Library·Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC]·1·1.4·1.4.54

Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC] 1.4.54

MJaiNyC 1.4.54

------------------ "स्त्रुवेणावद्यति" "स्वधितिनाद्यति" "हस्तेनावद्यति"इति श्रूयते । तत्रावदेयेष्वाज्यमांसपुरोडाशेषु हविःष्वमी स्त्रुवाद्या अवदानहेतवः संकीर्णाः । कुतः । व्यवस्थापकस्य शब्दस्याभावादिति चेत् । मैवम् । शक्तेर्व्यवस्थापकत्वात् । "आख्यातानामर्थे ब्रुवतां शक्तिः सहकारिणी" इति न्यायात् । ऽ कटे भुङ्क्ते ऽ ऽ कांस्यपात्र्यां भुङ्क्ते ऽ इत्यत्र लौकिकास्तत्तद्वस्तुशक्त्यनुसारेण व्यवस्थां कल्पयन्ति --ऽ कट आसीनः , ऽ कांस्यपात्र्यामोदनं निधाय ऽ इति । वेदे ऽपि -"अञ्जलिना सक्तून्प्रदाय जुहुयात्"इत्यत्र यद्यपि द्विहस्तसंयोगो ऽञ्जलिः, तथापि गुरुदेवतादिप्रसादनार्थाञ्जलिवन्निश्छिद्रसंयोगो न भवति । तादृशे ऽञ्जलौ सक्तूनामवकाशाभावात् । अतः सापर्थ्यात्संयुक्तप्रसृतिद्वयात्मको मध्यगतावकाशोपेतो ऽञ्जलिर्गृहीतः । एवमत्रापि द्रवद्रव्यस्याऽज्यस्य स्त्रुवो योग्यः, छेदनीयमांसस्य शस्त्रविशेषः स्वधितिः । संहतस्य पुरोडाशस्य हस्तः, इत्येनेन प्रकारेण स्त्रुवाद्या व्यवस्थिताः

------------------ "struveṇāvadyati" "svadhitinādyati" "hastenāvadyati"iti śrūyate | tatrāvadeyeṣvājyamāṃsapuroḍāśeṣu haviḥṣvamī struvādyā avadānahetavaḥ saṃkīrṇāḥ | kutaḥ | vyavasthāpakasya śabdasyābhāvāditi cet | maivam | śaktervyavasthāpakatvāt | "ākhyātānāmarthe bruvatāṃ śaktiḥ sahakāriṇī" iti nyāyāt | ' kaṭe bhuṅkte ' ' kāṃsyapātryāṃ bhuṅkte ' ityatra laukikāstattadvastuśaktyanusāreṇa vyavasthāṃ kalpayanti --' kaṭa āsīnaḥ , ' kāṃsyapātryāmodanaṃ nidhāya ' iti | vede 'pi -"añjalinā saktūnpradāya juhuyāt"ityatra yadyapi dvihastasaṃyogo 'ñjaliḥ, tathāpi gurudevatādiprasādanārthāñjalivanniśchidrasaṃyogo na bhavati | tādṛśe 'ñjalau saktūnāmavakāśābhāvāt | ataḥ sāparthyātsaṃyuktaprasṛtidvayātmako madhyagatāvakāśopeto 'ñjalirgṛhītaḥ | evamatrāpi dravadravyasyā'jyasya struvo yogyaḥ, chedanīyamāṃsasya śastraviśeṣaḥ svadhitiḥ | saṃhatasya puroḍāśasya hastaḥ, ityenena prakāreṇa struvādyā vyavasthitāḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MJaiNyC/1.4.54

Cite as: Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC] 1.4.54, in HREEM (hreem.cc/library/MJaiNyC/1.4.54), after GRETIL, Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara, a metrical exposition of Jaimini's Mimamsasutra, with Madhava's….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mjnya01u.htm — Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara, a metrical exposition of Jaimini's Mimamsasutra, with Madhava's prose commentary Based on the ed. by Pandit Sivadatta: Jaiminiyanyayamala, Poona 1892. (Anandasrama Sanskrit Series, 24) ADHYAYA 1 Input by members of the Sansk

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text