Library·Brahmasiddhi·2·2.85

Brahmasiddhi 2.85

MBs 2.85

मुखप्रसादाद्युन्नेयसंवेदनाः सुखादयस्तेनैव सहोन्नीयन्ते । नैवं सत्त्वे पृथक्प्रमाणमर्थ्यते । यदापीदं दर्शनम् -- वक्तृज्ञानमेव पुरुषवचनार्थः । तत्र ज्ञानं नार्थमन्तरेण संभवतीत्यर्थापत्त्यानुमानेन वार्थसिद्धिः । तदापि प्रवृत्तिप्रमितस्तधेतुप्रत्ययो न तमन्तरेणेत्याप्तवचनार्थवदनुमेयता न व्यावर्तते । अथानुमानह्र्तोः प्रत्ययस्य शब्दसाधनत्वाच्छब्दप्रमाणकत्वम् । तदसत् । नाप्तवचनार्थज्ञानस्याक्षसाधनत्वात्तदर्थः श्रोतुः प्रत्यक्षप्रमाणको भवति । तस्मात्सुष्ठूच्यते -- ‘तस्यैवमनुमेयत्वे कथं शब्दैकगोचरःऽ; । तथा -- ‘न स कल्पयितुं शक्यस्तत्सिद्धेर्लौकिकदपिऽ; ॥ इति ॥ अथ प्रमाणरूपेण स स्वशब्दप्रकाशितः

mukhaprasādādyunneyasaṃvedanāḥ sukhādayastenaiva sahonnīyante / naivaṃ sattve pṛthakpramāṇamarthyate / yadāpīdaṃ darśanam -- vaktṛjñānameva puruṣavacanārthaḥ / tatra jñānaṃ nārthamantareṇa saṃbhavatītyarthāpattyānumānena vārthasiddhiḥ / tadāpi pravṛttipramitastadhetupratyayo na tamantareṇetyāptavacanārthavadanumeyatā na vyāvartate / athānumānahrtoḥ pratyayasya śabdasādhanatvācchabdapramāṇakatvam / tadasat / nāptavacanārthajñānasyākṣasādhanatvāttadarthaḥ śrotuḥ pratyakṣapramāṇako bhavati / tasmātsuṣṭhūcyate -- ‘tasyaivamanumeyatve kathaṃ śabdaikagocaraḥ'; / tathā -- ‘na sa kalpayituṃ śakyastatsiddherlaukikadapi'; // iti // atha pramāṇarūpeṇa sa svaśabdaprakāśitaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MBs/2.85

Cite as: Brahmasiddhi 2.85, in HREEM (hreem.cc/library/MBs/2.85), after GRETIL, S.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_mandanamizra-brahmasiddhi.xml — S. Kuppuswami Sastri. Madras : Government Press, 1937 (Madras Government Oriental Series, 4). [Reprint:Delhi : Sri Satguru, 1984]

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text