अन्व् अग्निर् उषसाम् अग्रम् अक्शद् अन्व् अहानि प्रथमो जातवेदाः । अनु सूर्यस्य पुरुत्रा च रश्मीन् अनु द्यावापृथिवी आततन्थ ॥ इत्य् अभिमन्त्रयेत यस्याहुतम् अग्निहोत्रं सूर्यो ऽभ्युदियाद् अनुक्शायैवैनत् पुनर् अवरुन्द्धे तद् आहुर् अमुं वा एष लोकं समारोहयति सह प्रजया पशुभिश् च यजमानस्य तस्माद् उत बहुर् आहिताग्निर् अपशुर् भवतीति तद् उपस्थेयः ॥ इहैव क्षेम्य एधि मा प्रहासीर् माम् अमुम् आमुष्यायणम् ॥ इत्य् अस्मिन् वावैनम् एतं लोके दाधार सह प्रजया पशुभिश् च यजमानो वसीयान् भवति मैत्रं चरुं निर्वपेत् सौर्यम् एककपालं यस्याहुतम् अग्निहोत्रं सूर्यो ऽभ्युदियान् मित्रो वा एतस्य यज्ञं युवते यस्याहुतम् अग्निहोत्रं सूर्यो ऽभ्युदेति मित्रम् अहर् यन् मैत्रो मित्राद् एवास्याधि यज्ञं स्पृणोत्य् अथ यत् सौर्यो ऽमुनैवास्यादित्येन पुरस्ताद् यज्ञं समर्धयति यस्याहुतम् अग्निहोत्रं सूर्यो ऽभ्युदियाद् अग्निं समाधाय वाचं यत्वा दंपती सर्वाह्णम् उपासीयातां द्वयोर् गवोः सायम् अग्निहोत्रं जुहुयाद् उभयम् एवास्मै भागधेयं प्रयछति सायन्तनं च प्रातस्तनं च यद् वै पुरुषस्यामयत्य् अश्नाती३ नाश्नाती३ इति वै तम् आहुर् नाश्नातीति चेद् आहुस् तद् वाव सो ऽमृतेति यन् नाश्नीतो न व्याहरतो ऽन्व् एवैनम् अम्रातां तपसैनं पुनर् अवरुन्धाते अग्नये व्रतपतये ऽष्टाकपालं निर्वपेद् अग्निर् वै देवानां व्रतपतिस् तम् एव भागधेयेनोपासरत् स एनं व्रतम् आलम्भयति यस्याग्निर् अपक्षायेद् यत्रैवैनम् अनुपरागछेत् तत् समाधायान्ववसायाग्निहोत्रं जुहुयाद् एति वा एतद् अग्निर् यद् अपक्षायति यत्रैवैनम् अनुपरागछति तत एनं पुनर् अवरुन्द्धे ऽग्नये पथिकृते ऽष्टाकपालं निर्वपेद् यस्याग्निर् अपक्षायेद् बहिष्पथं वा एष एति यस्याग्निर् अपक्षायत्य् अग्निर् वै देवानां पथिकृत् तम् एव भागधेयेनोपासरत् स एनं पन्थाम् अपिनयत्य् अनड्वान् दक्षिणा स हि पन्थाम् अपिवहत्य् अग्नये शुचये ऽष्टाकपालं निर्वपेद् यस्याभ्यादाव्येन संसृज्येताशुचितर इव वा एष यद् अभ्यादाव्यो यद् अग्नये शुचये शुचिम् एवैनं मेध्यं करोत्य् अग्नये क्षामवते ऽष्टाकपालं निर्वपेद् यस्याहिताग्नेः सतो ऽग्निर् गृहान् दहेद् अग्निर् वा एतस्य क्षामो गृहान् अभ्युच्यति स दहत्य् एवापरं यद् अग्नये क्षामवते यैवास्य क्षामा प्रिया तनूस् ताम् एवास्य भागधेयेन शमयत्य् अदाहुको ऽस्यापरम् अग्निर् गृहान् भवति यस्याग्निर् अनुगछेत् तेभ्य एवावक्षाणेभ्यो ऽधि मन्थितव्यस् तद् एनं स्वाद् योनेः प्रजनयति यदि न तादृशानि वावक्षाणानि स्युर् भस्मनारणी संस्पृश्य मन्थितव्यः स्वाद् एवैनं योनेः प्रजनयत्य् अग्नये तपस्वते जनद्वते पावकवते ऽष्टाकपालं निर्वपेद् यस्याग्निर् अनुगछेन् न हि वा एतस्मा अपिधीयते ऽथैषो ऽनुगछत्य् ओषधयो वै पावका ओषधीर् एवास्मै पावका भागधेयम् अपिदधाति प्रजननाय ॥ त्रयस्त्रिंशत् तन्तवो यं वितन्वत इमं च यज्ञं सुधया ददन्ते । तेभिश् छिद्रम् अपिदध्मो यद् अत्र स्वाहा यज्ञो अप्येतु देवान् ॥ इति जुहुयाद् यद्य् अनो वा रथो वान्तरा वियायाद् एवावन्तो वै यज्ञस्य तन्तवो देवता वा एतास् तान् वा एतत् समवृक्षत् ताः संदधात्य् एतद् ध स्म वा आहुर् दाक्षायणास् तन्तून्त् समवृक्षद् गाम् अन्वत्यावर्तयेति गौर् हि यज्ञिया मेध्येदं विष्णुर् विचक्रमा इति पदं योपयति विष्णोः स्विद् एव यज्ञस्य विक्रान्तम् अकर् अपो ऽन्वतिषिञ्चति शान्त्यै
anv agnir uṣasām agram akśad anv ahāni prathamo jātavedāḥ / anu sūryasya purutrā ca raśmīn anu dyāvāpṛthivī ātatantha // ity abhimantrayeta yasyāhutam agnihotraṃ sūryo 'bhyudiyād anukśāyaivainat punar avarunddhe tad āhur amuṃ vā eṣa lokaṃ samārohayati saha prajayā paśubhiś ca yajamānasya tasmād uta bahur āhitāgnir apaśur bhavatīti tad upastheyaḥ // ihaiva kṣemya edhi mā prahāsīr mām amum āmuṣyāyaṇam // ity asmin vāvainam etaṃ loke dādhāra saha prajayā paśubhiś ca yajamāno vasīyān bhavati maitraṃ caruṃ nirvapet sauryam ekakapālaṃ yasyāhutam agnihotraṃ sūryo 'bhyudiyān mitro vā etasya yajñaṃ yuvate yasyāhutam agnihotraṃ sūryo 'bhyudeti mitram ahar yan maitro mitrād evāsyādhi yajñaṃ spṛṇoty atha yat sauryo 'munaivāsyādityena purastād yajñaṃ samardhayati yasyāhutam agnihotraṃ sūryo 'bhyudiyād agniṃ samādhāya vācaṃ yatvā daṃpatī sarvāhṇam upāsīyātāṃ dvayor gavoḥ sāyam agnihotraṃ juhuyād ubhayam evāsmai bhāgadheyaṃ prayachati sāyantanaṃ ca prātastanaṃ ca yad vai puruṣasyāmayaty aśnātī3 nāśnātī3 iti vai tam āhur nāśnātīti ced āhus tad vāva so 'mṛteti yan nāśnīto na vyāharato 'nv evainam amrātāṃ tapasainaṃ punar avarundhāte agnaye vratapataye 'ṣṭākapālaṃ nirvaped agnir vai devānāṃ vratapatis tam eva bhāgadheyenopāsarat sa enaṃ vratam ālambhayati yasyāgnir apakṣāyed yatraivainam anuparāgachet tat samādhāyānvavasāyāgnihotraṃ juhuyād eti vā etad agnir yad apakṣāyati yatraivainam anuparāgachati tata enaṃ punar avarunddhe 'gnaye pathikṛte 'ṣṭākapālaṃ nirvaped yasyāgnir apakṣāyed bahiṣpathaṃ vā eṣa eti yasyāgnir apakṣāyaty agnir vai devānāṃ pathikṛt tam eva bhāgadheyenopāsarat sa enaṃ panthām apinayaty anaḍvān dakṣiṇā sa hi panthām apivahaty agnaye śucaye 'ṣṭākapālaṃ nirvaped yasyābhyādāvyena saṃsṛjyetāśucitara iva vā eṣa yad abhyādāvyo yad agnaye śucaye śucim evainaṃ medhyaṃ karoty agnaye kṣāmavate 'ṣṭākapālaṃ nirvaped yasyāhitāgneḥ sato 'gnir gṛhān dahed agnir vā etasya kṣāmo gṛhān abhyucyati sa dahaty evāparaṃ yad agnaye kṣāmavate yaivāsya kṣāmā priyā tanūs tām evāsya bhāgadheyena śamayaty adāhuko 'syāparam agnir gṛhān bhavati yasyāgnir anugachet tebhya evāvakṣāṇebhyo 'dhi manthitavyas tad enaṃ svād yoneḥ prajanayati yadi na tādṛśāni vāvakṣāṇāni syur bhasmanāraṇī saṃspṛśya manthitavyaḥ svād evainaṃ yoneḥ prajanayaty agnaye tapasvate janadvate pāvakavate 'ṣṭākapālaṃ nirvaped yasyāgnir anugachen na hi vā etasmā apidhīyate 'thaiṣo 'nugachaty oṣadhayo vai pāvakā oṣadhīr evāsmai pāvakā bhāgadheyam apidadhāti prajananāya // trayastriṃśat tantavo yaṃ vitanvata imaṃ ca yajñaṃ sudhayā dadante / tebhiś chidram apidadhmo yad atra svāhā yajño apyetu devān // iti juhuyād yady ano vā ratho vāntarā viyāyād evāvanto vai yajñasya tantavo devatā vā etās tān vā etat samavṛkṣat tāḥ saṃdadhāty etad dha sma vā āhur dākṣāyaṇās tantūnt samavṛkṣad gām anvatyāvartayeti gaur hi yajñiyā medhyedaṃ viṣṇur vicakramā iti padaṃ yopayati viṣṇoḥ svid eva yajñasya vikrāntam akar apo 'nvatiṣiñcati śāntyai
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.