Library·Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC]·1·1.4·1.4.13

Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC] 1.4.13

MJaiNyC 1.4.13

------------------ "श्येनेनाभिचरन्यजेत"इत्यत्र कर्मनामत्वे द्रव्यदेवतयोरभावाद्यागस्वरूपमपि न सिध्येत् । ततः सोमयागे नित्यं सोमद्रव्यं बाधित्वा सोमस्य स्थाने पक्षिद्रव्यरूपो गुणः काम्यो विधीयते । तथा सति श्येन शब्दस्य पक्षिणि लोकसिद्धा रूढिरनुगृह्यते । न च गुणविधित्वे चित्रायामिव वाक्यभेद आपादयितुं शक्यः । चित्रत्वस्त्रीत्ववद्गुणद्वयाभावादिति प्राप्ते -- ब्रूमः-"यथा वै श्योनो निपत्याऽदत्ते, एवमयं द्विषन्तं भ्रातृव्यं निपत्याऽदत्ते यमभिचरति श्येनेन"इति वाक्येनोक्त उपमानोपमेयभावः पक्षिण्येकस्मिन्न युज्यते । तस्मात्पक्षिण उपमानस्य गुण उपमेये कर्मण्यस्तीति श्येवशब्दस्याभिचारकर्मनामत्वम् । "संदंशेवनाभिचन्यजेत" " । गवाभिचर्यमाणो यजेत"इत्यत्र संदंशगोशब्दयोर्नामत्वं श्येनशब्दवद्द्रष्टव्यम् । "यथा संदंशेन दुरादानमादत्ते" "यथा गावो गोपायन्ति"इति वाक्यशेषाभ्यामुपमानोपमेयभावाभिधानात्

------------------ "śyenenābhicaranyajeta"ityatra karmanāmatve dravyadevatayorabhāvādyāgasvarūpamapi na sidhyet | tataḥ somayāge nityaṃ somadravyaṃ bādhitvā somasya sthāne pakṣidravyarūpo guṇaḥ kāmyo vidhīyate | tathā sati śyena śabdasya pakṣiṇi lokasiddhā rūḍhiranugṛhyate | na ca guṇavidhitve citrāyāmiva vākyabheda āpādayituṃ śakyaḥ | citratvastrītvavadguṇadvayābhāvāditi prāpte -- brūmaḥ-"yathā vai śyono nipatyā'datte, evamayaṃ dviṣantaṃ bhrātṛvyaṃ nipatyā'datte yamabhicarati śyenena"iti vākyenokta upamānopameyabhāvaḥ pakṣiṇyekasminna yujyate | tasmātpakṣiṇa upamānasya guṇa upameye karmaṇyastīti śyevaśabdasyābhicārakarmanāmatvam | "saṃdaṃśevanābhicanyajeta" " | gavābhicaryamāṇo yajeta"ityatra saṃdaṃśagośabdayornāmatvaṃ śyenaśabdavaddraṣṭavyam | "yathā saṃdaṃśena durādānamādatte" "yathā gāvo gopāyanti"iti vākyaśeṣābhyāmupamānopameyabhāvābhidhānāt

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MJaiNyC/1.4.13

Cite as: Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC] 1.4.13, in HREEM (hreem.cc/library/MJaiNyC/1.4.13), after GRETIL, Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara, a metrical exposition of Jaimini's Mimamsasutra, with Madhava's….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mjnya01u.htm — Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara, a metrical exposition of Jaimini's Mimamsasutra, with Madhava's prose commentary Based on the ed. by Pandit Sivadatta: Jaiminiyanyayamala, Poona 1892. (Anandasrama Sanskrit Series, 24) ADHYAYA 1 Input by members of the Sansk

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text