------------------ काम्यपशुकाण्डे विध्यर्थवादौ श्रूयेते । ऽवायव्यं श्वेतमालभेत भूतिकामःऽ इति विधिः । ऽवायुर्वै क्षेपिष्ठा देवता, वायुमेव स्वेन भागधेयेनोपधावति, स एवैनं भूतिं गमयतिऽ इत्यर्थवादः । तत्र विधिवाक्यगता वायव्यादिशब्दा अर्थवादशब्दनैरपेक्ष्येणैव विशिष्टमर्थं विदधति । अर्थवादशब्दश्चेतरनैरपेक्ष्येणैव भूतार्थमन्वाचक्षते । ऽक्षिप्रगामी वायुः स्वोचितेन भागेन तोषितो भागप्रदायैश्वर्यं प्रयच्छतिऽ इत्युक्ते रामायणभारतादाविव वृत्तान्तः कश्चित् प्रतीयते, न त्वनुष्ठेयं किञ्चित् । अत एकवाक्यत्वाभावान्नास्त्यर्थवादस्य धर्मे प्रामाण्यमिति प्राप्ते - ब्रूमः - मा भूत्पदैकवाक्यता । वाक्यैकवाक्यता तु विद्यते । विधिवाक्यं तावत् पुरुषं प्रेरयितुं विधेयार्थस्य प्राशस्त्यमपेक्षते । अर्थवादवाक्यं च फलवदर्थावबोधपर्यवसिताध्ययनविधिपरिगृहीतत्वेन पुरुषार्थमपेक्षते । तत्र पुरुषार्थपर्यवसितविध्यपेक्षितं प्राशस्त्यं लक्षणावृत्त्या समर्पयदर्थवादवाक्यं विधिवाक्येन सहैकवाक्यतामापद्यते । ऽयतः क्षिप्रगामिस्वभावतया शीघ्रफलप्रदो वायुरस्य पशोर्देवता, ततः प्रशस्तमिमं वायव्यं पशुमालभेतऽ इति वाक्ययोरन्वयः । तस्मादर्थवादा धर्मे प्रमाणम्
------------------ kāmyapaśukāṇḍe vidhyarthavādau śrūyete | 'vāyavyaṃ śvetamālabheta bhūtikāmaḥ' iti vidhiḥ | 'vāyurvai kṣepiṣṭhā devatā, vāyumeva svena bhāgadheyenopadhāvati, sa evainaṃ bhūtiṃ gamayati' ityarthavādaḥ | tatra vidhivākyagatā vāyavyādiśabdā arthavādaśabdanairapekṣyeṇaiva viśiṣṭamarthaṃ vidadhati | arthavādaśabdaścetaranairapekṣyeṇaiva bhūtārthamanvācakṣate | 'kṣipragāmī vāyuḥ svocitena bhāgena toṣito bhāgapradāyaiśvaryaṃ prayacchati' ityukte rāmāyaṇabhāratādāviva vṛttāntaḥ kaścit pratīyate, na tvanuṣṭheyaṃ kiñcit | ata ekavākyatvābhāvānnāstyarthavādasya dharme prāmāṇyamiti prāpte - brūmaḥ - mā bhūtpadaikavākyatā | vākyaikavākyatā tu vidyate | vidhivākyaṃ tāvat puruṣaṃ prerayituṃ vidheyārthasya prāśastyamapekṣate | arthavādavākyaṃ ca phalavadarthāvabodhaparyavasitādhyayanavidhiparigṛhītatvena puruṣārthamapekṣate | tatra puruṣārthaparyavasitavidhyapekṣitaṃ prāśastyaṃ lakṣaṇāvṛttyā samarpayadarthavādavākyaṃ vidhivākyena sahaikavākyatāmāpadyate | 'yataḥ kṣipragāmisvabhāvatayā śīghraphalaprado vāyurasya paśordevatā, tataḥ praśastamimaṃ vāyavyaṃ paśumālabheta' iti vākyayoranvayaḥ | tasmādarthavādā dharme pramāṇam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.