Library·Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC]·1·1.1·1.1.22

Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC] 1.1.22

MJaiNyC 1.1.22

दशमाध्यायस्य प्रथमे पादे - बाधहेतुर्द्वारलोपो निरूपितः । तद्यथा - ऽस्वयङ्कृता वेदिर्भवति ऽइत्यत्र वेदिनिष्पादनरूपस्य द्वारस्य लोपेन निष्पादकानामुद्धननादीनां बाधः । कृष्णलेषु वितुषीकरणरूपस्य द्वारस्य लोपेनावघातस्य बाधः । द्वितीये - संक्षेपेणोक्तस्य द्वारलोपस्य बहुभिरुदाहरणैर्विस्तारः । तृतीये - बाधकारणं कार्यैकत्वम् । तद्यथा - प्रकृतौ गवाश्वादिदक्षिणाया ऋत्विक्परिक्रयः कार्यम् । तथा विकृतिरूपे भूनाम्न्येकाहे धेनुरूपाया दक्षिणायास्तदेव कार्यम् । ततो धेन्वागवाश्वादिदक्षिणा विकृतौ चोदकप्रप्ता बाध्यते । चतुर्थे - नक्षत्रेष्टिविहिता उपहोमाश्चोदकप्राप्तैर्नारिष्ठहोमैः सह समुच्चीयन्ते, इत्यादिः समुच्चयः । पञ्चमे - षोडशिग्रहः प्रकृतिगामी । स चाऽग्रयणपात्रादेव ग्रहीतव्यः, इत्यादिर्बाधप्रसङ्गागतो ग्रहादिविचारः । षष्ठे - ऽसाम तृचे गेयम् ऽ इत्यादिर्बाधप्रसङ्गागतः सामविचारः । सप्तमे - पश्वङ्गेषु - प्रत्यङ्गं हविर्भेदः, न कृत्स्नः पशुर्हविर्भेदः । गृहमेधीयमपूर्वे कर्मेत्यादिर्बाधप्रसङ्गागतः प्रकीर्णविचारः । अष्टमे - ऽनानुयाजेषु ऽ इति पर्युदासः , ऽ न सोमे इत्यर्थवादः, ऽनातिरात्रे ऽ इति प्रतिषेधः ऽ इत्यादिर्बाधोपयुक्तो नञर्थविचारः

daśamādhyāyasya prathame pāde - bādhaheturdvāralopo nirūpitaḥ | tadyathā - 'svayaṅkṛtā vedirbhavati 'ityatra vediniṣpādanarūpasya dvārasya lopena niṣpādakānāmuddhananādīnāṃ bādhaḥ | kṛṣṇaleṣu vituṣīkaraṇarūpasya dvārasya lopenāvaghātasya bādhaḥ | dvitīye - saṃkṣepeṇoktasya dvāralopasya bahubhirudāharaṇairvistāraḥ | tṛtīye - bādhakāraṇaṃ kāryaikatvam | tadyathā - prakṛtau gavāśvādidakṣiṇāyā ṛtvikparikrayaḥ kāryam | tathā vikṛtirūpe bhūnāmnyekāhe dhenurūpāyā dakṣiṇāyāstadeva kāryam | tato dhenvāgavāśvādidakṣiṇā vikṛtau codakapraptā bādhyate | caturthe - nakṣatreṣṭivihitā upahomāścodakaprāptairnāriṣṭhahomaiḥ saha samuccīyante, ityādiḥ samuccayaḥ | pañcame - ṣoḍaśigrahaḥ prakṛtigāmī | sa cā'grayaṇapātrādeva grahītavyaḥ, ityādirbādhaprasaṅgāgato grahādivicāraḥ | ṣaṣṭhe - 'sāma tṛce geyam ' ityādirbādhaprasaṅgāgataḥ sāmavicāraḥ | saptame - paśvaṅgeṣu - pratyaṅgaṃ havirbhedaḥ, na kṛtsnaḥ paśurhavirbhedaḥ | gṛhamedhīyamapūrve karmetyādirbādhaprasaṅgāgataḥ prakīrṇavicāraḥ | aṣṭame - 'nānuyājeṣu ' iti paryudāsaḥ , ' na some ityarthavādaḥ, 'nātirātre ' iti pratiṣedhaḥ ' ityādirbādhopayukto nañarthavicāraḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MJaiNyC/1.1.22

Cite as: Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC] 1.1.22, in HREEM (hreem.cc/library/MJaiNyC/1.1.22), after GRETIL, Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara, a metrical exposition of Jaimini's Mimamsasutra, with Madhava's….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mjnya01u.htm — Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara, a metrical exposition of Jaimini's Mimamsasutra, with Madhava's prose commentary Based on the ed. by Pandit Sivadatta: Jaiminiyanyayamala, Poona 1892. (Anandasrama Sanskrit Series, 24) ADHYAYA 1 Input by members of the Sansk

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text