हुर्णो : फ़्न् चोर्रेच्तुरेन् उन्द् चोन्जेच्तुरेन् ज़ु देम् गन्ज़ेन् Wएर्क्। कार्या : फ़्न् ⟨ कार्यस् स : फ़्न् एमेन्देद्। एद्।: सु ओषधे त्रायस्वैनम् इत्य् आह त्रात्या एव स्वधिते मैनं हिंसीर् इति वज्रो वै स्वधितिर् वज्राद् वावास्मा एतद् अन्तर्दधात्य् अहिंसायै यो वा एतस्याभिहतस्याग्रे शकलः परापतति तम् अस्य तेजो ऽन्वपक्रामति यत् तं पुनर् आहरति सतेजस्त्वाय प्राञ्चं प्रहापयति मेधम् एवैनम् अनुपर्यावर्तयति वज्रो वै यूपस् तस्माद् वा इमे लोका नीर्यमाणाद् बिभ्यतीश्वरो ह्य् एषो ऽशान्तो नीर्यमाण इमांल् लोकान् हिंसितोर् यद् आह दिवम् अग्रेण मा हिंसीर् अन्तरिक्षं मध्येन पृथिव्याः संभव भ्राजं गछेति शमयत्य् एव शान्त एव नीर्यत एषां लोकानाम् अहिंसायै सर्वस्य वा एष मित्रं यो दीक्षितः स एतम् अहिंसीद् ईश्वरा वनस्पतयो ऽपिधिष्ण्यं भविता यद् आव्रश्चने जुहोति पुनर् एवैनं प्रजनयति तस्माद् आव्रश्चनाद् भूयांसः प्रजायन्ते पशुना संमितः कार्यो दश वै पशोः प्राणा आत्मैकादशो ऽष्टाश्रयो ब्रह्मणी दशमे आत्मैकादशस् तथा पशुना संमितो ऽष्टाश्रिः कार्यो गायत्र्या रूपं गायत्रो हि यूपो गायत्र्या वै पतन्त्या यत्र पर्णं परापतत् ततः पर्णो ऽजायत तस्मात् पर्णमय एतत् खलु वै पर्णस्य सारं यत् खदिरस् तस्माद् खादिर इह वा असा आदित्य आसीत् तम् इतो ऽध्य् अमुं लोकम् अहरंस् तद् यतो ऽध्य् अमुं लोकम् अहरंस् तस्माज् ज्योतिषो बिल्वो ऽजायत तस्माद् बैल्वो ब्रह्मवर्चसकामेन कार्यो ब्रह्मवर्चसस्य समष्ट्यय् अथो ज्योतिषैव तमस् तरतीन्द्रो वै यतीन्त् सालावृकेयेभ्यः प्रायछत् तेषां वा एष ब्रह्मचारी चमसाध्वर्युर् आसीद् यो ऽयं हरिणस् तस्य यः सोमपीथ आसीत् स स्वजो ऽभवत् तस्माद् धरिणः स्वजं स्वादति सोमपीथो ह्य् अस्यैष स यत्र चमसं न्यौब्जत् ततो रोहितको ऽजायत तस्माद् रौहीतकस् तस्माद् रोहीतकेरोहीतके स्वजः पृथिव्यै त्वान्तरिक्षाय त्वा दिवे त्वेति प्रोक्षत्य् एषां ह्य् एष लोकानां विधृत्यै मीयते त्रिः प्रोक्षति त्रिषत्या हि देवा अथो त्रिपदयैवैनं गायत्र्या प्रौक्षीद् वज्रो वै यूपो ऽन्नं यवो यद् यवमतीभिः प्रोक्षति वज्रेण वा एतद् अन्नं जयति तेजो वै यूप एष खलु वा ओषधीनां तेजो यद् यवस् तस्माद् एतं शिशिरा ओषधयो ऽनुप्राणन्ति यद् यवम् अवास्यति तेजसि वा एतत् तेजो दधाति र्क्षं वा अमेध्यम् आपो हविर् यद् अवसिञ्चति मेध्यम् एवैनत् करोत्य् ऋक्षं वा अमेध्यं यद् अवस्तृणाति मेध्यम् एवैनत् करोति तक्षितो वा एष नग्नो यञ् शकम् अवास्यत्य् अनग्नम् एवैनम् अकः स्व एवैनं स्थाने दधात्य् अवृक्ण एवाभूद् घृतेन द्यावापृथिवी आपृणेति तेनैव द्यावापृथिवी आपूरयति यजमानो वा अग्निष्ठास् तेजो घृतम् आन्तम् अविछिन्नम् अनक्ति यजमानम् एव तेजसानक्ति देवस् त्वा सविता मध्वानक्त्व् इत्य् एतद् वै देवानां मधु यद् घृतं सवितृप्रसूत एवैनं मध्वानक्तीन्द्रस्य चषालम् असीत्य् ऐन्द्रं हि चषालं सुपिप्पला ओषधीस् कृधीत्य् ओषधीर् एव फलं ग्राहयति तस्माद् ओषधयः शीर्षन् फलं गृह्णन्ति दिवम् अग्रेणोत्तभानान्तरिक्षं मध्येनापृण पृथिवीम् उपरेण दृंहेत्य् एषां ह्य् एष लोकानां विधृत्यै मीयते ता ते धामान्य् उश्मसि गमध्या इत्य् अवदधाति वैष्णव्या वैष्णवो हि यूपः स्वयैव देवतया विष्णोः कर्माणि पश्यतेति संकल्पयति संमितत्वाय ब्रह्मवनिं त्वा क्षत्रवनिं पर्यूहामीत्य् आशीर् एवैषा ब्रह्म दृंह क्षत्रं दृंहेत्य् आशिष एवैष परिग्रहो ऽपो ऽनुपरिषिञ्चति धृत्यै
hurṇo : FN Correcturen und Conjecturen zu dem ganzen Werk. kāryā : FN ⟨ kāryas sa : FN emended. Ed.: su oṣadhe trāyasvainam ity āha trātyā eva svadhite mainaṃ hiṃsīr iti vajro vai svadhitir vajrād vāvāsmā etad antardadhāty ahiṃsāyai yo vā etasyābhihatasyāgre śakalaḥ parāpatati tam asya tejo 'nvapakrāmati yat taṃ punar āharati satejastvāya prāñcaṃ prahāpayati medham evainam anuparyāvartayati vajro vai yūpas tasmād vā ime lokā nīryamāṇād bibhyatīśvaro hy eṣo 'śānto nīryamāṇa imāṃl lokān hiṃsitor yad āha divam agreṇa mā hiṃsīr antarikṣaṃ madhyena pṛthivyāḥ saṃbhava bhrājaṃ gacheti śamayaty eva śānta eva nīryata eṣāṃ lokānām ahiṃsāyai sarvasya vā eṣa mitraṃ yo dīkṣitaḥ sa etam ahiṃsīd īśvarā vanaspatayo 'pidhiṣṇyaṃ bhavitā yad āvraścane juhoti punar evainaṃ prajanayati tasmād āvraścanād bhūyāṃsaḥ prajāyante paśunā saṃmitaḥ kāryo daśa vai paśoḥ prāṇā ātmaikādaśo 'ṣṭāśrayo brahmaṇī daśame ātmaikādaśas tathā paśunā saṃmito 'ṣṭāśriḥ kāryo gāyatryā rūpaṃ gāyatro hi yūpo gāyatryā vai patantyā yatra parṇaṃ parāpatat tataḥ parṇo 'jāyata tasmāt parṇamaya etat khalu vai parṇasya sāraṃ yat khadiras tasmād khādira iha vā asā āditya āsīt tam ito 'dhy amuṃ lokam aharaṃs tad yato 'dhy amuṃ lokam aharaṃs tasmāj jyotiṣo bilvo 'jāyata tasmād bailvo brahmavarcasakāmena kāryo brahmavarcasasya samaṣṭyay atho jyotiṣaiva tamas taratīndro vai yatīnt sālāvṛkeyebhyaḥ prāyachat teṣāṃ vā eṣa brahmacārī camasādhvaryur āsīd yo 'yaṃ hariṇas tasya yaḥ somapītha āsīt sa svajo 'bhavat tasmād dhariṇaḥ svajaṃ svādati somapītho hy asyaiṣa sa yatra camasaṃ nyaubjat tato rohitako 'jāyata tasmād rauhītakas tasmād rohītakerohītake svajaḥ pṛthivyai tvāntarikṣāya tvā dive tveti prokṣaty eṣāṃ hy eṣa lokānāṃ vidhṛtyai mīyate triḥ prokṣati triṣatyā hi devā atho tripadayaivainaṃ gāyatryā praukṣīd vajro vai yūpo 'nnaṃ yavo yad yavamatībhiḥ prokṣati vajreṇa vā etad annaṃ jayati tejo vai yūpa eṣa khalu vā oṣadhīnāṃ tejo yad yavas tasmād etaṃ śiśirā oṣadhayo 'nuprāṇanti yad yavam avāsyati tejasi vā etat tejo dadhāti rkṣaṃ vā amedhyam āpo havir yad avasiñcati medhyam evainat karoty ṛkṣaṃ vā amedhyaṃ yad avastṛṇāti medhyam evainat karoti takṣito vā eṣa nagno yañ śakam avāsyaty anagnam evainam akaḥ sva evainaṃ sthāne dadhāty avṛkṇa evābhūd ghṛtena dyāvāpṛthivī āpṛṇeti tenaiva dyāvāpṛthivī āpūrayati yajamāno vā agniṣṭhās tejo ghṛtam āntam avichinnam anakti yajamānam eva tejasānakti devas tvā savitā madhvānaktv ity etad vai devānāṃ madhu yad ghṛtaṃ savitṛprasūta evainaṃ madhvānaktīndrasya caṣālam asīty aindraṃ hi caṣālaṃ supippalā oṣadhīs kṛdhīty oṣadhīr eva phalaṃ grāhayati tasmād oṣadhayaḥ śīrṣan phalaṃ gṛhṇanti divam agreṇottabhānāntarikṣaṃ madhyenāpṛṇa pṛthivīm upareṇa dṛṃhety eṣāṃ hy eṣa lokānāṃ vidhṛtyai mīyate tā te dhāmāny uśmasi gamadhyā ity avadadhāti vaiṣṇavyā vaiṣṇavo hi yūpaḥ svayaiva devatayā viṣṇoḥ karmāṇi paśyateti saṃkalpayati saṃmitatvāya brahmavaniṃ tvā kṣatravaniṃ paryūhāmīty āśīr evaiṣā brahma dṛṃha kṣatraṃ dṛṃhety āśiṣa evaiṣa parigraho 'po 'nupariṣiñcati dhṛtyai
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.