विप्रियो वा एष पशुभिर् आधीयत एष हि रुद्रो यद् अग्निस् तद् वाचयेद् घर्मः शिरस् तद् अयम् अग्निः संप्रियः पशुभिर् भव पुरीषम् असीति तद् एनं संप्रियं पशुभिः पुरीषिणम् अकर् यत् ते शुक्र शुक्रं ज्योतिस् तेन रुचा रुचम् अशीथा इति रुचम् एवैनम् अजीगमद् एष वा अग्निर् वैश्वानरो यद् असा आदित्यो यद् उत्तरतो हरेद् एषो ऽतः स्याद् अयम् इतो जीवन्तम् एवैनं प्रदहेत् स दक्षिणत एव हार्यः स यदा समयाध्वं गछेद् अथ यजमानो वरं दद्यात् तद् विराजं मध्यतो ऽधित विराड् एवास्याग्नीन् विदधते पशवो वै विराट् पशून् वा एतन् मध्यतो ऽधितासृष्टो वा अग्निर् आसीद् अथ प्रजापतिः प्रजा असृजत ता अन्धे तमसीमांल् लोकान् अनुव्यनश्यन् सो ऽशोचत् सो ऽतप्यत ततो ऽग्निर् असृज्यत तम् अग्निं सृष्टम् अधो व्यदधात् तं या अस्मिंल् लोक आसंस् ता अभिसमावर्तन्त तं कुल्फदघ्नम् उदगृह्णात् तं या उत्तरस्मिंल् लोक आसंस् ता अभिसमावर्तन्त तं जानुदघ्नं तं नाभिदघ्नं तम् अंसदघ्नं तं कर्णदघ्नम् उदगृह्णात् तं या उत्तरस्मिंल् लोक आसंस् ता अभिसमावर्तन्त तं कर्णदघ्नं नात्युद्गृह्यो यत् कर्णदघ्नम् अत्युद्गृह्णीयाद् यजमानो वर्षिष्ठः पशूनां यजमानम् उपरिष्टाद् अग्निर् अभ्यवदहेत् तद् आहुः कथम् अद्यैतम् ब्रह्मणाहितं प्रच्यावयेयुः शिथिरं वावैनम् एतद् अकः परैनं वपतीति तम् अनिधायैवाथ जानुदघ्नम् उद्गृह्णीयाद् अथ नाभिदघ्नम् अथांसदघ्नं तद् यथैव प्रजापतिं प्रजा एभ्यो लोकेभ्यो ऽभिसमावर्तन्तैवम् एव यजमानं पशव एभ्यो लोकेभ्यो ऽभिसमावर्तन्ते य एवं विद्वान् अग्निम् आधत्ते ऽग्निना वै देवतया विष्णुना यज्ञेन देवा असुरान् प्रव्लीय वज्रेणान्ववासृजन् यः सपत्नवान् भ्रातृव्यवान् वा स्यात् तस्य रथचक्रं त्रिर् अनुपरिवर्तयेयुस् तद् यथैव देवा असुरान् अग्निना देवतया विष्णुना यज्ञेन प्रव्लीय वज्रेणान्ववासृजन्न् एवम् एव यजमानः सपत्नं भ्रातृव्यम् अग्निना देवतया विष्णुना यज्ञेन प्रव्लीय वज्रेणान्ववसृजति य एवं विद्वान् अग्निम् आधत्ते
vipriyo vā eṣa paśubhir ādhīyata eṣa hi rudro yad agnis tad vācayed gharmaḥ śiras tad ayam agniḥ saṃpriyaḥ paśubhir bhava purīṣam asīti tad enaṃ saṃpriyaṃ paśubhiḥ purīṣiṇam akar yat te śukra śukraṃ jyotis tena rucā rucam aśīthā iti rucam evainam ajīgamad eṣa vā agnir vaiśvānaro yad asā ādityo yad uttarato hared eṣo 'taḥ syād ayam ito jīvantam evainaṃ pradahet sa dakṣiṇata eva hāryaḥ sa yadā samayādhvaṃ gached atha yajamāno varaṃ dadyāt tad virājaṃ madhyato 'dhita virāḍ evāsyāgnīn vidadhate paśavo vai virāṭ paśūn vā etan madhyato 'dhitāsṛṣṭo vā agnir āsīd atha prajāpatiḥ prajā asṛjata tā andhe tamasīmāṃl lokān anuvyanaśyan so 'śocat so 'tapyata tato 'gnir asṛjyata tam agniṃ sṛṣṭam adho vyadadhāt taṃ yā asmiṃl loka āsaṃs tā abhisamāvartanta taṃ kulphadaghnam udagṛhṇāt taṃ yā uttarasmiṃl loka āsaṃs tā abhisamāvartanta taṃ jānudaghnaṃ taṃ nābhidaghnaṃ tam aṃsadaghnaṃ taṃ karṇadaghnam udagṛhṇāt taṃ yā uttarasmiṃl loka āsaṃs tā abhisamāvartanta taṃ karṇadaghnaṃ nātyudgṛhyo yat karṇadaghnam atyudgṛhṇīyād yajamāno varṣiṣṭhaḥ paśūnāṃ yajamānam upariṣṭād agnir abhyavadahet tad āhuḥ katham adyaitam brahmaṇāhitaṃ pracyāvayeyuḥ śithiraṃ vāvainam etad akaḥ parainaṃ vapatīti tam anidhāyaivātha jānudaghnam udgṛhṇīyād atha nābhidaghnam athāṃsadaghnaṃ tad yathaiva prajāpatiṃ prajā ebhyo lokebhyo 'bhisamāvartantaivam eva yajamānaṃ paśava ebhyo lokebhyo 'bhisamāvartante ya evaṃ vidvān agnim ādhatte 'gninā vai devatayā viṣṇunā yajñena devā asurān pravlīya vajreṇānvavāsṛjan yaḥ sapatnavān bhrātṛvyavān vā syāt tasya rathacakraṃ trir anuparivartayeyus tad yathaiva devā asurān agninā devatayā viṣṇunā yajñena pravlīya vajreṇānvavāsṛjann evam eva yajamānaḥ sapatnaṃ bhrātṛvyam agninā devatayā viṣṇunā yajñena pravlīya vajreṇānvavasṛjati ya evaṃ vidvān agnim ādhatte
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.