Library·Brahmasiddhi·1·1.18

Brahmasiddhi 1.18

MBs 1.18

नानावभासते चित्रं रूपमेकं तथा मतिः । दृष्टं खल्वेकमपि विविधावभासम्, यथा चित्रं रूपम् । तद्धि खलु न नीलादिसमाहारमात्रम् । तेषामवयवसमवाये रूपान्तरानभ्युपगमे चावयविनो नीरूपत्वप्रसङ्गात् । न च नीरूपत्वमेवावयविनः । रूपसंस्काराभावे हि न स चाक्षुषः स्यात् । न च रूपिसमवायात्संख्याकर्मादिवच्चाक्षुषत्वम् । एवं ह्युक्तम् -- ‘महत्यनेकद्रव्यसमवायाद्रूपाच्चोपलब्धिःऽ; इति । सर्वश्चेत्थमवयवी नीरूपः स्यात् । अथ नारूपः प्रतीयत इति नायं प्रसङ्गः, [क्क्स् ६२] चित्रो ऽपि तथेति नारूपः । तच्चास्य रूपं नीलपीतादिनिर्भासः । तथा नगरत्रैलोक्यादिबुद्धयो विविधविषयाकारा निर्भासन्ते भेदाभावे ऽपीति विषयाकारज्ञानवादिनो मन्यन्ते । न चैकबुद्धितत्त्वाव्यतिरेकाद्विषयाकाराः परस्परतो ऽपि व्यावर्तन्ते, प्रागेव बुद्धेः । स्यादेतत् -- चित्रमपि रूपं संसर्गादेवैकार्थसमवेतसमवायलक्षणात्तथावभासते । तदसत् । यतः -- न च संबन्धिसंबन्धः संसर्गो व्यवधानतः

nānāvabhāsate citraṃ rūpamekaṃ tathā matiḥ / dṛṣṭaṃ khalvekamapi vividhāvabhāsam, yathā citraṃ rūpam / taddhi khalu na nīlādisamāhāramātram / teṣāmavayavasamavāye rūpāntarānabhyupagame cāvayavino nīrūpatvaprasaṅgāt / na ca nīrūpatvamevāvayavinaḥ / rūpasaṃskārābhāve hi na sa cākṣuṣaḥ syāt / na ca rūpisamavāyātsaṃkhyākarmādivaccākṣuṣatvam / evaṃ hyuktam -- ‘mahatyanekadravyasamavāyādrūpāccopalabdhiḥ'; iti / sarvaścetthamavayavī nīrūpaḥ syāt / atha nārūpaḥ pratīyata iti nāyaṃ prasaṅgaḥ, [KKS 62] citro 'pi tatheti nārūpaḥ / taccāsya rūpaṃ nīlapītādinirbhāsaḥ / tathā nagaratrailokyādibuddhayo vividhaviṣayākārā nirbhāsante bhedābhāve 'pīti viṣayākārajñānavādino manyante / na caikabuddhitattvāvyatirekādviṣayākārāḥ parasparato 'pi vyāvartante, prāgeva buddheḥ / syādetat -- citramapi rūpaṃ saṃsargādevaikārthasamavetasamavāyalakṣaṇāttathāvabhāsate / tadasat / yataḥ -- na ca saṃbandhisaṃbandhaḥ saṃsargo vyavadhānataḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MBs/1.18

Cite as: Brahmasiddhi 1.18, in HREEM (hreem.cc/library/MBs/1.18), after GRETIL, S.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_mandanamizra-brahmasiddhi.xml — S. Kuppuswami Sastri. Madras : Government Press, 1937 (Madras Government Oriental Series, 4). [Reprint:Delhi : Sri Satguru, 1984]

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text