Library·Mahābhārata (critical edition)·1·1.1

Mahābhārata (critical edition) 1.1

नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् देवीं सरस्वतीं चैव ततो जयम् उदीरयेत्

nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam devīṃ sarasvatīṃ caiva tato jayam udīrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोमहर्षणपुत्र उग्रश्रवाः सूतः पौराणिको नैमिषारण्ये शौनकस्य कुलपतेर् द्वादशवार्षिके सत्रे

lomaharṣaṇaputra ugraśravāḥ sūtaḥ paurāṇiko naimiṣāraṇye śaunakasya kulapater dvādaśavārṣike satre

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समासीनान् अभ्यगच्छद् ब्रह्मर्षीन् संशितव्रतान् विनयावनतो भूत्वा कदा चित् सूतनन्दनः

samāsīnān abhyagacchad brahmarṣīn saṃśitavratān vinayāvanato bhūtvā kadā cit sūtanandanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् आश्रमम् अनुप्राप्तं नैमिषारण्यवासिनः चित्राः श्रोतुं कथास् तत्र परिवव्रुस् तपस्विनः

tam āśramam anuprāptaṃ naimiṣāraṇyavāsinaḥ citrāḥ śrotuṃ kathās tatra parivavrus tapasvinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिवाद्य मुनींस् तांस् तु सर्वान् एव कृताञ्जलिः अपृच्छत् स तपोवृद्धिं सद्भिश् चैवाभिनन्दितः

abhivādya munīṃs tāṃs tu sarvān eva kṛtāñjaliḥ apṛcchat sa tapovṛddhiṃ sadbhiś caivābhinanditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ तेषूपविष्टेषु सर्वेष्व् एव तपस्विषु निर्दिष्टम् आसनं भेजे विनयाल् लोमहर्षणिः

atha teṣūpaviṣṭeṣu sarveṣv eva tapasviṣu nirdiṣṭam āsanaṃ bheje vinayāl lomaharṣaṇiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखासीनं ततस् तं तु विश्रान्तम् उपलक्ष्य च अथापृच्छद् ऋषिस् तत्र कश् चित् प्रस्तावयन् कथाः

sukhāsīnaṃ tatas taṃ tu viśrāntam upalakṣya ca athāpṛcchad ṛṣis tatra kaś cit prastāvayan kathāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुत आगम्यते सौते क्व चायं विहृतस् त्वया कालः कमलपत्राक्ष शंसैतत् पृच्छतो मम

kuta āgamyate saute kva cāyaṃ vihṛtas tvayā kālaḥ kamalapatrākṣa śaṃsaitat pṛcchato mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत उवाच जनमेजयस्य राजर्षेः सर्पसत्रे महात्मनः समीपे पार्थिवेन्द्रस्य सम्यक् पारिक्षितस्य च

sūta uvāca janamejayasya rājarṣeḥ sarpasatre mahātmanaḥ samīpe pārthivendrasya samyak pārikṣitasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णद्वैपायनप्रोक्ताः सुपुण्या विविधाः कथाः कथिताश् चापि विधिवद् या वैशंपायनेन वै

kṛṣṇadvaipāyanaproktāḥ supuṇyā vividhāḥ kathāḥ kathitāś cāpi vidhivad yā vaiśaṃpāyanena vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वाहं ता विचित्रार्था महाभारतसंश्रिताः बहूनि संपरिक्रम्य तीर्थान्य् आयतनानि च

śrutvāhaṃ tā vicitrārthā mahābhāratasaṃśritāḥ bahūni saṃparikramya tīrthāny āyatanāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समन्तपञ्चकं नाम पुण्यं द्विजनिषेवितम् गतवान् अस्मि तं देशं युद्धं यत्राभवत् पुरा पाण्डवानां कुरूणां च सर्वेषां च महीक्षिताम्

samantapañcakaṃ nāma puṇyaṃ dvijaniṣevitam gatavān asmi taṃ deśaṃ yuddhaṃ yatrābhavat purā pāṇḍavānāṃ kurūṇāṃ ca sarveṣāṃ ca mahīkṣitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिदृक्षुर् आगतस् तस्मात् समीपं भवताम् इह आयुष्मन्तः सर्व एव ब्रह्मभूता हि मे मताः

didṛkṣur āgatas tasmāt samīpaṃ bhavatām iha āyuṣmantaḥ sarva eva brahmabhūtā hi me matāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मिन् यज्ञे महाभागाः सूर्यपावकवर्चसः कृताभिषेकाः शुचयः कृतजप्या हुताग्नयः भवन्त आसते स्वस्था ब्रवीमि किम् अहं द्विजाः

asmin yajñe mahābhāgāḥ sūryapāvakavarcasaḥ kṛtābhiṣekāḥ śucayaḥ kṛtajapyā hutāgnayaḥ bhavanta āsate svasthā bravīmi kim ahaṃ dvijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुराणसंश्रिताः पुण्याः कथा वा धर्मसंश्रिताः इतिवृत्तं नरेन्द्राणाम् ऋषीणां च महात्मनाम्

purāṇasaṃśritāḥ puṇyāḥ kathā vā dharmasaṃśritāḥ itivṛttaṃ narendrāṇām ṛṣīṇāṃ ca mahātmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषय ऊचुः द्वैपायनेन यत् प्रोक्तं पुराणं परमर्षिणा सुरैर् ब्रह्मर्षिभिश् चैव श्रुत्वा यद् अभिपूजितम्

ṛṣaya ūcuḥ dvaipāyanena yat proktaṃ purāṇaṃ paramarṣiṇā surair brahmarṣibhiś caiva śrutvā yad abhipūjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याख्यानवरिष्ठस्य विचित्रपदपर्वणः सूक्ष्मार्थन्याययुक्तस्य वेदार्थैर् भूषितस्य च

tasyākhyānavariṣṭhasya vicitrapadaparvaṇaḥ sūkṣmārthanyāyayuktasya vedārthair bhūṣitasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भारतस्येतिहासस्य पुण्यां ग्रन्थार्थसंयुताम् संस्कारोपगतां ब्राह्मीं नानाशास्त्रोपबृंहिताम्

bhāratasyetihāsasya puṇyāṃ granthārthasaṃyutām saṃskāropagatāṃ brāhmīṃ nānāśāstropabṛṃhitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जनमेजयस्य यां राज्ञो वैशंपायन उक्तवान् यथावत् स ऋषिस् तुष्ट्या सत्रे द्वैपायनाज्ञया

janamejayasya yāṃ rājño vaiśaṃpāyana uktavān yathāvat sa ṛṣis tuṣṭyā satre dvaipāyanājñayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदैश् चतुर्भिः समितां व्यासस्याद्भुतकर्मणः संहितां श्रोतुम् इच्छामो धर्म्यां पापभयापहाम्

vedaiś caturbhiḥ samitāṃ vyāsasyādbhutakarmaṇaḥ saṃhitāṃ śrotum icchāmo dharmyāṃ pāpabhayāpahām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत उवाच आद्यं पुरुषम् ईशानं पुरुहूतं पुरुष्टुतम् ऋतम् एकाक्षरं ब्रह्म व्यक्ताव्यक्तं सनातनम्

sūta uvāca ādyaṃ puruṣam īśānaṃ puruhūtaṃ puruṣṭutam ṛtam ekākṣaraṃ brahma vyaktāvyaktaṃ sanātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असच् च सच् चैव च यद् विश्वं सदसतः परम् परावराणां स्रष्टारं पुराणं परम् अव्ययम्

asac ca sac caiva ca yad viśvaṃ sadasataḥ param parāvarāṇāṃ sraṣṭāraṃ purāṇaṃ param avyayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मङ्गल्यं मङ्गलं विष्णुं वरेण्यम् अनघं शुचिम् नमस्कृत्य हृषीकेशं चराचरगुरुं हरिम्

maṅgalyaṃ maṅgalaṃ viṣṇuṃ vareṇyam anaghaṃ śucim namaskṛtya hṛṣīkeśaṃ carācaraguruṃ harim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महर्षेः पूजितस्येह सर्वलोके महात्मनः प्रवक्ष्यामि मतं कृत्स्नं व्यासस्यामिततेजसः

maharṣeḥ pūjitasyeha sarvaloke mahātmanaḥ pravakṣyāmi mataṃ kṛtsnaṃ vyāsasyāmitatejasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचख्युः कवयः के चित् संप्रत्य् आचक्षते परे आख्यास्यन्ति तथैवान्ये इतिहासम् इमं भुवि

ācakhyuḥ kavayaḥ ke cit saṃpraty ācakṣate pare ākhyāsyanti tathaivānye itihāsam imaṃ bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं तु त्रिषु लोकेषु महज् ज्ञानं प्रतिष्ठितम् विस्तरैश् च समासैश् च धार्यते यद् द्विजातिभिः

idaṃ tu triṣu lokeṣu mahaj jñānaṃ pratiṣṭhitam vistaraiś ca samāsaiś ca dhāryate yad dvijātibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलंकृतं शुभैः शब्दैः समयैर् दिव्यमानुषैः छन्दोवृत्तैश् च विविधैर् अन्वितं विदुषां प्रियम्

alaṃkṛtaṃ śubhaiḥ śabdaiḥ samayair divyamānuṣaiḥ chandovṛttaiś ca vividhair anvitaṃ viduṣāṃ priyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्प्रभे ऽस्मिन् निरालोके सर्वतस् तमसावृते बृहद् अण्डम् अभूद् एकं प्रजानां बीजम् अक्षयम्

niṣprabhe 'smin nirāloke sarvatas tamasāvṛte bṛhad aṇḍam abhūd ekaṃ prajānāṃ bījam akṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युगस्यादौ निमित्तं तन् महद् दिव्यं प्रचक्षते यस्मिंस् तच् छ्रूयते सत्यं ज्योतिर् ब्रह्म सनातनम्

yugasyādau nimittaṃ tan mahad divyaṃ pracakṣate yasmiṃs tac chrūyate satyaṃ jyotir brahma sanātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्भुतं चाप्य् अचिन्त्यं च सर्वत्र समतां गतम् अव्यक्तं कारणं सूक्ष्मं यत् तत् सदसदात्मकम्

adbhutaṃ cāpy acintyaṃ ca sarvatra samatāṃ gatam avyaktaṃ kāraṇaṃ sūkṣmaṃ yat tat sadasadātmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मात् पितामहो जज्ञे प्रभुर् एकः प्रजापतिः ब्रह्मा सुरगुरुः स्थाणुर् मनुः कः परमेष्ठ्य् अथ

yasmāt pitāmaho jajñe prabhur ekaḥ prajāpatiḥ brahmā suraguruḥ sthāṇur manuḥ kaḥ parameṣṭhy atha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राचेतसस् तथा दक्षो दक्षपुत्राश् च सप्त ये ततः प्रजानां पतयः प्राभवन्न् एकविंशतिः

prācetasas tathā dakṣo dakṣaputrāś ca sapta ye tataḥ prajānāṃ patayaḥ prābhavann ekaviṃśatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरुषश् चाप्रमेयात्मा यं सर्वम् ऋषयो विदुः विश्वेदेवास् तथादित्या वसवो ऽथाश्विनाव् अपि

puruṣaś cāprameyātmā yaṃ sarvam ṛṣayo viduḥ viśvedevās tathādityā vasavo 'thāśvināv api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यक्षाः साध्याः पिशाचाश् च गुह्यकाः पितरस् तथा ततः प्रसूता विद्वांसः शिष्टा ब्रह्मर्षयो ऽमलाः

yakṣāḥ sādhyāḥ piśācāś ca guhyakāḥ pitaras tathā tataḥ prasūtā vidvāṃsaḥ śiṣṭā brahmarṣayo 'malāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजर्षयश् च बहवः सर्वैः समुदिता गुणैः आपो द्यौः पृथिवी वायुर् अन्तरिक्षं दिशस् तथा

rājarṣayaś ca bahavaḥ sarvaiḥ samuditā guṇaiḥ āpo dyauḥ pṛthivī vāyur antarikṣaṃ diśas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवत्सरर्तवो मासाः पक्षाहोरात्रयः क्रमात् यच् चान्यद् अपि तत् सर्वं संभूतं लोकसाक्षिकम्

saṃvatsarartavo māsāḥ pakṣāhorātrayaḥ kramāt yac cānyad api tat sarvaṃ saṃbhūtaṃ lokasākṣikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् इदं दृश्यते किं चिद् भूतं स्थावरजङ्गमम् पुनः संक्षिप्यते सर्वं जगत् प्राप्ते युगक्षये

yad idaṃ dṛśyate kiṃ cid bhūtaṃ sthāvarajaṅgamam punaḥ saṃkṣipyate sarvaṃ jagat prāpte yugakṣaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथर्ताव् ऋतुलिङ्गानि नानारूपाणि पर्यये दृश्यन्ते तानि तान्य् एव तथा भावा युगादिषु

yathartāv ṛtuliṅgāni nānārūpāṇi paryaye dṛśyante tāni tāny eva tathā bhāvā yugādiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् एतद् अनाद्यन्तं भूतसंहारकारकम् अनादिनिधनं लोके चक्रं संपरिवर्तते

evam etad anādyantaṃ bhūtasaṃhārakārakam anādinidhanaṃ loke cakraṃ saṃparivartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयस्त्रिंशत्सहस्राणि त्रयस्त्रिंशच्छतानि च त्रयस्त्रिंशच् च देवानां सृष्टिः संक्षेपलक्षणा

trayastriṃśatsahasrāṇi trayastriṃśacchatāni ca trayastriṃśac ca devānāṃ sṛṣṭiḥ saṃkṣepalakṣaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवस्पुत्रो बृहद्भानुश् चक्षुर् आत्मा विभावसुः सविता च ऋचीको ऽर्को भानुर् आशावहो रविः

divasputro bṛhadbhānuś cakṣur ātmā vibhāvasuḥ savitā ca ṛcīko 'rko bhānur āśāvaho raviḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रा विवस्वतः सर्वे मह्यस् तेषां तथावरः देवभ्राट् तनयस् तस्य तस्मात् सुभ्राड् इति स्मृतः

putrā vivasvataḥ sarve mahyas teṣāṃ tathāvaraḥ devabhrāṭ tanayas tasya tasmāt subhrāḍ iti smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुभ्राजस् तु त्रयः पुत्राः प्रजावन्तो बहुश्रुताः दशज्योतिः शतज्योतिः सहस्रज्योतिर् आत्मवान्

subhrājas tu trayaḥ putrāḥ prajāvanto bahuśrutāḥ daśajyotiḥ śatajyotiḥ sahasrajyotir ātmavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दश पुत्रसहस्राणि दशज्योतेर् महात्मनः ततो दशगुणाश् चान्ये शतज्योतेर् इहात्मजाः

daśa putrasahasrāṇi daśajyoter mahātmanaḥ tato daśaguṇāś cānye śatajyoter ihātmajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूयस् ततो दशगुणाः सहस्रज्योतिषः सुताः तेभ्यो ऽयं कुरुवंशश् च यदूनां भरतस्य च

bhūyas tato daśaguṇāḥ sahasrajyotiṣaḥ sutāḥ tebhyo 'yaṃ kuruvaṃśaś ca yadūnāṃ bharatasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ययातीक्ष्वाकुवंशश् च राजर्षीणां च सर्वशः संभूता बहवो वंशा भूतसर्गाः सविस्तराः

yayātīkṣvākuvaṃśaś ca rājarṣīṇāṃ ca sarvaśaḥ saṃbhūtā bahavo vaṃśā bhūtasargāḥ savistarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतस्थानानि सर्वाणि रहस्यं त्रिविधं च यत् वेदयोगं सविज्ञानं धर्मो ऽर्थः काम एव च

bhūtasthānāni sarvāṇi rahasyaṃ trividhaṃ ca yat vedayogaṃ savijñānaṃ dharmo 'rthaḥ kāma eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मकामार्थशास्त्राणि शास्त्राणि विविधानि च लोकयात्राविधानं च संभूतं दृष्टवान् ऋषिः

dharmakāmārthaśāstrāṇi śāstrāṇi vividhāni ca lokayātrāvidhānaṃ ca saṃbhūtaṃ dṛṣṭavān ṛṣiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतिहासाः सवैयाख्या विविधाः श्रुतयो ऽपि च इह सर्वम् अनुक्रान्तम् उक्तं ग्रन्थस्य लक्षणम्

itihāsāḥ savaiyākhyā vividhāḥ śrutayo 'pi ca iha sarvam anukrāntam uktaṃ granthasya lakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विस्तीर्यैतन् महज् ज्ञानम् ऋषिः संक्षेपम् अब्रवीत् इष्टं हि विदुषां लोके समासव्यासधारणम्

vistīryaitan mahaj jñānam ṛṣiḥ saṃkṣepam abravīt iṣṭaṃ hi viduṣāṃ loke samāsavyāsadhāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्वादि भारतं के चिद् आस्तीकादि तथापरे तथोपरिचराद्य् अन्ये विप्राः सम्यग् अधीयते

manvādi bhārataṃ ke cid āstīkādi tathāpare tathoparicarādy anye viprāḥ samyag adhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विविधं संहिताज्ञानं दीपयन्ति मनीषिणः व्याख्यातुं कुशलाः के चिद् ग्रन्थं धारयितुं परे

vividhaṃ saṃhitājñānaṃ dīpayanti manīṣiṇaḥ vyākhyātuṃ kuśalāḥ ke cid granthaṃ dhārayituṃ pare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपसा ब्रह्मचर्येण व्यस्य वेदं सनातनम् इतिहासम् इमं चक्रे पुण्यं सत्यवतीसुतः

tapasā brahmacaryeṇa vyasya vedaṃ sanātanam itihāsam imaṃ cakre puṇyaṃ satyavatīsutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पराशरात्मजो विद्वान् ब्रह्मर्षिः संशितव्रतः मातुर् नियोगाद् धर्मात्मा गाङ्गेयस्य च धीमतः

parāśarātmajo vidvān brahmarṣiḥ saṃśitavrataḥ mātur niyogād dharmātmā gāṅgeyasya ca dhīmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेत्रे विचित्रवीर्यस्य कृष्णद्वैपायनः पुरा त्रीन् अग्नीन् इव कौरव्याञ् जनयाम् आस वीर्यवान्

kṣetre vicitravīryasya kṛṣṇadvaipāyanaḥ purā trīn agnīn iva kauravyāñ janayām āsa vīryavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पाद्य धृतराष्ट्रं च पाण्डुं विदुरम् एव च जगाम तपसे धीमान् पुनर् एवाश्रमं प्रति

utpādya dhṛtarāṣṭraṃ ca pāṇḍuṃ viduram eva ca jagāma tapase dhīmān punar evāśramaṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषु जातेषु वृद्धेषु गतेषु परमां गतिम् अब्रवीद् भारतं लोके मानुषे ऽस्मिन् महान् ऋषिः

teṣu jāteṣu vṛddheṣu gateṣu paramāṃ gatim abravīd bhārataṃ loke mānuṣe 'smin mahān ṛṣiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जनमेजयेन पृष्टः सन् ब्राह्मणैश् च सहस्रशः शशास शिष्यम् आसीनं वैशंपायनम् अन्तिके

janamejayena pṛṣṭaḥ san brāhmaṇaiś ca sahasraśaḥ śaśāsa śiṣyam āsīnaṃ vaiśaṃpāyanam antike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स सदस्यैः सहासीनः श्रावयाम् आस भारतम् कर्मान्तरेषु यज्ञस्य चोद्यमानः पुनः पुनः

sa sadasyaiḥ sahāsīnaḥ śrāvayām āsa bhāratam karmāntareṣu yajñasya codyamānaḥ punaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विस्तरं कुरुवंशस्य गान्धार्या धर्मशीलताम् क्षत्तुः प्रज्ञां धृतिं कुन्त्याः सम्यग् द्वैपायनो ऽब्रवीत्

vistaraṃ kuruvaṃśasya gāndhāryā dharmaśīlatām kṣattuḥ prajñāṃ dhṛtiṃ kuntyāḥ samyag dvaipāyano 'bravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासुदेवस्य माहात्म्यं पाण्डवानां च सत्यताम् दुर्वृत्तं धार्तराष्ट्राणाम् उक्तवान् भगवान् ऋषिः

vāsudevasya māhātmyaṃ pāṇḍavānāṃ ca satyatām durvṛttaṃ dhārtarāṣṭrāṇām uktavān bhagavān ṛṣiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्विंशतिसाहस्रीं चक्रे भारतसंहिताम् उपाख्यानैर् विना तावद् भारतं प्रोच्यते बुधैः

caturviṃśatisāhasrīṃ cakre bhāratasaṃhitām upākhyānair vinā tāvad bhārataṃ procyate budhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽध्यर्धशतं भूयः संक्षेपं कृतवान् ऋषिः अनुक्रमणिम् अध्यायं वृत्तान्तानां सपर्वणाम्

tato 'dhyardhaśataṃ bhūyaḥ saṃkṣepaṃ kṛtavān ṛṣiḥ anukramaṇim adhyāyaṃ vṛttāntānāṃ saparvaṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं द्वैपायनः पूर्वं पुत्रम् अध्यापयच् छुकम् ततो ऽन्येभ्यो ऽनुरूपेभ्यः शिष्येभ्यः प्रददौ प्रभुः

idaṃ dvaipāyanaḥ pūrvaṃ putram adhyāpayac chukam tato 'nyebhyo 'nurūpebhyaḥ śiṣyebhyaḥ pradadau prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारदो ऽश्रावयद् देवान् असितो देवलः पितॄन् गन्धर्वयक्षरक्षांसि श्रावयाम् आस वै शुकः

nārado 'śrāvayad devān asito devalaḥ pitṝn gandharvayakṣarakṣāṃsi śrāvayām āsa vai śukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्योधनो मन्युमयो महाद्रुमः; स्कन्धः कर्णः शकुनिस् तस्य शाखाः दुःशासनः पुष्पफले समृद्धे; मूलं राजा धृतराष्ट्रो ऽमनीषी

duryodhano manyumayo mahādrumaḥ; skandhaḥ karṇaḥ śakunis tasya śākhāḥ duḥśāsanaḥ puṣpaphale samṛddhe; mūlaṃ rājā dhṛtarāṣṭro 'manīṣī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युधिष्ठिरो धर्ममयो महाद्रुमः; स्कन्धो ऽर्जुनो भीमसेनो ऽस्य शाखाः माद्रीसुतौ पुष्पफले समृद्धे; मूलं कृष्णो ब्रह्म च ब्राह्मणाश् च

yudhiṣṭhiro dharmamayo mahādrumaḥ; skandho 'rjuno bhīmaseno 'sya śākhāḥ mādrīsutau puṣpaphale samṛddhe; mūlaṃ kṛṣṇo brahma ca brāhmaṇāś ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाण्डुर् जित्वा बहून् देशान् युधा विक्रमणेन च अरण्ये मृगयाशीलो न्यवसत् सजनस् तदा

pāṇḍur jitvā bahūn deśān yudhā vikramaṇena ca araṇye mṛgayāśīlo nyavasat sajanas tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृगव्यवायनिधने कृच्छ्रां प्राप स आपदम् जन्मप्रभृति पार्थानां तत्राचारविधिक्रमः

mṛgavyavāyanidhane kṛcchrāṃ prāpa sa āpadam janmaprabhṛti pārthānāṃ tatrācāravidhikramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मात्रोर् अभ्युपपत्तिश् च धर्मोपनिषदं प्रति धर्मस्य वायोः शक्रस्य देवयोश् च तथाश्विनोः

mātror abhyupapattiś ca dharmopaniṣadaṃ prati dharmasya vāyoḥ śakrasya devayoś ca tathāśvinoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तापसैः सह संवृद्धा मातृभ्यां परिरक्षिताः मेध्यारण्येषु पुण्येषु महताम् आश्रमेषु च

tāpasaiḥ saha saṃvṛddhā mātṛbhyāṃ parirakṣitāḥ medhyāraṇyeṣu puṇyeṣu mahatām āśrameṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषिभिश् च तदानीता धार्तराष्ट्रान् प्रति स्वयम् शिशवश् चाभिरूपाश् च जटिला ब्रह्मचारिणः

ṛṣibhiś ca tadānītā dhārtarāṣṭrān prati svayam śiśavaś cābhirūpāś ca jaṭilā brahmacāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्राश् च भ्रातरश् चेमे शिष्याश् च सुहृदश् च वः पाण्डवा एत इत्य् उक्त्वा मुनयो ऽन्तर्हितास् ततः

putrāś ca bhrātaraś ceme śiṣyāś ca suhṛdaś ca vaḥ pāṇḍavā eta ity uktvā munayo 'ntarhitās tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तांस् तैर् निवेदितान् दृष्ट्वा पाण्डवान् कौरवास् तदा शिष्टाश् च वर्णाः पौरा ये ते हर्षाच् चुक्रुशुर् भृशम्

tāṃs tair niveditān dṛṣṭvā pāṇḍavān kauravās tadā śiṣṭāś ca varṇāḥ paurā ye te harṣāc cukruśur bhṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आहुः के चिन् न तस्यैते तस्यैत इति चापरे यदा चिरमृतः पाण्डुः कथं तस्येति चापरे

āhuḥ ke cin na tasyaite tasyaita iti cāpare yadā ciramṛtaḥ pāṇḍuḥ kathaṃ tasyeti cāpare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वागतं सर्वथा दिष्ट्या पाण्डोः पश्याम संततिम् उच्यतां स्वागतम् इति वाचो ऽश्रूयन्त सर्वशः

svāgataṃ sarvathā diṣṭyā pāṇḍoḥ paśyāma saṃtatim ucyatāṃ svāgatam iti vāco 'śrūyanta sarvaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्न् उपरते शब्दे दिशः सर्वा विनादयन् अन्तर्हितानां भूतानां निस्वनस् तुमुलो ऽभवत्

tasminn uparate śabde diśaḥ sarvā vinādayan antarhitānāṃ bhūtānāṃ nisvanas tumulo 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पवृष्टिः शुभा गन्धाः शङ्खदुन्दुभिनिस्वनाः आसन् प्रवेशे पार्थानां तद् अद्भुतम् इवाभवत्

puṣpavṛṣṭiḥ śubhā gandhāḥ śaṅkhadundubhinisvanāḥ āsan praveśe pārthānāṃ tad adbhutam ivābhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्प्रीत्या चैव सर्वेषां पौराणां हर्षसंभवः शब्द आसीन् महांस् तत्र दिवस्पृक् कीर्तिवर्धनः

tatprītyā caiva sarveṣāṃ paurāṇāṃ harṣasaṃbhavaḥ śabda āsīn mahāṃs tatra divaspṛk kīrtivardhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते ऽप्य् अधीत्याखिलान् वेदाञ् शास्त्राणि विविधानि च न्यवसन् पाण्डवास् तत्र पूजिता अकुतोभयाः

te 'py adhītyākhilān vedāñ śāstrāṇi vividhāni ca nyavasan pāṇḍavās tatra pūjitā akutobhayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युधिष्ठिरस्य शौचेन प्रीताः प्रकृतयो ऽभवन् धृत्या च भीमसेनस्य विक्रमेणार्जुनस्य च

yudhiṣṭhirasya śaucena prītāḥ prakṛtayo 'bhavan dhṛtyā ca bhīmasenasya vikrameṇārjunasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुशुश्रूषया कुन्त्या यमयोर् विनयेन च तुतोष लोकः सकलस् तेषां शौर्यगुणेन च

guruśuśrūṣayā kuntyā yamayor vinayena ca tutoṣa lokaḥ sakalas teṣāṃ śauryaguṇena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समवाये ततो राज्ञां कन्यां भर्तृस्वयंवराम् प्राप्तवान् अर्जुनः कृष्णां कृत्वा कर्म सुदुष्करम्

samavāye tato rājñāṃ kanyāṃ bhartṛsvayaṃvarām prāptavān arjunaḥ kṛṣṇāṃ kṛtvā karma suduṣkaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रभृति लोके ऽस्मिन् पूज्यः सर्वधनुष्मताम् आदित्य इव दुष्प्रेक्ष्यः समरेष्व् अपि चाभवत्

tataḥ prabhṛti loke 'smin pūjyaḥ sarvadhanuṣmatām āditya iva duṣprekṣyaḥ samareṣv api cābhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स सर्वान् पार्थिवाञ् जित्वा सर्वांश् च महतो गणान् आजहारार्जुनो राज्ञे राजसूयं महाक्रतुम्

sa sarvān pārthivāñ jitvā sarvāṃś ca mahato gaṇān ājahārārjuno rājñe rājasūyaṃ mahākratum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्नवान् दक्षिणावांश् च सर्वैः समुदितो गुणैः युधिष्ठिरेण संप्राप्तो राजसूयो महाक्रतुः

annavān dakṣiṇāvāṃś ca sarvaiḥ samudito guṇaiḥ yudhiṣṭhireṇa saṃprāpto rājasūyo mahākratuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुनयाद् वासुदेवस्य भीमार्जुनबलेन च घातयित्वा जरासंधं चैद्यं च बलगर्वितम्

sunayād vāsudevasya bhīmārjunabalena ca ghātayitvā jarāsaṃdhaṃ caidyaṃ ca balagarvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्योधनम् उपागच्छन्न् अर्हणानि ततस् ततः मणिकाञ्चनरत्नानि गोहस्त्यश्वधनानि च

duryodhanam upāgacchann arhaṇāni tatas tataḥ maṇikāñcanaratnāni gohastyaśvadhanāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समृद्धां तां तथा दृष्ट्वा पाण्डवानां तदा श्रियम् ईर्ष्यासमुत्थः सुमहांस् तस्य मन्युर् अजायत

samṛddhāṃ tāṃ tathā dṛṣṭvā pāṇḍavānāṃ tadā śriyam īrṣyāsamutthaḥ sumahāṃs tasya manyur ajāyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमानप्रतिमां चापि मयेन सुकृतां सभाम् पाण्डवानाम् उपहृतां स दृष्ट्वा पर्यतप्यत

vimānapratimāṃ cāpi mayena sukṛtāṃ sabhām pāṇḍavānām upahṛtāṃ sa dṛṣṭvā paryatapyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्रावहसितश् चासीत् प्रस्कन्दन्न् इव संभ्रमात् प्रत्यक्षं वासुदेवस्य भीमेनानभिजातवत्

yatrāvahasitaś cāsīt praskandann iva saṃbhramāt pratyakṣaṃ vāsudevasya bhīmenānabhijātavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स भोगान् विविधान् भुञ्जन् रत्नानि विविधानि च कथितो धृतराष्ट्रस्य विवर्णो हरिणः कृशः

sa bhogān vividhān bhuñjan ratnāni vividhāni ca kathito dhṛtarāṣṭrasya vivarṇo hariṇaḥ kṛśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्वजानात् ततो द्यूतं धृतराष्ट्रः सुतप्रियः तच् छ्रुत्वा वासुदेवस्य कोपः समभवन् महान्

anvajānāt tato dyūtaṃ dhṛtarāṣṭraḥ sutapriyaḥ tac chrutvā vāsudevasya kopaḥ samabhavan mahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नातिप्रीतमनाश् चासीद् विवादांश् चान्वमोदत द्यूतादीन् अनयान् घोरान् प्रवृद्धांश् चाप्य् उपैक्षत

nātiprītamanāś cāsīd vivādāṃś cānvamodata dyūtādīn anayān ghorān pravṛddhāṃś cāpy upaikṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरस्य विदुरं द्रोणं भीष्मं शारद्वतं कृपम् विग्रहे तुमुले तस्मिन्न् अहन् क्षत्रं परस्परम्

nirasya viduraṃ droṇaṃ bhīṣmaṃ śāradvataṃ kṛpam vigrahe tumule tasminn ahan kṣatraṃ parasparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयत्सु पाण्डुपुत्रेषु श्रुत्वा सुमहद् अप्रियम् दुर्योधनमतं ज्ञात्वा कर्णस्य शकुनेस् तथा धृतराष्ट्रश् चिरं ध्यात्वा संजयं वाक्यम् अब्रवीत्

jayatsu pāṇḍuputreṣu śrutvā sumahad apriyam duryodhanamataṃ jñātvā karṇasya śakunes tathā dhṛtarāṣṭraś ciraṃ dhyātvā saṃjayaṃ vākyam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु संजय मे सर्वं न मे ऽसूयितुम् अर्हसि श्रुतवान् असि मेधावी बुद्धिमान् प्राज्ञसंमतः

śṛṇu saṃjaya me sarvaṃ na me 'sūyitum arhasi śrutavān asi medhāvī buddhimān prājñasaṃmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न विग्रहे मम मतिर् न च प्रीये कुरुक्षये न मे विशेषः पुत्रेषु स्वेषु पाण्डुसुतेषु च

na vigrahe mama matir na ca prīye kurukṣaye na me viśeṣaḥ putreṣu sveṣu pāṇḍusuteṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृद्धं माम् अभ्यसूयन्ति पुत्रा मन्युपरायणाः अहं त्व् अचक्षुः कार्पण्यात् पुत्रप्रीत्या सहामि तत् मुह्यन्तं चानुमुह्यामि दुर्योधनम् अचेतनम्

vṛddhaṃ mām abhyasūyanti putrā manyuparāyaṇāḥ ahaṃ tv acakṣuḥ kārpaṇyāt putraprītyā sahāmi tat muhyantaṃ cānumuhyāmi duryodhanam acetanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजसूये श्रियं दृष्ट्वा पाण्डवस्य महौजसः तच् चावहसनं प्राप्य सभारोहणदर्शने

rājasūye śriyaṃ dṛṣṭvā pāṇḍavasya mahaujasaḥ tac cāvahasanaṃ prāpya sabhārohaṇadarśane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमर्षितः स्वयं जेतुम् अशक्तः पाण्डवान् रणे निरुत्साहश् च संप्राप्तुं श्रियम् अक्षत्रियो यथा गान्धारराजसहितश् छद्मद्यूतम् अमन्त्रयत्

amarṣitaḥ svayaṃ jetum aśaktaḥ pāṇḍavān raṇe nirutsāhaś ca saṃprāptuṃ śriyam akṣatriyo yathā gāndhārarājasahitaś chadmadyūtam amantrayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र यद् यद् यथा ज्ञातं मया संजय तच् छृणु श्रुत्वा हि मम वाक्यानि बुद्ध्या युक्तानि तत्त्वतः ततो ज्ञास्यसि मां सौते प्रज्ञाचक्षुषम् इत्य् उत

tatra yad yad yathā jñātaṃ mayā saṃjaya tac chṛṇu śrutvā hi mama vākyāni buddhyā yuktāni tattvataḥ tato jñāsyasi māṃ saute prajñācakṣuṣam ity uta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदाश्रौषं धनुर् आयम्य चित्रं; विद्धं लक्ष्यं पातितं वै पृथिव्याम् कृष्णां हृतां पश्यतां सर्वराज्ञां; तदा नाशंसे विजयाय संजय

yadāśrauṣaṃ dhanur āyamya citraṃ; viddhaṃ lakṣyaṃ pātitaṃ vai pṛthivyām kṛṣṇāṃ hṛtāṃ paśyatāṃ sarvarājñāṃ; tadā nāśaṃse vijayāya saṃjaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदाश्रौषं द्वारकायां सुभद्रां; प्रसह्योढां माधवीम् अर्जुनेन इन्द्रप्रस्थं वृष्णिवीरौ च यातौ; तदा नाशंसे विजयाय संजय

yadāśrauṣaṃ dvārakāyāṃ subhadrāṃ; prasahyoḍhāṃ mādhavīm arjunena indraprasthaṃ vṛṣṇivīrau ca yātau; tadā nāśaṃse vijayāya saṃjaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदाश्रौषं देवराजं प्रवृष्टं; शरैर् दिव्यैर् वारितं चार्जुनेन अग्निं तथा तर्पितं खाण्डवे च; तदा नाशंसे विजयाय संजय

yadāśrauṣaṃ devarājaṃ pravṛṣṭaṃ; śarair divyair vāritaṃ cārjunena agniṃ tathā tarpitaṃ khāṇḍave ca; tadā nāśaṃse vijayāya saṃjaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदाश्रौषं हृतराज्यं युधिष्ठिरं; पराजितं सौबलेनाक्षवत्याम् अन्वागतं भ्रातृभिर् अप्रमेयैस्; तदा नाशंसे विजयाय संजय

yadāśrauṣaṃ hṛtarājyaṃ yudhiṣṭhiraṃ; parājitaṃ saubalenākṣavatyām anvāgataṃ bhrātṛbhir aprameyais; tadā nāśaṃse vijayāya saṃjaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदाश्रौषं द्रौपदीम् अश्रुकण्ठीं; सभां नीतां दुःखिताम् एकवस्त्राम् रजस्वलां नाथवतीम् अनाथवत्; तदा नाशंसे विजयाय संजय

yadāśrauṣaṃ draupadīm aśrukaṇṭhīṃ; sabhāṃ nītāṃ duḥkhitām ekavastrām rajasvalāṃ nāthavatīm anāthavat; tadā nāśaṃse vijayāya saṃjaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदाश्रौषं विविधास् तात चेष्टा; धर्मात्मनां प्रस्थितानां वनाय ज्येष्ठप्रीत्या क्लिश्यतां पाण्डवानां; तदा नाशंसे विजयाय संजय

yadāśrauṣaṃ vividhās tāta ceṣṭā; dharmātmanāṃ prasthitānāṃ vanāya jyeṣṭhaprītyā kliśyatāṃ pāṇḍavānāṃ; tadā nāśaṃse vijayāya saṃjaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदाश्रौषं स्नातकानां सहस्रैर्; अन्वागतं धर्मराजं वनस्थम् भिक्षाभुजां ब्राह्मणानां महात्मनां; तदा नाशंसे विजयाय संजय

yadāśrauṣaṃ snātakānāṃ sahasrair; anvāgataṃ dharmarājaṃ vanastham bhikṣābhujāṃ brāhmaṇānāṃ mahātmanāṃ; tadā nāśaṃse vijayāya saṃjaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदाश्रौषम् अर्जुनो देवदेवं; किरातरूपं त्र्यम्बकं तोष्य युद्धे अवाप तत् पाशुपतं महास्त्रं; तदा नाशंसे विजयाय संजय

yadāśrauṣam arjuno devadevaṃ; kirātarūpaṃ tryambakaṃ toṣya yuddhe avāpa tat pāśupataṃ mahāstraṃ; tadā nāśaṃse vijayāya saṃjaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदाश्रौषं त्रिदिवस्थं धनंजयं; शक्रात् साक्षाद् दिव्यम् अस्त्रं यथावत् अधीयानं शंसितं सत्यसंधं; तदा नाशंसे विजयाय संजय

yadāśrauṣaṃ tridivasthaṃ dhanaṃjayaṃ; śakrāt sākṣād divyam astraṃ yathāvat adhīyānaṃ śaṃsitaṃ satyasaṃdhaṃ; tadā nāśaṃse vijayāya saṃjaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदाश्रौषं वैश्रवणेन सार्धं; समागतं भीमम् अन्यांश् च पार्थान् तस्मिन् देशे मानुषाणाम् अगम्ये; तदा नाशंसे विजयाय संजय

yadāśrauṣaṃ vaiśravaṇena sārdhaṃ; samāgataṃ bhīmam anyāṃś ca pārthān tasmin deśe mānuṣāṇām agamye; tadā nāśaṃse vijayāya saṃjaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदाश्रौषं घोषयात्रागतानां; बन्धं गन्धर्वैर् मोक्षणं चार्जुनेन स्वेषां सुतानां कर्णबुद्धौ रतानां; तदा नाशंसे विजयाय संजय

yadāśrauṣaṃ ghoṣayātrāgatānāṃ; bandhaṃ gandharvair mokṣaṇaṃ cārjunena sveṣāṃ sutānāṃ karṇabuddhau ratānāṃ; tadā nāśaṃse vijayāya saṃjaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदाश्रौषं यक्षरूपेण धर्मं; समागतं धर्मराजेन सूत प्रश्नान् उक्तान् विब्रुवन्तं च सम्यक्; तदा नाशंसे विजयाय संजय

yadāśrauṣaṃ yakṣarūpeṇa dharmaṃ; samāgataṃ dharmarājena sūta praśnān uktān vibruvantaṃ ca samyak; tadā nāśaṃse vijayāya saṃjaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदाश्रौषं मामकानां वरिष्ठान्; धनंजयेनैकरथेन भग्नान् विराटराष्ट्रे वसता महात्मना; तदा नाशंसे विजयाय संजय

yadāśrauṣaṃ māmakānāṃ variṣṭhān; dhanaṃjayenaikarathena bhagnān virāṭarāṣṭre vasatā mahātmanā; tadā nāśaṃse vijayāya saṃjaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदाश्रौषं सत्कृतां मत्स्यराज्ञा; सुतां दत्ताम् उत्तराम् अर्जुनाय तां चार्जुनः प्रत्यगृह्णात् सुतार्थे; तदा नाशंसे विजयाय संजय

yadāśrauṣaṃ satkṛtāṃ matsyarājñā; sutāṃ dattām uttarām arjunāya tāṃ cārjunaḥ pratyagṛhṇāt sutārthe; tadā nāśaṃse vijayāya saṃjaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदाश्रौषं निर्जितस्याधनस्य; प्रव्राजितस्य स्वजनात् प्रच्युतस्य अक्षौहिणीः सप्त युधिष्ठिरस्य; तदा नाशंसे विजयाय संजय

yadāśrauṣaṃ nirjitasyādhanasya; pravrājitasya svajanāt pracyutasya akṣauhiṇīḥ sapta yudhiṣṭhirasya; tadā nāśaṃse vijayāya saṃjaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदाश्रौषं नरनारायणौ तौ; कृष्णार्जुनौ वदतो नारदस्य अहं द्रष्टा ब्रह्मलोके सदेति; तदा नाशंसे विजयाय संजय

yadāśrauṣaṃ naranārāyaṇau tau; kṛṣṇārjunau vadato nāradasya ahaṃ draṣṭā brahmaloke sadeti; tadā nāśaṃse vijayāya saṃjaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदाश्रौषं माधवं वासुदेवं; सर्वात्मना पाण्डवार्थे निविष्टम् यस्येमां गां विक्रमम् एकम् आहुस्; तदा नाशंसे विजयाय संजय

yadāśrauṣaṃ mādhavaṃ vāsudevaṃ; sarvātmanā pāṇḍavārthe niviṣṭam yasyemāṃ gāṃ vikramam ekam āhus; tadā nāśaṃse vijayāya saṃjaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदाश्रौषं कर्णदुर्योधनाभ्यां; बुद्धिं कृतां निग्रहे केशवस्य तं चात्मानं बहुधा दर्शयानं; तदा नाशंसे विजयाय संजय

yadāśrauṣaṃ karṇaduryodhanābhyāṃ; buddhiṃ kṛtāṃ nigrahe keśavasya taṃ cātmānaṃ bahudhā darśayānaṃ; tadā nāśaṃse vijayāya saṃjaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.