Library·Maitrāyaṇī Saṃhitā·1·1.7·1.7.4

Maitrāyaṇī Saṃhitā 1.7.4

MS 1.7.4

पुनर् ऊर्जा निवर्तस्व पुनर् अग्न इषायुषा । पुनर् नः पाह्य् अंहसः ॥ इति पुरस्तात् प्रयाजानां जुहुयात् ॥ सह रय्या निवर्तस्वाग्ने पिन्वस्व धारया । विश्वपन्या विश्वतस् परि ॥ इत्य् उपरिष्टाद् अनुयाजानां जुहुयाद् ऊर्जा वा एष पशुभिर् उत्सीदन्त् सहोत्सीदति पुनर् ऊर्जा निवर्तस्वेति तद् ऊर्जम् एव पशून् पुनर् अवरुन्द्धे ऽथो तान् एव भागिनः करोत्य् अथो उभयत एष यज्ञस्याशिष ऋध्नोति नानाग्नेयं क्रियते ऽथ कस्माद् आज्यभागा इज्येते इति चक्षुषी वा एते यज्ञस्य यद् आज्यभागौ यद् आज्यभागा अन्तरियाच् चक्षुषी यज्ञस्यान्तरियाद् अग्ना आयूंषि पवसा इति सोमस्य लोके कुर्याद् यद् आग्नेयी तेनाग्नेयी यत् पावमानी तेन सौमी नानाग्नेयं क्रियते न सोमम् अन्तर्यन्त्य् अग्निर् मूर्धा दिवः ककुद् इति प्रजाकामो वा पशुकामो वा सोमस्य लोके कुर्याद् यन् मिथुना तेन प्रजननवती यद् रेतस्वती तेन सौमी यज्ञेन वा एष व्यृध्यते यो ऽग्निम् उत्सादयते पाङ्क्तो यज्ञो यत् पञ्चकपालो यज्ञम् एव पुनर् आलभते ऽष्टाकपालः कार्यो गायत्रो ह्य् अग्निर् गायत्रछन्दा आग्नेयं वा एतत् क्रियते यत् पुनराधेयं तस्माद् अष्टाकपालस् तन् न सूर्क्ष्यं पञ्चकपाल एव कर्यः पञ्चमाद् वा अध्य् ऋतोः षष्ठ ऋतुर् अभवत् समानम् एतद् यत् पञ्चमश् च ऋतुः षष्ठश् च यत् पञ्चकपालः संवत्सराद् एवैनम् अध्य् आप्त्वावरुन्द्धे प्रजननं वा ऋतवो ऽग्निः प्रजनयिता यत् पञ्चकपालः प्रजननाद् एवैनं प्रजनयिता प्रजनयति

punar ūrjā nivartasva punar agna iṣāyuṣā / punar naḥ pāhy aṃhasaḥ // iti purastāt prayājānāṃ juhuyāt // saha rayyā nivartasvāgne pinvasva dhārayā / viśvapanyā viśvatas pari // ity upariṣṭād anuyājānāṃ juhuyād ūrjā vā eṣa paśubhir utsīdant sahotsīdati punar ūrjā nivartasveti tad ūrjam eva paśūn punar avarunddhe 'tho tān eva bhāginaḥ karoty atho ubhayata eṣa yajñasyāśiṣa ṛdhnoti nānāgneyaṃ kriyate 'tha kasmād ājyabhāgā ijyete iti cakṣuṣī vā ete yajñasya yad ājyabhāgau yad ājyabhāgā antariyāc cakṣuṣī yajñasyāntariyād agnā āyūṃṣi pavasā iti somasya loke kuryād yad āgneyī tenāgneyī yat pāvamānī tena saumī nānāgneyaṃ kriyate na somam antaryanty agnir mūrdhā divaḥ kakud iti prajākāmo vā paśukāmo vā somasya loke kuryād yan mithunā tena prajananavatī yad retasvatī tena saumī yajñena vā eṣa vyṛdhyate yo 'gnim utsādayate pāṅkto yajño yat pañcakapālo yajñam eva punar ālabhate 'ṣṭākapālaḥ kāryo gāyatro hy agnir gāyatrachandā āgneyaṃ vā etat kriyate yat punarādheyaṃ tasmād aṣṭākapālas tan na sūrkṣyaṃ pañcakapāla eva karyaḥ pañcamād vā adhy ṛtoḥ ṣaṣṭha ṛtur abhavat samānam etad yat pañcamaś ca ṛtuḥ ṣaṣṭhaś ca yat pañcakapālaḥ saṃvatsarād evainam adhy āptvāvarunddhe prajananaṃ vā ṛtavo 'gniḥ prajanayitā yat pañcakapālaḥ prajananād evainaṃ prajanayitā prajanayati

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MS/1.7.4

Cite as: Maitrāyaṇī Saṃhitā 1.7.4, in HREEM (hreem.cc/library/MS/1.7.4), after GRETIL, Maitrayani-Samhita Based on Schroeder, Leopold von: Maitrāyaṇī Saṃhitā.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/1_sam/maitrs_pu.htm — Maitrayani-Samhita Based on Schroeder, Leopold von: Maitrāyaṇī Saṃhitā. Die Saṃhitā der Maitrāyaṇīya-Śākhā. Leipzig : 1881-1886 Repr. Wiesbaden : 1970-1972 Input by Thesaurus Indogermanischer Text- und Sprachmaterialien (TITUS) [GRETIL-Version vom 01.12.2016]

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text