Library·Maitrāyaṇī Saṃhitā·4·4.2·4.2.1

Maitrāyaṇī Saṃhitā 4.2.1

MS 4.2.1

प्रजापतिर् वा एक आसीत् सो ऽकामयत बहुः स्यां प्रजायेयेति स मनसात्मानम् अध्यायत् सो ऽन्तर्वाण् अभवत् स विजायमानो गर्भेणाताम्यत् स तान्तः कृष्णः श्यावो ऽभवत् तस्मात् तान्तः कृष्णः श्याव इव भवति तस्य वा असुर् एवाजीवत् तेनासुनासुरान् असृजत तद् असुराणाम् असुरत्वं स यस् तद् असुराणाम् असुरत्वं वेदासुमान् ह भवति नैनम् असुर् जहाति सो ऽसुरान्त् सृष्ट्वा पितेवामन्यत तेन पितॄन् असृजत तत् पित्πणां पितृत्वं स यस् तत् पित्πणां पितृत्वं वेद पितेव ह समानानां भवति यन्त्य् अस्य पितरो हवं तस्मै पितॄन्त् ससृजानाय दिवाभवत् तेन देवान् असृजत तद् देवानां देवत्वं स यस् तद् देवानां देवत्वं वेद दिवा ह वा अस्मै देवत्रा भवति यन्त्य् अस्य देवा देवहूतिं स देवान्त् सृष्ट्वामनस्यतेव तेन मनुष्यान् असृजत तन् मनुष्याणां मनुष्यत्वं स यस् तन् मनुष्याणां मनुष्यत्वं वेद मनस्वान् ह भवति नैनं मनो जहात्य् उत यद् अतीव वदत्य् अति वा चरति तिष्ठन्ते ऽस्य मनुष्या मनुषे ततो या योनिर् उदशिष्यत सा गौर् अभवद् योनिर् वै नामैषैतद् वा अस्याः प्रत्यक्षं नामाथो आहुः परोक्षम् इति प्र सहस्रं पशून् आप्नोति य एवं वेद तस्यां वै पयः पर्यपश्यंस् तां देवा अदुह्र हरितेन पात्रेणामृतं दुहे ऽमृतं य एवं वेदाथ पितरो ऽदुह्र रजतेन पात्रेण स्वधां दुहे स्वधां य एवं वेदाथ मनुष्या अदुह्र दारुपात्रेणान्नं ववृ दुहे ऽन्नं ववृ य एवं वेदाथासुरा अदुह्रायस्पात्रेण स्नवता सुरां ते ऽस्रवन् स्रवत्य् अस्य भ्रातृव्यो य एवं वेद तस्मात् स्रवता न हस्ता अवनेनिजीत न पिबेद् एते वा अस्या दोहाः सर्वैर् एवास्या दोहैः सर्वैः कामैर् भुङ्क्ते य एवं वेद चत्वारि वै नभांसि देवाः पितरो मनुष्या असुराः सर्वेषु ह वा एतेष्व् अम्भो नभ इव भवति य एवं वेद तां वा अकामयन्त मयि स्यान् मयि स्याद् इति तां देवाः काम्ये ॥ इत्य् आह्वयन् सा वा एनान् अभ्यकामयतोभये ह वा एनं देवमनुष्या अभिकामयन्ते वारुका एनम् आर्त्विज्ये भवन्ति य एवं वेद ॥ मनुषे : फ़्न् चोर्रेच्तुरेन् उन्द् चोन्जेच्तुरेन् ज़ु देम् गन्ज़ेन् Wएर्क्। श्रव्ये ॥ इति मनुष्याः सा वा एनान् अशुश्रूषतोभये ह वा एनं देवमनुष्याः शुश्रूषन्ते पूर्वास्य जनताम् आयतः कीर्तिर् आगछति य एवं वेद ॥ इलान्दे ॥ इति पितरस् तेभ्यो वा अतिष्ठत तिष्ठन्त्य् अस्मिन् पशवो य एवं वेदाथ यथासुरा आह्वयंस् तेभ्यो वा अत्रसद् यं द्विष्यात् तस्य तथा गोष्ठ आह्वयेत् त्रसन्त्य् अस्मात् पशव एतैर् एव जुहुयात् ॥ गोनामैः संशृङ्ग्या गोर् मूर्धन् पशुकामः ॥ त्रसन्त्य् : फ़्न् चोर्रेच्तुरेन् उन्द् चोन्जेच्तुरेन् ज़ु देम् गन्ज़ेन् Wएर्क्। काम्यायै स्वाहा श्रव्यायै स्वाहेलान्दायै स्वाहा ॥ इति गोष्ठो वै नामैष लक्ष्मीः स्वे वा एतद् गोष्ठे यजमानो भ्रातृव्यस्य पशून् वृङ्क्त एतैर् वै ते ता अवृञ्जत तैर् एवैना वृङ्क्ते संशृङ्गी भवति पशूनां परिगृहीत्यै यो वै चक्षुषो विभक्तिं वेद चक्षुष्मान् ह भवति नैनं चक्षुर् जहाति यद् दिवा पश्यामस् तद् देवानां चक्षुषा पश्यामो ऽसौ वा आदित्यो देवानां चक्षुः पश्यन् ह वै देवत्रा करोति प्र देवयानं पन्थां जानाति य एवं वेद यज् ज्योत्स्नायां पश्यामस् तत् पित्πणां चक्षुषा पश्यामश् चन्द्रमा वै पित्πणां चक्षुर् न ह वा एनम् अमुष्मिंल् लोके चक्षुर् जहाति प्र पितृयाणं पन्थां जानाति य एवं वेद यत् तमिस्नायां पश्यामस् तन् मनुष्याणां चक्षुषा पश्याम एतावद् वाव नः स्वं चक्षुर् न ह वा एनम् अस्मिंल् लोके चक्षुर् जहाति सर्वम् आयुर् एति य एवं वेद यद् अग्नेर् अन्ते पश्यामस् तद् असुराणां चक्षुषा पश्याम उच् च वा एष दीप्यते निस्वरिष्यति दीप्यमानं भ्रातृव्यस्य गृहाद् धरेद् रयिम् एवास्य पुष्टिं हरत्य् आ तु सूर्यस्योदेतोर् जागृयाद् यत् स्वप्नाद् आर्तिम् आर्छेत् तज् जागरितव्यं रयिम् एव पुष्टिम् अनुजागर्ति

prajāpatir vā eka āsīt so 'kāmayata bahuḥ syāṃ prajāyeyeti sa manasātmānam adhyāyat so 'ntarvāṇ abhavat sa vijāyamāno garbheṇātāmyat sa tāntaḥ kṛṣṇaḥ śyāvo 'bhavat tasmāt tāntaḥ kṛṣṇaḥ śyāva iva bhavati tasya vā asur evājīvat tenāsunāsurān asṛjata tad asurāṇām asuratvaṃ sa yas tad asurāṇām asuratvaṃ vedāsumān ha bhavati nainam asur jahāti so 'surānt sṛṣṭvā pitevāmanyata tena pitṝn asṛjata tat pitπṇāṃ pitṛtvaṃ sa yas tat pitπṇāṃ pitṛtvaṃ veda piteva ha samānānāṃ bhavati yanty asya pitaro havaṃ tasmai pitṝnt sasṛjānāya divābhavat tena devān asṛjata tad devānāṃ devatvaṃ sa yas tad devānāṃ devatvaṃ veda divā ha vā asmai devatrā bhavati yanty asya devā devahūtiṃ sa devānt sṛṣṭvāmanasyateva tena manuṣyān asṛjata tan manuṣyāṇāṃ manuṣyatvaṃ sa yas tan manuṣyāṇāṃ manuṣyatvaṃ veda manasvān ha bhavati nainaṃ mano jahāty uta yad atīva vadaty ati vā carati tiṣṭhante 'sya manuṣyā manuṣe tato yā yonir udaśiṣyata sā gaur abhavad yonir vai nāmaiṣaitad vā asyāḥ pratyakṣaṃ nāmātho āhuḥ parokṣam iti pra sahasraṃ paśūn āpnoti ya evaṃ veda tasyāṃ vai payaḥ paryapaśyaṃs tāṃ devā aduhra haritena pātreṇāmṛtaṃ duhe 'mṛtaṃ ya evaṃ vedātha pitaro 'duhra rajatena pātreṇa svadhāṃ duhe svadhāṃ ya evaṃ vedātha manuṣyā aduhra dārupātreṇānnaṃ vavṛ duhe 'nnaṃ vavṛ ya evaṃ vedāthāsurā aduhrāyaspātreṇa snavatā surāṃ te 'sravan sravaty asya bhrātṛvyo ya evaṃ veda tasmāt sravatā na hastā avanenijīta na pibed ete vā asyā dohāḥ sarvair evāsyā dohaiḥ sarvaiḥ kāmair bhuṅkte ya evaṃ veda catvāri vai nabhāṃsi devāḥ pitaro manuṣyā asurāḥ sarveṣu ha vā eteṣv ambho nabha iva bhavati ya evaṃ veda tāṃ vā akāmayanta mayi syān mayi syād iti tāṃ devāḥ kāmye // ity āhvayan sā vā enān abhyakāmayatobhaye ha vā enaṃ devamanuṣyā abhikāmayante vārukā enam ārtvijye bhavanti ya evaṃ veda // manuṣe : FN Correcturen und Conjecturen zu dem ganzen Werk. śravye // iti manuṣyāḥ sā vā enān aśuśrūṣatobhaye ha vā enaṃ devamanuṣyāḥ śuśrūṣante pūrvāsya janatām āyataḥ kīrtir āgachati ya evaṃ veda // ilānde // iti pitaras tebhyo vā atiṣṭhata tiṣṭhanty asmin paśavo ya evaṃ vedātha yathāsurā āhvayaṃs tebhyo vā atrasad yaṃ dviṣyāt tasya tathā goṣṭha āhvayet trasanty asmāt paśava etair eva juhuyāt // gonāmaiḥ saṃśṛṅgyā gor mūrdhan paśukāmaḥ // trasanty : FN Correcturen und Conjecturen zu dem ganzen Werk. kāmyāyai svāhā śravyāyai svāhelāndāyai svāhā // iti goṣṭho vai nāmaiṣa lakṣmīḥ sve vā etad goṣṭhe yajamāno bhrātṛvyasya paśūn vṛṅkta etair vai te tā avṛñjata tair evainā vṛṅkte saṃśṛṅgī bhavati paśūnāṃ parigṛhītyai yo vai cakṣuṣo vibhaktiṃ veda cakṣuṣmān ha bhavati nainaṃ cakṣur jahāti yad divā paśyāmas tad devānāṃ cakṣuṣā paśyāmo 'sau vā ādityo devānāṃ cakṣuḥ paśyan ha vai devatrā karoti pra devayānaṃ panthāṃ jānāti ya evaṃ veda yaj jyotsnāyāṃ paśyāmas tat pitπṇāṃ cakṣuṣā paśyāmaś candramā vai pitπṇāṃ cakṣur na ha vā enam amuṣmiṃl loke cakṣur jahāti pra pitṛyāṇaṃ panthāṃ jānāti ya evaṃ veda yat tamisnāyāṃ paśyāmas tan manuṣyāṇāṃ cakṣuṣā paśyāma etāvad vāva naḥ svaṃ cakṣur na ha vā enam asmiṃl loke cakṣur jahāti sarvam āyur eti ya evaṃ veda yad agner ante paśyāmas tad asurāṇāṃ cakṣuṣā paśyāma uc ca vā eṣa dīpyate nisvariṣyati dīpyamānaṃ bhrātṛvyasya gṛhād dhared rayim evāsya puṣṭiṃ haraty ā tu sūryasyodetor jāgṛyād yat svapnād ārtim ārchet taj jāgaritavyaṃ rayim eva puṣṭim anujāgarti

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MS/4.2.1

Cite as: Maitrāyaṇī Saṃhitā 4.2.1, in HREEM (hreem.cc/library/MS/4.2.1), after GRETIL, Maitrayani-Samhita Based on Schroeder, Leopold von: Maitrāyaṇī Saṃhitā.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/1_sam/maitrs_pu.htm — Maitrayani-Samhita Based on Schroeder, Leopold von: Maitrāyaṇī Saṃhitā. Die Saṃhitā der Maitrāyaṇīya-Śākhā. Leipzig : 1881-1886 Repr. Wiesbaden : 1970-1972 Input by Thesaurus Indogermanischer Text- und Sprachmaterialien (TITUS) [GRETIL-Version vom 01.12.2016]

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text