhūte dṛśye ity arthaḥ | ātmā kathambhūtaḥ | nirvikalpaḥ dṛśyaviṣayavikalpaniṣkrāntā yā cit tadrūpaḥ | acchaḥ ātmā svarūpaṃ yasya | tādṛśaḥ | na tu acidrūpadehādisvarūpa ity arthaḥ | ato nāvidyānāśasya vaiphalyam iti bhāvaḥ | kīdṛśo ḥsāv ātmety apekṣāyām āha nāsatteti | yasya ātmanaḥ | asattā na bhavati | sarveṣām ātmatvena sphuraṇāt | na hi kaścin nāham asmīti bravīti | bruvāṇaś copahāsapātram eva | tathā sattā no bhavati | bāhyāntaḥkaraṇāviṣayatvāt śaśaśṛṅgavat | sukham lakṣaṇayā sukhitā | na bhavati | sukhāder antaḥkaraṇādhikaraṇatvād | anyathā suṣuptādāv api bhānaprasaṅgāt | duḥkhitā duḥkhādhikaraṇatvam | na bhavati | proktahetoḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MBT/4.21.41

Cite as: Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT] 4.21.41, in HREEM (hreem.cc/library/MBT/4.21.41), after GRETIL, Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika, plain text 1.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/advaita/motik_pu.htm — Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika, plain text 1. Prakaraṇa: Vairāgya (1,1-1,32) 2. Prakaraṇa: Mumukṣuvyavahāra, first chapters missing (2,5.5-2,20.13) 3. Prakaraṇa: Utpatti, fragments (3,1.1-41; 3,3.13-3,12.4; 3,13.50-3,16.41) 4. Prakaraṇa: Sthiti, fragment

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text