Library·Mahābhārata (critical edition)·13·13.17

Mahābhārata (critical edition) 13.17

वासुदेव उवाच ततः स प्रयतो भूत्वा मम तात युधिष्ठिर प्राञ्जलिः प्राह विप्रर्षिर् नामसंहारम् आदितः

vāsudeva uvāca tataḥ sa prayato bhūtvā mama tāta yudhiṣṭhira prāñjaliḥ prāha viprarṣir nāmasaṃhāram āditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपमन्युर् उवाच ब्रह्मप्रोक्तैर् ऋषिप्रोक्तैर् वेदवेदाङ्गसंभवैः सर्वलोकेषु विख्यातैः स्थाणुं स्तोष्यामि नामभिः

upamanyur uvāca brahmaproktair ṛṣiproktair vedavedāṅgasaṃbhavaiḥ sarvalokeṣu vikhyātaiḥ sthāṇuṃ stoṣyāmi nāmabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महद्भिर् विहितैः सत्यैः सिद्धैः सर्वार्थसाधकैः ऋषिणा तण्डिना भक्त्या कृतैर् देवकृतात्मना

mahadbhir vihitaiḥ satyaiḥ siddhaiḥ sarvārthasādhakaiḥ ṛṣiṇā taṇḍinā bhaktyā kṛtair devakṛtātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथोक्तैर् लोकविख्यातैर् मुनिभिस् तत्त्वदर्शिभिः प्रवरं प्रथमं स्वर्ग्यं सर्वभूतहितं शुभम् श्रुतैः सर्वत्र जगति ब्रह्मलोकावतारितैः

yathoktair lokavikhyātair munibhis tattvadarśibhiḥ pravaraṃ prathamaṃ svargyaṃ sarvabhūtahitaṃ śubham śrutaiḥ sarvatra jagati brahmalokāvatāritaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत् तद् रहस्यं परमं ब्रह्मप्रोक्तं सनातनम् वक्ष्ये यदुकुलश्रेष्ठ शृणुष्वावहितो मम

yat tad rahasyaṃ paramaṃ brahmaproktaṃ sanātanam vakṣye yadukulaśreṣṭha śṛṇuṣvāvahito mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परत्वेन भवं देवं भक्तस् त्वं परमेश्वरम् तेन ते श्रावयिष्यामि यत् तद् ब्रह्म सनातनम्

paratvena bhavaṃ devaṃ bhaktas tvaṃ parameśvaram tena te śrāvayiṣyāmi yat tad brahma sanātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न शक्यं विस्तरात् कृत्स्नं वक्तुं शर्वस्य केन चित् युक्तेनापि विभूतीनाम् अपि वर्षशतैर् अपि

na śakyaṃ vistarāt kṛtsnaṃ vaktuṃ śarvasya kena cit yuktenāpi vibhūtīnām api varṣaśatair api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्यादिर् मध्यम् अन्तश् च सुरैर् अपि न गम्यते कस् तस्य शक्नुयाद् वक्तुं गुणान् कार्त्स्न्येन माधव

yasyādir madhyam antaś ca surair api na gamyate kas tasya śaknuyād vaktuṃ guṇān kārtsnyena mādhava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं तु देवस्य महतः संक्षिप्तार्थपदाक्षरम् शक्तितश् चरितं वक्ष्ये प्रसादात् तस्य चैव हि

kiṃ tu devasya mahataḥ saṃkṣiptārthapadākṣaram śaktitaś caritaṃ vakṣye prasādāt tasya caiva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्राप्येह ततो ऽनुज्ञां न शक्यः स्तोतुम् ईश्वरः यदा तेनाभ्यनुज्ञातः स्तुवत्य् एव सदा भवम्

aprāpyeha tato 'nujñāṃ na śakyaḥ stotum īśvaraḥ yadā tenābhyanujñātaḥ stuvaty eva sadā bhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनादिनिधनस्याहं सर्वयोनेर् महात्मनः नाम्नां कं चित् समुद्देशं वक्ष्ये ह्य् अव्यक्तयोनिनः

anādinidhanasyāhaṃ sarvayoner mahātmanaḥ nāmnāṃ kaṃ cit samuddeśaṃ vakṣye hy avyaktayoninaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरदस्य वरेण्यस्य विश्वरूपस्य धीमतः शृणु नामसमुद्देशं यद् उक्तं पद्मयोनिना

varadasya vareṇyasya viśvarūpasya dhīmataḥ śṛṇu nāmasamuddeśaṃ yad uktaṃ padmayoninā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दश नामसहस्राणि यान्य् आह प्रपितामहः तानि निर्मथ्य मनसा दध्नो घृतम् इवोद्धृतम्

daśa nāmasahasrāṇi yāny āha prapitāmahaḥ tāni nirmathya manasā dadhno ghṛtam ivoddhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गिरेः सारं यथा हेम पुष्पात् सारं यथा मधु घृतात् सारं यथा मण्डस् तथैतत् सारम् उद्धृतम्

gireḥ sāraṃ yathā hema puṣpāt sāraṃ yathā madhu ghṛtāt sāraṃ yathā maṇḍas tathaitat sāram uddhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वपाप्मापहम् इदं चतुर्वेदसमन्वितम् प्रयत्नेनाधिगन्तव्यं धार्यं च प्रयतात्मना शान्तिकं पौष्टिकं चैव रक्षोघ्नं पावनं महत्

sarvapāpmāpaham idaṃ caturvedasamanvitam prayatnenādhigantavyaṃ dhāryaṃ ca prayatātmanā śāntikaṃ pauṣṭikaṃ caiva rakṣoghnaṃ pāvanaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं भक्ताय दातव्यं श्रद्दधानास्तिकाय च नाश्रद्दधानरूपाय नास्तिकायाजितात्मने

idaṃ bhaktāya dātavyaṃ śraddadhānāstikāya ca nāśraddadhānarūpāya nāstikāyājitātmane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यश् चाभ्यसूयते देवं भूतात्मानं पिनाकिनम् स कृष्ण नरकं याति सह पूर्वैः सहानुगैः

yaś cābhyasūyate devaṃ bhūtātmānaṃ pinākinam sa kṛṣṇa narakaṃ yāti saha pūrvaiḥ sahānugaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं ध्यानम् इदं योगम् इदं ध्येयम् अनुत्तमम् इदं जप्यम् इदं ज्ञानं रहस्यम् इदम् उत्तमम् इदं ज्ञात्वान्तकाले ऽपि गच्छेद् धि परमां गतिम्

idaṃ dhyānam idaṃ yogam idaṃ dhyeyam anuttamam idaṃ japyam idaṃ jñānaṃ rahasyam idam uttamam idaṃ jñātvāntakāle 'pi gacched dhi paramāṃ gatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पवित्रं मङ्गलं पुण्यं कल्याणम् इदम् उत्तमम् निगदिष्ये महाबाहो स्तवानाम् उत्तमं स्तवम्

pavitraṃ maṅgalaṃ puṇyaṃ kalyāṇam idam uttamam nigadiṣye mahābāho stavānām uttamaṃ stavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं ब्रह्मा पुरा कृत्वा सर्वलोकपितामहः सर्वस्तवानां दिव्यानां राजत्वे समकल्पयत्

idaṃ brahmā purā kṛtvā sarvalokapitāmahaḥ sarvastavānāṃ divyānāṃ rājatve samakalpayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदाप्रभृति चैवायम् ईश्वरस्य महात्मनः स्तवराजेति विख्यातो जगत्य् अमरपूजितः ब्रह्मलोकाद् अयं चैव स्तवराजो ऽवतारितः

tadāprabhṛti caivāyam īśvarasya mahātmanaḥ stavarājeti vikhyāto jagaty amarapūjitaḥ brahmalokād ayaṃ caiva stavarājo 'vatāritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मात् तण्डिः पुरा प्राह तेन तण्डिकृतो ऽभवत् स्वर्गाच् चैवात्र भूलोकं तण्डिना ह्य् अवतारितः

yasmāt taṇḍiḥ purā prāha tena taṇḍikṛto 'bhavat svargāc caivātra bhūlokaṃ taṇḍinā hy avatāritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वमङ्गलमङ्गल्यं सर्वपापप्रणाशनम् निगदिष्ये महाबाहो स्तवानाम् उत्तमं स्तवम्

sarvamaṅgalamaṅgalyaṃ sarvapāpapraṇāśanam nigadiṣye mahābāho stavānām uttamaṃ stavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मणाम् अपि यद् ब्रह्म पराणाम् अपि यत् परम् तेजसाम् अपि यत् तेजस् तपसाम् अपि यत् तपः

brahmaṇām api yad brahma parāṇām api yat param tejasām api yat tejas tapasām api yat tapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्तीनाम् अपि या शान्तिर् द्युतीनाम् अपि या द्युतिः दान्तानाम् अपि यो दान्तो धीमताम् अपि या च धीः

śāntīnām api yā śāntir dyutīnām api yā dyutiḥ dāntānām api yo dānto dhīmatām api yā ca dhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवानाम् अपि यो देवो मुनीनाम् अपि यो मुनिः यज्ञानाम् अपि यो यज्ञः शिवानाम् अपि यः शिवः

devānām api yo devo munīnām api yo muniḥ yajñānām api yo yajñaḥ śivānām api yaḥ śivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्राणाम् अपि यो रुद्रः प्रभुः प्रभवताम् अपि योगिनाम् अपि यो योगी कारणानां च कारणम्

rudrāṇām api yo rudraḥ prabhuḥ prabhavatām api yoginām api yo yogī kāraṇānāṃ ca kāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतो लोकाः संभवन्ति न भवन्ति यतः पुनः सर्वभूतात्मभूतस्य हरस्यामिततेजसः

yato lokāḥ saṃbhavanti na bhavanti yataḥ punaḥ sarvabhūtātmabhūtasya harasyāmitatejasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टोत्तरसहस्रं तु नाम्नां शर्वस्य मे शृणु यच् छ्रुत्वा मनुजश्रेष्ठ सर्वान् कामान् अवाप्स्यसि

aṣṭottarasahasraṃ tu nāmnāṃ śarvasya me śṛṇu yac chrutvā manujaśreṣṭha sarvān kāmān avāpsyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थिरः स्थाणुः प्रभुर् भानुः प्रवरो वरदो वरः सर्वात्मा सर्वविख्यातः सर्वः सर्वकरो भवः

sthiraḥ sthāṇuḥ prabhur bhānuḥ pravaro varado varaḥ sarvātmā sarvavikhyātaḥ sarvaḥ sarvakaro bhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जटी चर्मी शिखण्डी च सर्वाङ्गः सर्वभावनः हरिश् च हरिणाक्षश् च सर्वभूतहरः प्रभुः

jaṭī carmī śikhaṇḍī ca sarvāṅgaḥ sarvabhāvanaḥ hariś ca hariṇākṣaś ca sarvabhūtaharaḥ prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवृत्तिश् च निवृत्तिश् च नियतः शाश्वतो ध्रुवः श्मशानचारी भगवान् खचरो गोचरो ऽर्दनः

pravṛttiś ca nivṛttiś ca niyataḥ śāśvato dhruvaḥ śmaśānacārī bhagavān khacaro gocaro 'rdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिवाद्यो महाकर्मा तपस्वी भूतभावनः उन्मत्तवेशप्रच्छन्नः सर्वलोकप्रजापतिः

abhivādyo mahākarmā tapasvī bhūtabhāvanaḥ unmattaveśapracchannaḥ sarvalokaprajāpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महारूपो महाकायः सर्वरूपो महायशाः महात्मा सर्वभूतश् च विरूपो वामनो मनुः

mahārūpo mahākāyaḥ sarvarūpo mahāyaśāḥ mahātmā sarvabhūtaś ca virūpo vāmano manuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकपालो ऽन्तर्हितात्मा प्रसादो हयगर्दभिः पवित्रश् च महांश् चैव नियमो नियमाश्रयः

lokapālo 'ntarhitātmā prasādo hayagardabhiḥ pavitraś ca mahāṃś caiva niyamo niyamāśrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वकर्मा स्वयंभूश् च आदिर् आदिकरो निधिः सहस्राक्षो विरूपाक्षः सोमो नक्षत्रसाधकः

sarvakarmā svayaṃbhūś ca ādir ādikaro nidhiḥ sahasrākṣo virūpākṣaḥ somo nakṣatrasādhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रसूर्यगतिः केतुर् ग्रहो ग्रहपतिर् वरः अद्रिर् अद्र्यालयः कर्ता मृगबाणार्पणो ऽनघः

candrasūryagatiḥ ketur graho grahapatir varaḥ adrir adryālayaḥ kartā mṛgabāṇārpaṇo 'naghaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महातपा घोरतपा अदीनो दीनसाधकः संवत्सरकरो मन्त्रः प्रमाणं परमं तपः

mahātapā ghoratapā adīno dīnasādhakaḥ saṃvatsarakaro mantraḥ pramāṇaṃ paramaṃ tapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगी योज्यो महाबीजो महारेता महातपाः सुवर्णरेताः सर्वज्ञः सुबीजो वृषवाहनः

yogī yojyo mahābījo mahāretā mahātapāḥ suvarṇaretāḥ sarvajñaḥ subījo vṛṣavāhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशबाहुस् त्व् अनिमिषो नीलकण्ठ उमापतिः विश्वरूपः स्वयंश्रेष्ठो बलवीरो बलो गणः

daśabāhus tv animiṣo nīlakaṇṭha umāpatiḥ viśvarūpaḥ svayaṃśreṣṭho balavīro balo gaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गणकर्ता गणपतिर् दिग्वासाः काम्य एव च पवित्रं परमं मन्त्रः सर्वभावकरो हरः

gaṇakartā gaṇapatir digvāsāḥ kāmya eva ca pavitraṃ paramaṃ mantraḥ sarvabhāvakaro haraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कमण्डलुधरो धन्वी बाणहस्तः कपालवान् अशनी शतघ्नी खड्गी पट्टिशी चायुधी महान्

kamaṇḍaludharo dhanvī bāṇahastaḥ kapālavān aśanī śataghnī khaḍgī paṭṭiśī cāyudhī mahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रुवहस्तः सुरूपश् च तेजस् तेजस्करो निधिः उष्णीषी च सुवक्त्रश् च उदग्रो विनतस् तथा

sruvahastaḥ surūpaś ca tejas tejaskaro nidhiḥ uṣṇīṣī ca suvaktraś ca udagro vinatas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीर्घश् च हरिकेशश् च सुतीर्थः कृष्ण एव च सृगालरूपः सर्वार्थो मुण्डः कुण्डी कमण्डलुः

dīrghaś ca harikeśaś ca sutīrthaḥ kṛṣṇa eva ca sṛgālarūpaḥ sarvārtho muṇḍaḥ kuṇḍī kamaṇḍaluḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजश् च मृगरूपश् च गन्धधारी कपर्द्य् अपि ऊर्ध्वरेता ऊर्ध्वलिङ्ग ऊर्ध्वशायी नभस्तलः

ajaś ca mṛgarūpaś ca gandhadhārī kapardy api ūrdhvaretā ūrdhvaliṅga ūrdhvaśāyī nabhastalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिजटश् चीरवासाश् च रुद्रः सेनापतिर् विभुः अहश्चरो ऽथ नक्तं च तिग्ममन्युः सुवर्चसः

trijaṭaś cīravāsāś ca rudraḥ senāpatir vibhuḥ ahaścaro 'tha naktaṃ ca tigmamanyuḥ suvarcasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गजहा दैत्यहा लोको लोकधाता गुणाकरः सिंहशार्दूलरूपश् च आर्द्रचर्माम्बरावृतः

gajahā daityahā loko lokadhātā guṇākaraḥ siṃhaśārdūlarūpaś ca ārdracarmāmbarāvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालयोगी महानादः सर्ववासश् चतुष्पथः निशाचरः प्रेतचारी भूतचारी महेश्वरः

kālayogī mahānādaḥ sarvavāsaś catuṣpathaḥ niśācaraḥ pretacārī bhūtacārī maheśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुभूतो बहुधनः सर्वाधारो ऽमितो गतिः नृत्यप्रियो नित्यनर्तो नर्तकः सर्वलासकः

bahubhūto bahudhanaḥ sarvādhāro 'mito gatiḥ nṛtyapriyo nityanarto nartakaḥ sarvalāsakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घोरो महातपाः पाशो नित्यो गिरिचरो नभः सहस्रहस्तो विजयो व्यवसायो ह्य् अनिन्दितः

ghoro mahātapāḥ pāśo nityo giricaro nabhaḥ sahasrahasto vijayo vyavasāyo hy aninditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमर्षणो मर्षणात्मा यज्ञहा कामनाशनः दक्षयज्ञापहारी च सुसहो मध्यमस् तथा

amarṣaṇo marṣaṇātmā yajñahā kāmanāśanaḥ dakṣayajñāpahārī ca susaho madhyamas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेजोपहारी बलहा मुदितो ऽर्थो जितो वरः गम्भीरघोषो गम्भीरो गम्भीरबलवाहनः

tejopahārī balahā mudito 'rtho jito varaḥ gambhīraghoṣo gambhīro gambhīrabalavāhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न्यग्रोधरूपो न्यग्रोधो वृक्षकर्णस्थितिर् विभुः तीक्ष्णतापश् च हर्यश्वः सहायः कर्मकालवित्

nyagrodharūpo nyagrodho vṛkṣakarṇasthitir vibhuḥ tīkṣṇatāpaś ca haryaśvaḥ sahāyaḥ karmakālavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुप्रसादितो यज्ञः समुद्रो वडवामुखः हुताशनसहायश् च प्रशान्तात्मा हुताशनः

viṣṇuprasādito yajñaḥ samudro vaḍavāmukhaḥ hutāśanasahāyaś ca praśāntātmā hutāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उग्रतेजा महातेजा जयो विजयकालवित् ज्योतिषाम् अयनं सिद्धिः संधिर् विग्रह एव च

ugratejā mahātejā jayo vijayakālavit jyotiṣām ayanaṃ siddhiḥ saṃdhir vigraha eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिखी दण्डी जटी ज्वाली मूर्तिजो मूर्धगो बली वैणवी पणवी ताली कालः कालकटंकटः

śikhī daṇḍī jaṭī jvālī mūrtijo mūrdhago balī vaiṇavī paṇavī tālī kālaḥ kālakaṭaṃkaṭaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नक्षत्रविग्रहविधिर् गुणवृद्धिर् लयो ऽगमः प्रजापतिर् दिशाबाहुर् विभागः सर्वतोमुखः

nakṣatravigrahavidhir guṇavṛddhir layo 'gamaḥ prajāpatir diśābāhur vibhāgaḥ sarvatomukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमोचनः सुरगणो हिरण्यकवचोद्भवः मेढ्रजो बलचारी च महाचारी स्तुतस् तथा

vimocanaḥ suragaṇo hiraṇyakavacodbhavaḥ meḍhrajo balacārī ca mahācārī stutas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वतूर्यनिनादी च सर्ववाद्यपरिग्रहः व्यालरूपो बिलावासी हेममाली तरंगवित्

sarvatūryaninādī ca sarvavādyaparigrahaḥ vyālarūpo bilāvāsī hemamālī taraṃgavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिदशस् त्रिकालधृक् कर्मसर्वबन्धविमोचनः बन्धनस् त्व् असुरेन्द्राणां युधि शत्रुविनाशनः

tridaśas trikāladhṛk karmasarvabandhavimocanaḥ bandhanas tv asurendrāṇāṃ yudhi śatruvināśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सांख्यप्रसादो दुर्वासाः सर्वसाधुनिषेवितः प्रस्कन्दनो विभागश् च अतुल्यो यज्ञभागवित्

sāṃkhyaprasādo durvāsāḥ sarvasādhuniṣevitaḥ praskandano vibhāgaś ca atulyo yajñabhāgavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वावासः सर्वचारी दुर्वासा वासवो ऽमरः हेमो हेमकरो यज्ञः सर्वधारी धरोत्तमः

sarvāvāsaḥ sarvacārī durvāsā vāsavo 'maraḥ hemo hemakaro yajñaḥ sarvadhārī dharottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोहिताक्षो महाक्षश् च विजयाक्षो विशारदः संग्रहो निग्रहः कर्ता सर्पचीरनिवासनः

lohitākṣo mahākṣaś ca vijayākṣo viśāradaḥ saṃgraho nigrahaḥ kartā sarpacīranivāsanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुख्यो ऽमुख्यश् च देहश् च देहर्द्धिः सर्वकामदः सर्वकालप्रसादश् च सुबलो बलरूपधृक्

mukhyo 'mukhyaś ca dehaś ca deharddhiḥ sarvakāmadaḥ sarvakālaprasādaś ca subalo balarūpadhṛk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकाशनिधिरूपश् च निपाती उरगः खगः रौद्ररूपो ऽंशुर् आदित्यो वसुरश्मिः सुवर्चसी

ākāśanidhirūpaś ca nipātī uragaḥ khagaḥ raudrarūpo 'ṃśur ādityo vasuraśmiḥ suvarcasī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसुवेगो महावेगो मनोवेगो निशाचरः सर्वावासी श्रियावासी उपदेशकरो हरः

vasuvego mahāvego manovego niśācaraḥ sarvāvāsī śriyāvāsī upadeśakaro haraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुनिर् आत्मपतिर् लोके संभोज्यश् च सहस्रदः पक्षी च पक्षिरूपी च अतिदीप्तो विशां पतिः

munir ātmapatir loke saṃbhojyaś ca sahasradaḥ pakṣī ca pakṣirūpī ca atidīpto viśāṃ patiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उन्मादो मदनाकारो अर्थार्थकररोमशः वामदेवश् च वामश् च प्राग्दक्षिण्यश् च वामनः

unmādo madanākāro arthārthakararomaśaḥ vāmadevaś ca vāmaś ca prāgdakṣiṇyaś ca vāmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धयोगापहारी च सिद्धः सर्वार्थसाधकः भिक्षुश् च भिक्षुरूपश् च विषाणी मृदुर् अव्ययः

siddhayogāpahārī ca siddhaḥ sarvārthasādhakaḥ bhikṣuś ca bhikṣurūpaś ca viṣāṇī mṛdur avyayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महासेनो विशाखश् च षष्टिभागो गवां पतिः वज्रहस्तश् च विष्कम्भी चमूस्तम्भन एव च

mahāseno viśākhaś ca ṣaṣṭibhāgo gavāṃ patiḥ vajrahastaś ca viṣkambhī camūstambhana eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋतुर् ऋतुकरः कालो मधुर् मधुकरो ऽचलः वानस्पत्यो वाजसेनो नित्यम् आश्रमपूजितः

ṛtur ṛtukaraḥ kālo madhur madhukaro 'calaḥ vānaspatyo vājaseno nityam āśramapūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मचारी लोकचारी सर्वचारी सुचारवित् ईशान ईश्वरः कालो निशाचारी पिनाकधृक्

brahmacārī lokacārī sarvacārī sucāravit īśāna īśvaraḥ kālo niśācārī pinākadhṛk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नन्दीश्वरश् च नन्दी च नन्दनो नन्दिवर्धनः भगस्याक्षिनिहन्ता च कालो ब्रह्मविदां वरः

nandīśvaraś ca nandī ca nandano nandivardhanaḥ bhagasyākṣinihantā ca kālo brahmavidāṃ varaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्मुखो महालिङ्गश् चारुलिङ्गस् तथैव च लिङ्गाध्यक्षः सुराध्यक्षो लोकाध्यक्षो युगावहः

caturmukho mahāliṅgaś cāruliṅgas tathaiva ca liṅgādhyakṣaḥ surādhyakṣo lokādhyakṣo yugāvahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बीजाध्यक्षो बीजकर्ता अध्यात्मानुगतो बलः इतिहासकरः कल्पो गौतमो ऽथ जलेश्वरः

bījādhyakṣo bījakartā adhyātmānugato balaḥ itihāsakaraḥ kalpo gautamo 'tha jaleśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दम्भो ह्य् अदम्भो वैदम्भो वश्यो वश्यकरः कविः लोककर्ता पशुपतिर् महाकर्ता महौषधिः

dambho hy adambho vaidambho vaśyo vaśyakaraḥ kaviḥ lokakartā paśupatir mahākartā mahauṣadhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्षरं परमं ब्रह्म बलवाञ् शक्र एव च नीतिर् ह्य् अनीतिः शुद्धात्मा शुद्धो मान्यो मनोगतिः

akṣaraṃ paramaṃ brahma balavāñ śakra eva ca nītir hy anītiḥ śuddhātmā śuddho mānyo manogatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुप्रसादः स्वपनो दर्पणो ऽथ त्व् अमित्रजित् वेदकारः सूत्रकारो विद्वान् समरमर्दनः

bahuprasādaḥ svapano darpaṇo 'tha tv amitrajit vedakāraḥ sūtrakāro vidvān samaramardanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महामेघनिवासी च महाघोरो वशीकरः अग्निज्वालो महाज्वालो अतिधूम्रो हुतो हविः

mahāmeghanivāsī ca mahāghoro vaśīkaraḥ agnijvālo mahājvālo atidhūmro huto haviḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृषणः शंकरो नित्यो वर्चस्वी धूमकेतनः नीलस् तथाङ्गलुब्धश् च शोभनो निरवग्रहः

vṛṣaṇaḥ śaṃkaro nityo varcasvī dhūmaketanaḥ nīlas tathāṅgalubdhaś ca śobhano niravagrahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वस्तिदः स्वस्तिभावश् च भागी भागकरो लघुः उत्सङ्गश् च महाङ्गश् च महागर्भः परो युवा

svastidaḥ svastibhāvaś ca bhāgī bhāgakaro laghuḥ utsaṅgaś ca mahāṅgaś ca mahāgarbhaḥ paro yuvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णवर्णः सुवर्णश् च इन्द्रियः सर्वदेहिनाम् महापादो महाहस्तो महाकायो महायशाः

kṛṣṇavarṇaḥ suvarṇaś ca indriyaḥ sarvadehinām mahāpādo mahāhasto mahākāyo mahāyaśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महामूर्धा महामात्रो महानेत्रो दिगालयः महादन्तो महाकर्णो महामेढ्रो महाहनुः

mahāmūrdhā mahāmātro mahānetro digālayaḥ mahādanto mahākarṇo mahāmeḍhro mahāhanuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महानासो महाकम्बुर् महाग्रीवः श्मशानधृक् महावक्षा महोरस्को अन्तरात्मा मृगालयः

mahānāso mahākambur mahāgrīvaḥ śmaśānadhṛk mahāvakṣā mahorasko antarātmā mṛgālayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लम्बनो लम्बितोष्ठश् च महामायः पयोनिधिः महादन्तो महादंष्ट्रो महाजिह्वो महामुखः

lambano lambitoṣṭhaś ca mahāmāyaḥ payonidhiḥ mahādanto mahādaṃṣṭro mahājihvo mahāmukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महानखो महारोमा महाकेशो महाजटः असपत्नः प्रसादश् च प्रत्ययो गिरिसाधनः

mahānakho mahāromā mahākeśo mahājaṭaḥ asapatnaḥ prasādaś ca pratyayo girisādhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नेहनो ऽस्नेहनश् चैव अजितश् च महामुनिः वृक्षाकारो वृक्षकेतुर् अनलो वायुवाहनः

snehano 'snehanaś caiva ajitaś ca mahāmuniḥ vṛkṣākāro vṛkṣaketur analo vāyuvāhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मण्डली मेरुधामा च देवदानवदर्पहा अथर्वशीर्षः सामास्य ऋक्सहस्रामितेक्षणः

maṇḍalī merudhāmā ca devadānavadarpahā atharvaśīrṣaḥ sāmāsya ṛksahasrāmitekṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यजुःपादभुजो गुह्यः प्रकाशो जङ्गमस् तथा अमोघार्थः प्रसादश् च अभिगम्यः सुदर्शनः

yajuḥpādabhujo guhyaḥ prakāśo jaṅgamas tathā amoghārthaḥ prasādaś ca abhigamyaḥ sudarśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपहारप्रियः शर्वः कनकः काञ्चनः स्थिरः नाभिर् नन्दिकरो भाव्यः पुष्करस्थपतिः स्थिरः

upahārapriyaḥ śarvaḥ kanakaḥ kāñcanaḥ sthiraḥ nābhir nandikaro bhāvyaḥ puṣkarasthapatiḥ sthiraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वादशस् त्रासनश् चाद्यो यज्ञो यज्ञसमाहितः नक्तं कलिश् च कालश् च मकरः कालपूजितः

dvādaśas trāsanaś cādyo yajño yajñasamāhitaḥ naktaṃ kaliś ca kālaś ca makaraḥ kālapūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सगणो गणकारश् च भूतभावनसारथिः भस्मशायी भस्मगोप्ता भस्मभूतस् तरुर् गणः

sagaṇo gaṇakāraś ca bhūtabhāvanasārathiḥ bhasmaśāyī bhasmagoptā bhasmabhūtas tarur gaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगणश् चैव लोपश् च महात्मा सर्वपूजितः शङ्कुस् त्रिशङ्कुः संपन्नः शुचिर् भूतनिषेवितः

agaṇaś caiva lopaś ca mahātmā sarvapūjitaḥ śaṅkus triśaṅkuḥ saṃpannaḥ śucir bhūtaniṣevitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्रमस्थः कपोतस्थो विश्वकर्मा पतिर् वरः शाखो विशाखस् ताम्रोष्ठो ह्य् अम्बुजालः सुनिश्चयः

āśramasthaḥ kapotastho viśvakarmā patir varaḥ śākho viśākhas tāmroṣṭho hy ambujālaḥ suniścayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपिलो ऽकपिलः शूर आयुश् चैव परो ऽपरः गन्धर्वो ह्य् अदितिस् तार्क्ष्यः सुविज्ञेयः सुसारथिः

kapilo 'kapilaḥ śūra āyuś caiva paro 'paraḥ gandharvo hy aditis tārkṣyaḥ suvijñeyaḥ susārathiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परश्वधायुधो देव अर्थकारी सुबान्धवः तुम्बवीणी महाकोप ऊर्ध्वरेता जलेशयः

paraśvadhāyudho deva arthakārī subāndhavaḥ tumbavīṇī mahākopa ūrdhvaretā jaleśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उग्रो वंशकरो वंशो वंशनादो ह्य् अनिन्दितः सर्वाङ्गरूपो मायावी सुहृदो ह्य् अनिलो ऽनलः

ugro vaṃśakaro vaṃśo vaṃśanādo hy aninditaḥ sarvāṅgarūpo māyāvī suhṛdo hy anilo 'nalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बन्धनो बन्धकर्ता च सुबन्धनविमोचनः स यज्ञारिः स कामारिर् महादंष्ट्रो महायुधः

bandhano bandhakartā ca subandhanavimocanaḥ sa yajñāriḥ sa kāmārir mahādaṃṣṭro mahāyudhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाहुस् त्व् अनिन्दितः शर्वः शंकरः शंकरो ऽधनः अमरेशो महादेवो विश्वदेवः सुरारिहा

bāhus tv aninditaḥ śarvaḥ śaṃkaraḥ śaṃkaro 'dhanaḥ amareśo mahādevo viśvadevaḥ surārihā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहिर्बुध्नो निरृतिश् च चेकितानो हरिस् तथा अजैकपाच् च कापाली त्रिशङ्कुर् अजितः शिवः

ahirbudhno nirṛtiś ca cekitāno haris tathā ajaikapāc ca kāpālī triśaṅkur ajitaḥ śivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धन्वन्तरिर् धूमकेतुः स्कन्दो वैश्रवणस् तथा धाता शक्रश् च विष्णुश् च मित्रस् त्वष्टा ध्रुवो धरः

dhanvantarir dhūmaketuḥ skando vaiśravaṇas tathā dhātā śakraś ca viṣṇuś ca mitras tvaṣṭā dhruvo dharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभावः सर्वगो वायुर् अर्यमा सविता रविः उदग्रश् च विधाता च मान्धाता भूतभावनः

prabhāvaḥ sarvago vāyur aryamā savitā raviḥ udagraś ca vidhātā ca māndhātā bhūtabhāvanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रतितीर्थश् च वाग्मी च सर्वकामगुणावहः पद्मगर्भो महागर्भश् चन्द्रवक्त्रो मनोरमः

ratitīrthaś ca vāgmī ca sarvakāmaguṇāvahaḥ padmagarbho mahāgarbhaś candravaktro manoramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलवांश् चोपशान्तश् च पुराणः पुण्यचञ्चुरी कुरुकर्ता कालरूपी कुरुभूतो महेश्वरः

balavāṃś copaśāntaś ca purāṇaḥ puṇyacañcurī kurukartā kālarūpī kurubhūto maheśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाशयो दर्भशायी सर्वेषां प्राणिनां पतिः देवदेवमुखो ऽसक्तः सद् असत् सर्वरत्नवित्

sarvāśayo darbhaśāyī sarveṣāṃ prāṇināṃ patiḥ devadevamukho 'saktaḥ sad asat sarvaratnavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कैलासशिखरावासी हिमवद्गिरिसंश्रयः कूलहारी कूलकर्ता बहुविद्यो बहुप्रदः

kailāsaśikharāvāsī himavadgirisaṃśrayaḥ kūlahārī kūlakartā bahuvidyo bahupradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वणिजो वर्धनो वृक्षो नकुलश् चन्दनश् छदः सारग्रीवो महाजत्रुर् अलोलश् च महौषधः

vaṇijo vardhano vṛkṣo nakulaś candanaś chadaḥ sāragrīvo mahājatrur alolaś ca mahauṣadhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धार्थकारी सिद्धार्थश् छन्दोव्याकरणोत्तरः सिंहनादः सिंहदंष्ट्रः सिंहगः सिंहवाहनः

siddhārthakārī siddhārthaś chandovyākaraṇottaraḥ siṃhanādaḥ siṃhadaṃṣṭraḥ siṃhagaḥ siṃhavāhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभावात्मा जगत्कालस् तालो लोकहितस् तरुः सारङ्गो नवचक्राङ्गः केतुमाली सभावनः

prabhāvātmā jagatkālas tālo lokahitas taruḥ sāraṅgo navacakrāṅgaḥ ketumālī sabhāvanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतालयो भूतपतिर् अहोरात्रम् अनिन्दितः वाहिता सर्वभूतानां निलयश् च विभुर् भवः

bhūtālayo bhūtapatir ahorātram aninditaḥ vāhitā sarvabhūtānāṃ nilayaś ca vibhur bhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमोघः संयतो ह्य् अश्वो भोजनः प्राणधारणः धृतिमान् मतिमान् दक्षः सत्कृतश् च युगाधिपः

amoghaḥ saṃyato hy aśvo bhojanaḥ prāṇadhāraṇaḥ dhṛtimān matimān dakṣaḥ satkṛtaś ca yugādhipaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोपालिर् गोपतिर् ग्रामो गोचर्मवसनो हरः हिरण्यबाहुश् च तथा गुहापालः प्रवेशिनाम्

gopālir gopatir grāmo gocarmavasano haraḥ hiraṇyabāhuś ca tathā guhāpālaḥ praveśinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिष्ठायी महाहर्षो जितकामो जितेन्द्रियः गन्धारश् च सुरालश् च तपःकर्मरतिर् धनुः

pratiṣṭhāyī mahāharṣo jitakāmo jitendriyaḥ gandhāraś ca surālaś ca tapaḥkarmaratir dhanuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महागीतो महानृत्तो ह्य् अप्सरोगणसेवितः महाकेतुर् धनुर् धातुर् नैकसानुचरश् चलः

mahāgīto mahānṛtto hy apsarogaṇasevitaḥ mahāketur dhanur dhātur naikasānucaraś calaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आवेदनीय आवेशः सर्वगन्धसुखावहः तोरणस् तारणो वायुः परिधावति चैकतः

āvedanīya āveśaḥ sarvagandhasukhāvahaḥ toraṇas tāraṇo vāyuḥ paridhāvati caikataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संयोगो वर्धनो वृद्धो महावृद्धो गणाधिपः नित्य आत्मसहायश् च देवासुरपतिः पतिः

saṃyogo vardhano vṛddho mahāvṛddho gaṇādhipaḥ nitya ātmasahāyaś ca devāsurapatiḥ patiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युक्तश् च युक्तबाहुश् च द्विविधश् च सुपर्वणः आषाढश् च सुषाढश् च ध्रुवो हरिहणो हरः

yuktaś ca yuktabāhuś ca dvividhaś ca suparvaṇaḥ āṣāḍhaś ca suṣāḍhaś ca dhruvo harihaṇo haraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वपुर् आवर्तमानेभ्यो वसुश्रेष्ठो महापथः शिरोहारी विमर्षश् च सर्वलक्षणभूषितः

vapur āvartamānebhyo vasuśreṣṭho mahāpathaḥ śirohārī vimarṣaś ca sarvalakṣaṇabhūṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्षश् च रथयोगी च सर्वयोगी महाबलः समाम्नायो ऽसमाम्नायस् तीर्थदेवो महारथः

akṣaś ca rathayogī ca sarvayogī mahābalaḥ samāmnāyo 'samāmnāyas tīrthadevo mahārathaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्जीवो जीवनो मन्त्रः शुभाक्षो बहुकर्कशः रत्नप्रभूतो रक्ताङ्गो महार्णवनिपानवित्

nirjīvo jīvano mantraḥ śubhākṣo bahukarkaśaḥ ratnaprabhūto raktāṅgo mahārṇavanipānavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.