Library·Mahābhārata (critical edition)·3·3.256
वैशंपायन उवाच जयद्रथस् तु संप्रेक्ष्य भ्रातराव् उद्यतायुधौ प्राद्रवत् तूर्णम् अव्यग्रो जीवितेप्सुः सुदुःखितः
vaiśaṃpāyana uvāca jayadrathas tu saṃprekṣya bhrātarāv udyatāyudhau prādravat tūrṇam avyagro jīvitepsuḥ suduḥkhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं भीमसेनो धावन्तम् अवतीर्य रथाद् बली अभिद्रुत्य निजग्राह केशपक्षे ऽत्यमर्षणः
taṃ bhīmaseno dhāvantam avatīrya rathād balī abhidrutya nijagrāha keśapakṣe 'tyamarṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुद्यम्य च तं रोषान् निष्पिपेष महीतले गले गृहीत्वा राजानं ताडयाम् आस चैव ह
samudyamya ca taṃ roṣān niṣpipeṣa mahītale gale gṛhītvā rājānaṃ tāḍayām āsa caiva ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः संजीवमानस्य तस्योत्पतितुम् इच्छतः पदा मूर्ध्नि महाबाहुः प्राहरद् विलपिष्यतः
punaḥ saṃjīvamānasya tasyotpatitum icchataḥ padā mūrdhni mahābāhuḥ prāharad vilapiṣyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य जानुं ददौ भीमो जघ्ने चैनम् अरत्निना स मोहम् अगमद् राजा प्रहारवरपीडितः
tasya jānuṃ dadau bhīmo jaghne cainam aratninā sa moham agamad rājā prahāravarapīḍitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विरोषं भीमसेनं तु वारयाम् आस फल्गुनः दुःशलायाः कृते राजा यत् तद् आहेति कौरव
viroṣaṃ bhīmasenaṃ tu vārayām āsa phalgunaḥ duḥśalāyāḥ kṛte rājā yat tad āheti kaurava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीमसेन उवाच नायं पापसमाचारो मत्तो जीवितुम् अर्हति द्रौपद्यास् तदनर्हायाः परिक्लेष्टा नराधमः
bhīmasena uvāca nāyaṃ pāpasamācāro matto jīvitum arhati draupadyās tadanarhāyāḥ parikleṣṭā narādhamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं नु शक्यं मया कर्तुं यद् राजा सततं घृणी त्वं च बालिशया बुद्ध्या सदैवास्मान् प्रबाधसे
kiṃ nu śakyaṃ mayā kartuṃ yad rājā satataṃ ghṛṇī tvaṃ ca bāliśayā buddhyā sadaivāsmān prabādhase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् उक्त्वा सटास् तस्य पञ्च चक्रे वृकोदरः अर्धचन्द्रेण बाणेन किं चिद् अब्रुवतस् तदा
evam uktvā saṭās tasya pañca cakre vṛkodaraḥ ardhacandreṇa bāṇena kiṃ cid abruvatas tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विकल्पयित्वा राजानं ततः प्राह वृकोदरः जीवितुं चेच्छसे मूढ हेतुं मे गदतः शृणु
vikalpayitvā rājānaṃ tataḥ prāha vṛkodaraḥ jīvituṃ cecchase mūḍha hetuṃ me gadataḥ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दासो ऽस्मीति त्वया वाच्यं संसत्सु च सभासु च एवं ते जीवितं दद्याम् एष युद्धजितो विधिः
dāso 'smīti tvayā vācyaṃ saṃsatsu ca sabhāsu ca evaṃ te jīvitaṃ dadyām eṣa yuddhajito vidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् अस्त्व् इति तं राजा कृच्छ्रप्राणो जयद्रथः प्रोवाच पुरुषव्याघ्रं भीमम् आहवशोभिनम्
evam astv iti taṃ rājā kṛcchraprāṇo jayadrathaḥ provāca puruṣavyāghraṃ bhīmam āhavaśobhinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत एनं विचेष्टन्तं बद्ध्वा पार्थो वृकोदरः रथम् आरोपयाम् आस विसंज्ञं पांसुगुण्ठितम्
tata enaṃ viceṣṭantaṃ baddhvā pārtho vṛkodaraḥ ratham āropayām āsa visaṃjñaṃ pāṃsuguṇṭhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तं रथम् आस्थाय भीमः पार्थानुगस् तदा अभ्येत्याश्रममध्यस्थम् अभ्यगच्छद् युधिष्ठिरम्
tatas taṃ ratham āsthāya bhīmaḥ pārthānugas tadā abhyetyāśramamadhyastham abhyagacchad yudhiṣṭhiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्शयाम् आस भीमस् तु तदवस्थं जयद्रथम् तं राजा प्राहसद् दृष्ट्वा मुच्यताम् इति चाब्रवीत्
darśayām āsa bhīmas tu tadavasthaṃ jayadratham taṃ rājā prāhasad dṛṣṭvā mucyatām iti cābravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजानं चाब्रवीद् भीमो द्रौपद्यै कथयेति वै दासभावं गतो ह्य् एष पाण्डूनां पापचेतनः
rājānaṃ cābravīd bhīmo draupadyai kathayeti vai dāsabhāvaṃ gato hy eṣa pāṇḍūnāṃ pāpacetanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् उवाच ततो ज्येष्ठो भ्राता सप्रणयं वचः मुञ्चैनम् अधमाचारं प्रमाणं यदि ते वयम्
tam uvāca tato jyeṣṭho bhrātā sapraṇayaṃ vacaḥ muñcainam adhamācāraṃ pramāṇaṃ yadi te vayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रौपदी चाब्रवीद् भीमम् अभिप्रेक्ष्य युधिष्ठिरम् दासो ऽयं मुच्यतां राज्ञस् त्वया पञ्चसटः कृतः
draupadī cābravīd bhīmam abhiprekṣya yudhiṣṭhiram dāso 'yaṃ mucyatāṃ rājñas tvayā pañcasaṭaḥ kṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स मुक्तो ऽभ्येत्य राजानम् अभिवाद्य युधिष्ठिरम् ववन्दे विह्वलो राजा तांश् च सर्वान् मुनींस् तदा
sa mukto 'bhyetya rājānam abhivādya yudhiṣṭhiram vavande vihvalo rājā tāṃś ca sarvān munīṃs tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् उवाच घृणी राजा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः तथा जयद्रथं दृष्ट्वा गृहीतं सव्यसाचिना
tam uvāca ghṛṇī rājā dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ tathā jayadrathaṃ dṛṣṭvā gṛhītaṃ savyasācinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अदासो गच्छ मुक्तो ऽसि मैवं कार्षीः पुनः क्व चित् स्त्रीकामुक धिग् अस्तु त्वां क्षुद्रः क्षुद्रसहायवान् एवंविधं हि कः कुर्यात् त्वद् अन्यः पुरुषाधमः
adāso gaccha mukto 'si maivaṃ kārṣīḥ punaḥ kva cit strīkāmuka dhig astu tvāṃ kṣudraḥ kṣudrasahāyavān evaṃvidhaṃ hi kaḥ kuryāt tvad anyaḥ puruṣādhamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गतसत्त्वम् इव ज्ञात्वा कर्तारम् अशुभस्य तम् संप्रेक्ष्य भरतश्रेष्ठः कृपां चक्रे नराधिपः
gatasattvam iva jñātvā kartāram aśubhasya tam saṃprekṣya bharataśreṣṭhaḥ kṛpāṃ cakre narādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मे ते वर्धतां बुद्धिर् मा चाधर्मे मनः कृथाः साश्वः सरथपादातः स्वस्ति गच्छ जयद्रथ
dharme te vardhatāṃ buddhir mā cādharme manaḥ kṛthāḥ sāśvaḥ sarathapādātaḥ svasti gaccha jayadratha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् उक्तस् तु सव्रीडं तूष्णीं किं चिद् अवाङ्मुखः जगाम राजा दुःखार्तो गङ्गाद्वाराय भारत
evam uktas tu savrīḍaṃ tūṣṇīṃ kiṃ cid avāṅmukhaḥ jagāma rājā duḥkhārto gaṅgādvārāya bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स देवं शरणं गत्वा विरूपाक्षम् उमापतिम् तपश् चचार विपुलं तस्य प्रीतो वृषध्वजः
sa devaṃ śaraṇaṃ gatvā virūpākṣam umāpatim tapaś cacāra vipulaṃ tasya prīto vṛṣadhvajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलिं स्वयं प्रत्यगृह्णात् प्रीयमाणस् त्रिलोचनः वरं चास्मै ददौ देवः स च जग्राह तच् छृणु
baliṃ svayaṃ pratyagṛhṇāt prīyamāṇas trilocanaḥ varaṃ cāsmai dadau devaḥ sa ca jagrāha tac chṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समस्तान् सरथान् पञ्च जयेयं युधि पाण्डवान् इति राजाब्रवीद् देवं नेति देवस् तम् अब्रवीत्
samastān sarathān pañca jayeyaṃ yudhi pāṇḍavān iti rājābravīd devaṃ neti devas tam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजय्यांश् चाप्य् अवध्यांश् च वारयिष्यसि तान् युधि ऋते ऽर्जुनं महाबाहुं देवैर् अपि दुरासदम्
ajayyāṃś cāpy avadhyāṃś ca vārayiṣyasi tān yudhi ṛte 'rjunaṃ mahābāhuṃ devair api durāsadam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यम् आहुर् अजितं देवं शङ्खचक्रगदाधरम् प्रधानः सो ऽस्त्रविदुषां तेन कृष्णेन रक्ष्यते
yam āhur ajitaṃ devaṃ śaṅkhacakragadādharam pradhānaḥ so 'straviduṣāṃ tena kṛṣṇena rakṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् उक्तस् तु नृपतिः स्वम् एव भवनं ययौ पाण्डवाश् च वने तस्मिन् न्यवसन् काम्यके तदा
evam uktas tu nṛpatiḥ svam eva bhavanaṃ yayau pāṇḍavāś ca vane tasmin nyavasan kāmyake tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.